De geschiedenis leeft in Heusden

Met broer F. vandaag een bezoek gebracht aan de vestingstad Heusden in Noord-Brabant.

Nog nooit geweest. Wist amper van het bestaan. De naam misschien wel eens gehoord, maar dat het een vestingstad is, wist ik al helemaal niet. Kwam op het idee door de NTR-serie De strijd om het Binnenhof. In de aflevering over Rutger Jan Schimmelpenninck komt Heusden in beeld. (Weet niet hoelang de uitzending is te zien op NPO Start) Met (lucht)opnamen van de vestingwerken en de historische binnenstad wordt verhaald hoe de stad in 1787 de burgemeester afzet, de kant kiest van de Patriotten, het begin van een revolutie.

Nou, voor even dan. De dwarsgezeten Prins van Oranje riep de hulp in van het Pruisische leger dat in Nederland waar de Patriottische opstand gaande was, flink heeft huisgehouden. In onder andere Heusden was sprake van heuse plunderingen.

De beelden van de stad deden mij de plaatsnaam noteren voor een dagbezoek. Vandaag dus. De auto geparkeerd op de Tramhaven en van daaruit met de klok mee de omwalling rondgelopen. Beetje modderig, want de smeltende sneeuw van vorige week heeft haar sporen nagelaten.

Niet alles is origineel. Een oude uit België afkomstige standerdmolen is pas in 1971 hier gebouwd, net als later (zie foto boven dit verhaal) twee identieke, nieuwe exemplaren. Gemalen wordt er niet, Op gezette tijden draaien ze ‘voor de prins’. En het vroegere ziekenhuis is nergens te bekennen. Alleen de naam Gasthuisstraat herinnert er nog aan. Hetzelfde geldt voor de Synagogestraat. Geen synagoge te bekennen.

Met plezier loop je over de steile, voetgangersbrug over de haventoegangen. Je raakt de kanonnen aan die op de verschillende bolwerken staan. En de opgemetselde contouren van een oude stadsmuur met stadspoort is ook het bekijken waard.

En geniet ook van de moderne kunst, zoals de Zandloper, op het Zuiderbolwerk en de Gevelkijker (foto rechts), in de Pelestraat, ter herinnering aan de decennia lange restauratie van gevels in de stad..

Heusden is klein, maar wil laten zien dat het groot is in gevoel voor zijn geschiedenis. Gevels zien er overweldigend uit. En waar een kleinere Catharijnekerk (niet te verwarren met die eerder genoemde op een andere plek in de stad) staat, valt in stenen in de grond de omvang van een vroegere kerk te zien.

Historisch niet verantwoord, maar toch wel leuk om te bezoeken en te fotograferen is de reconstructie uit 1987 van het uit de twaalfde eeuw stammende kasteel van Heusden (foto hieronder). Kennelijk een geliefde plek voor de Heusdenaren in combinatie met de speeltuin die er bij ligt.

De omwalling van Heusden is ook het aanzien waard. Je krijgt een goed beeld van stad en ommeland en de Bergsche Maas. Je kijkt de historie in. Door de relatief beperkte omvang van Heusden is niets ver weg.

Nadeel van het bezoek aan Heusden vandaag is dat vanwege de coronamaatregelen alle horeca dicht is. Een kopje koffie of een frisje op een terras in de historische binnenstad zit er dus niet in.
Reden dus om na het coronatijdperk Heusden nogmaals te bezoeken.

Hieronder een filmische impressie van het bezoek aan Heusden.