Bij toeval ontdekt, in museum dat ik al vaker heb bezocht: de tentoonstelling hiphop, jazz, soul & funk. Wat die muziekstijlen met oudheden te maken hebben? Nou, veel zo blijkt.
De tentoonstelling Kemet in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is zeer leerzaam. Kende de muziekstijlen wel van naam (al behoren ze op jazz na niet tot het genre dat ik beluister) en heb ook de Egyptische schatten van het museum eerder gezien, maar de combinatie van de twee is nieuw.
Verschillende artiesten van Miles Davis en Sun Ra tot Beyoncé en Rihanna en The Modern Jazz Quartet hebben zich in hun eigen naam of in de titel van hun muziek laten inspireren door de verbeeldingen van het oude Egypte en Nubië, of eigenlijk Kemet.
Ramses
Zowel Beyoncé als Rihanna liet zich afbeelden als de Egyptische koningin Nefertiti, rapper Nas stond als farao Toetanchamon op de cover van zijn legendarische album I am…
In de jaren 90 van de vorige eeuw speelde acteur Eddie Murphy de farao Ramses in de videoclip bij Remember the Time, en op bijna alle platenhoezen van de band Earth, Wind & Fire uit die tijd is iets oud-Egyptisch te zien. Artiesten als Lauryn Hill en KRS-One rappen over de Egyptische oudheid.
Deze oud-Egyptische thema’s gaan terug tot de jaren vijftig van de vorige eeuw, toen de jazzmuzikant Sun Ra en zijn Arkestra een combinatie maakten van jazz.
De artiesten omarmen en claimen deze oude Afrikaanse culturen om uitdrukking te geven aan verzet, empowerment en spirituele heling. Vaak grijpen ze terug op de naam die de Egyptenaren zelf aan hun land gaven: Kemet, ‘het zwarte’, een verwijzing naar de vruchtbare grond langs de Nijl.
Koptelefoons
Muziek heeft de hoofdrol in de tentoonstelling. Met videoclips, audiofragmenten (er staan verschillende bankjes met aan haken koptelefoons waarop de muziek en een korte uitleg te horen zijn), concertregistraties, foto’s en talloze albumhoezen wordt het verhaal verteld van bekende en minder bekende muzikanten en hun band met het oude Egypte.
Muzikant Typhoon maakte een audiotour bij de tentoonstelling, en rapper Nnelg laat in een nieuwe track horen wat zijn band met het oude Egypte en Nubië is. Niet te missen in de tentoonstelling is de gouden sculptuur van rapper Nas als koning Toetanchamon.
Klik hier voor de museumpagina over de tentoonstelling. Scrol naar beneden voor de Playlist waarop een aantal muziekstukken is te horen. Of zoek Rijksmuseum van Oudheden op Spotify en kies daarin voor Kemet. Er zijn twee lijsten van die naam. De ene is gemaakt door scholieren. Je moet de andere hebben. En binnen die lijst moet je zeker doorklikken naar het album Pyramid van The Modern Jazz Quartet. Dat album stond bij mij thuis aan tijdens het tikken van dit verhaal…
Puffinnest 