Vandaag, 3 mei, is het Internationale Dag van de Persvrijheid. Sinds vier jaar wordt er door mijn eigen vakorganisatie NVJ ook in Nederland aandacht aan besteed. Het is nodig, zon dag waarin journalisten maar ook anderen beseffen dat net als vrijheid de vrijheid van meningsuiting niet vanzelfsprekend is. Vorig jaar lieten wereldwijd 65 collegas het leven vanwege de uitoefening van hun vak, zegt het Internationaal Pers instituut (IPI) in Wenen. En dan gaat het nog om gevallen waarin journalisten moedwillig het zwijgen is opgelegd. Er zijn ook nog collegas die bij (natuur)rampen vooraan staan om de wereld van beeld, geluid en verhaal te voorzien en daar zelf slachtoffer worden. Irak staat met 23 moorden op nummer 1. Op de lijst prijken verder Bangladesh, Hati, Rusland, de Filippijnen (9 collegas vermoord) en Somali. Alleen in Azi zijn al 20 journalisten gedood. ,,Iedere dag is het jachtseizoen op journalisten in landen als Irak en de Filippijnen, aldus de algemeen secretaris van de internationale journalistenfederatie IFJ, Aiden White.
Bij de Dag van de Persvrijheid wordt vandaag stilgestaan in Rotterdam, met een lezing door de voormalige BBC-baas Greg Dyke en de onthulling van het beeld De vrijheid van meningsuiting, door burgemeester Opstelten van die stad. Het kunstwerk is gemaakt door Chris Ripken en staat symbool voor tolerantie. De sculptuur krijgt een plekje in het plantsoen op de hoek van de Schiekade en de Heer Bokelweg. Het beeld bestaat uit een 3,5 meter hoog mozaek dat een hoofdloze oermoederfiguur moet voorstellen. Daaromheen liggen vijf hoofden, symbool voor de vijf continenten, in de kleuren zwart, geel, wit, rood en oker, gelijk aan de verschillende huidskleuren van mensen. De hoofden doen ook dienst als bankjes.
De voorzitter van mijn eigen vakorganisatie, Kees Schaepman heeft dan al zijn licht laten schijnen over de persvrijheid in ons eigen land. Iedereen denkt dat die 100 procent is, maar dat is niet zo en er wordt nog verder aan geknabbeld. Voetbalclubs dreigen (maar verliezen gelukkig nog) dat persfotografen in stadions alleen kiekjes mogen maken zoals de clubs ze graag zien (dus zonder scanderende supporters), overheden sturen cordons voorlichters op journalisten af om nieuws haar de hand van hun broodheren te zetten. Schaepman noemt ook het rechterlijk verbod op publicatie in de twee Limburgse kranten over een geruchtmakend faillissement met als argument dat de Fiod de zaak nog in onderzoek heeft. ,,De meest absurde opvattingen kom over onze professie kom je tegen, en niet alleen bij de rechterlijke macht.. Media maken consumenten onnodig onrustig, lees ik in het Wageningse Universiteitsblad Wb. Het blad citeert Europese experts op het gebied van voedselveiligheid. Die maken zich zorgen vanwege, ik citeer: De neiging van journalisten om meerdere bronnen te raadplegen. Potverdikkie meerdere bronnen! Schande! Dat sticht alleen maar verwarring. Voedselcrises zijn werk van de media luidt dan ook de kop boven het bericht.. Kortom, er is nog werk genoeg voor wie persvrijheid in Nederland nastreeft.
