Boetekleed

Eindelijk wordt zowel bij PcM als bij Stichting Democratie en Media (SDM) heet boetekleed aangetrokken om het binnenhalen in het voorjaar van 2004 van de Britse durfinvesteerder (=graaier), Apax. Dat blijkt uit de documentaire over PcM/Apax in Reporter vanavond. Bij het vertrek in 2007 had Apax de zakken vol geld (honderd miljoen euro) en bleef PcM met een enorme bankschuld (driehonderd miljoen) achter. Een griezelige, zo niet rampzalige gebeurtenis. Terecht dat de journalistenorganisatie NVJ – die van wanbeleid sprak – de Ondernemingskamer om een uitvoerig onderzoek heeft gevraagd. Lees hier de documenten rond die rechtzaak.
Bekijk de aflevering van Reporter bij Uitzending gemist.

PcM komt nu in handen (Reporter: ,,Voor een habbekrats, in uitgebeende staat.”) van De Persgroep, van Christian van Thillo. Lees wat hierover is gezegd tijdens de jaarvergadering van de NVJ, hedenochtend, door vakbondsvoorzitter H. Elzerman, in de statige Senaatszaal van het Academiegebouw van de Universiteit van Utrecht.

Een bericht uit MD Weekly:
De kop luidt als volgt:
PCM komt in handen van charismatisch en goed geluimde Vlaming
En dan:
Christian van Thillo is charismatisch, heeft een goed humeur en combineert zakelijk instinct met een goed gevoel voor journalistiek. In de media wordt hij meestal omschreven als een kille saneerder, maar mensen die hem van dichtbij kennen schetsen een ander, positiever beeld. Een goede zakenman die zich niet bemoeit met de inhoud zolang het niet nodig is en een teamspeler die zich kan meten met de beste hoofdredacteur. Mooier, positiever kan ik het niet zeggen.
Maar misschien wilt u weten wat de precieze herkomst van dit bericht is.
MD Weekly is een gratis on-line nieuwsbrief, het bericht is afkomstig van de Persgroep zelf en die heeft de inhoud weer ontleend aan het profiel over Van Thillo in Vrij Nederland van vorige week.
De VN-redacteuren Harm Ede Botje en Anna Luyten schrijven overigens nergens dat de PCM in handen komt van een goed geluimde Vlaming. Welnee, zij vragen zich af of deze bevlogen bemoeial moet worden beschreven als een redder of als een slager.

In hun stuk wordt ook verwezen naar het boek Glamour en glitter, geld en macht, waarin Van Thillo wordt beschreven als een keiharde en inhalige uitgever. Maar ja, dat boek is geschreven door een ontslagen redacteur van de Persgroep en de beschrijving van Van Thillo als een goed geluimde Vlaming komt van een ik schat: nog lang niet ontslagen redacteur van de Persgroep.
Omdat men in Vlaanderen nu eenmaal meer weet van de nieuwe bovenbaas van de PCM dan wij, blijven we nog even bij onze zuiderburen. In De Journalist, het blad van de Vlaamse Vereniging van Journalisten, lezen we: Dikke proficiat, Christian van Thillo, met je overname van PCM. Leer die Hollanders maar eens wat kranten uitgeven is! Maar laat meteen nu ook maar dat desinvesteren in je Vlaamse portefeuille achterwege. Niet enkel de Volkskrant en NRC zijn sterke merken, ook De Morgen (26 aangekondigde ontslagen) en VTM (23 aangekondigde ontslagen) zijn dat. Einde bericht.

Waar blijft mijn positieve toonzetting? Dat wordt een probleem. Of, om het in het Vlaams te zeggen: Hij gebaart van niet te kunnen. Omdat gedeelde smart halve smart is, blijven we nog even in het land van Van Thillo. Wij willen ook best wat leren. Leren hoe je een krant uitgeeft en we zijn, eerlijk gezegd, ook wel nieuwsgierig naar de omstandigheden waaronder in Vlaanderen kranten worden uitgegeven.
Ik citeer uit een toespraak van mijn VVJ-collega Marc van de Looverbosch:
Oudere en ervaren journalisten met dossierkennis worden bedankt voor hun diensten en worden ingeruild voor jonge, goedkope honden die blind achter elk been aanhollen. Informatie moet zo vlug mogelijk op het net of op de GSM, waarbij de juistheid het vaak moet afleggen tegen snelheid. De druk is zo zwaar dat journalisten soms niet eens de kans meer krijgen om hun informatie te checken, laat staan te dubbelchecken, zoals het hoort.
In het kampioenschap om het goedkoopste lopen nu al journalisten rond met een camera op hun hoofd, een microfoon in de ene hand, een GSM in de andere en een montageset in de rugzak. En dan zijn we verwonderd dat het vertrouwen in de pers daalt en dat de kwaliteit achteruit holt.
Wij zijn niet gekant tegen verandering en modernisering. Als die het werk makkelijker maken dan zijn we voor. Maar we stellen helaas vast dat moderne snufjes het werk van de journalisten alleen maar moeilijker en zwaarder maken. Omdat het nu eenmaal goedkoper is. Maar goedkope journalisten bestaan niet.
Financile steun van de overheid voor de pers kan, maar dan onder strikte voorwaarden. Gekoppeld aan minimumbezettingen voor redacties, fatsoenlijke contracten en een redactiestatuut.
Van de Looverbosch schetst een harde wereld van management, reclame en marketing, waarin de redacties zich staande moeten houden. Hij keert zich tegen de verschraling van het medialandschap, tegen de golf van herstructureringen en ontslagen en voor investeringen in de kwaliteit van redacties.

In Vlaanderen is het bestrijden van crisisverschijnselen, net als bij ons, een kwestie van vallen en opstaan. Het beeld dat de VVJ-voorzitter schetst komt overeen met onze situatie. Er zijn veel overeenkomsten en ook verschillen. Toch zullen we er alert op moeten zijn dat de overeenkomsten verder gaan dan het feit dat we n taalgebied vormen. Onze collegas bij de PCM-bladen zullen hoe dan ook te maken krijgen met de Vlaamse mores, waarbij de uitgever zich laat omschrijven als iemand die zich kan meten met de beste hoofdredacteur en die niet in de inhoud zal ingrijpen zolang het niet nodig is. En, ook niet onbelangrijk, een uitgever voor wie een volwaardig redactiestatuut niet vanzelfsprekend is.
Uiteraard krijgt Van Thillo het voordeel van de twijfel. Dat is ook niet moeilijk, want beroerder dan zijn de Britse voorgangers, de sprinkhanen van Apax en bij Wegener Mecom geheten, kan hij niet zijn. Althans, de Persgroep is bereid om te investeren in een bedrijf dat door Apax uitgekleed is achtergelaten.
En dat, collegas, is vooralsnog winst.

De komst van Van Thillo heeft nog een voordeel. Hij is ingewijd in de Vlaamse discussie over versterking van de media. Onze zuiderburen hebben geen Commissie Brinkman, maar dat is geen beletsel om te pleiten voor goedkope-post en spoortarieven, BTW-vrijstelling, verlaging van de loonbelasting op journalistieke arbeid, voor projectsteun, die daadwerkelijk de kwaliteit van het nieuwsaanbod verhoogt en die leidt tot een groei van het aantal journalisten in vaste dienst, want ook in Vlaanderen kent men het schijnsel van de onderbetaalde en uitgebuite freelancer.
Voor Van Thillo is de discussie in Nederland dus niet nieuw. Ook wij pleiten, net als onze zusterbond, voor versterking van de media-infrastructuur, en wel op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Dagbladen leveren in het bestaande medialandschap een belangrijke bijdrage aan die infrastructuur, maar zij krijgen het door het ontbreken van verdienmodellen in de nieuwe media steeds moeilijker om deze infrastructuur overeind te houden. Net als in Vlaanderen zullen ook wij de strijd moeten aanbinden tegen het idee fixe van het gratis nieuws. Nieuws is niet gratis. Sterker nog, gratis bestaat niet.