De laatste maanden van Vincent van Gogh: de levenslust spat er van af op zijn schilderijen

Werken van Vincent van Gogh uit de laatste maanden van zijn leven vlakbij Parijs bijeengebracht in een tentoonstelling in het Van Gogh museum.

Ben al paar keer eerder naar het Van Gogh museum in Amsterdam geweest, omdat ik steeds weer geniet van de werken van Van Gogh. Met de tentoonstelling Van Gogh in Auvers heeft het museum meer gedaan dan een aantal werken van de schilder opnieuw gerangschikt. Er zijn werken te zien uit andere musea en uit particuliere collecties.

Bijzonder zijn de acht schilderijen uit Musée d’Orsay in Parijs, die normaal gesproken niet worden uitgeleend. Dan gaat het onder andere om doeken die dat museum heeft verworven uit de nalatenschap van Paul Gachet, een nazaat van dokter Paul Gachet uit Auvers, met wie Van Gogh goed contact had. De arts hield ook een oogje in het zeil als het ging om de gezondheid van de schilder.

Revolver

Vincent van Gogh heeft maar kort gewoond in Auvers-sur-Oise, niet ver van Parijs. Hij kwam er aan op 20 mei 1890 en stierf er op 29 juli van dat jaar, nadat hij zichzelf met een revolver in de borst had geschoten.

Na ontslag uit de psychiatrische inrichting in Saint-Remy zocht Van Gogh een rustige plek om zich weer op het schilderen te storten. Liefst niet te ver van Parijs, daar woonde zijn broer Theo. Die vond dokter Gachet, gespecialiseerd in melancholie, bereid om een oogje in het zeil te houden terwijl Vincent verder herstelde.

Al snel raakten de twee bevriend en schilderde Van Gogh vele uren in de tuin. Hard werken; dat was de beste manier om zijn ziekte op afstand te houden, drukte Gachet hem op het hart.

Een depressieve kunstenaar aan het werk hier? Nou, hij schilderde er op los hier, leert de tentoonstelling; zo’n zeventig stuks in die zeventig dagen. Vijftig zijn er tot begin september te zien in het museum in Amsterdam. Geen sombere voorstellingen. De schilderijen tonen veel kleur en de levenslust spat er van af. Van Gogh was kennelijk zeer onder de indruk van het dorp en vooral van de omringende natuur.

Bijbels karakter

Er hangt één schilderij met een Bijbels karakter: Maria die de dode Jezus beweent. Dat heeft Van Gogh niet hier geschilderd, maar al in Saint-Rémy. Het is zijn versie van een schilderij van Eugène Delacroix. Het hing in Auvers vermoedelijk ‘troostend’ in zijn kamer.

De vriendschap tussen schilder en arts kwam Gachet niet slecht uit. Hij was zelf amateurschilder en kunstverzamelaar. Vandaar de vele werken van Van Gogh die in het bezit kwam van hem en zijn familie.

Van Gogh was niet de enige schilder die veel tijd doorbracht bij Gachet. Wie het huis van de dokter in Auvers nu bezoekt, krijgt al snel de indruk dat het er een zoete inval was voor kunstenaars, onder wie Paul Cézanne.

Eén schilderij is niet te zien: Stilleven, vaas met madeliefjes en klaprozen. Het is een van de laatste schilderijen dat hij maakte voor zijn dood. Het werd werd negen jaar geleden geveild voor bijna 62 miljoen dollar (66 miljoen euro) in New York. Maar de koper bleek niet de koper. En het schilderij is spoorloos.

Ik vind de tentoonstelling zo mooi, boeiend en leerzaam dat ik deze zomer vast nog een keer naar het Van  Gogh Museum ga om de onder te dompelen in de schoonheid van al die schilderijen uit de laatste maanden van het leven van Vincent van Gogh. En ik raad het de lezer van mijn weblog ook aan.

Plaats een reactie