Betoverend mooi en verrassend

Een ‘tentoonstelling’ met bekende werken van Mondriaan, Van Gogh, Vermeer en Rembrandt, maar dan anders. Projecteis op muren. Veel van de werken heb van de kunstschilders heb ik met enige regelmaat, dus een moderne bewerking lijkt me wel geinig. Nou, meer dan geinig is het betoverend.

Zelfs wie geen kunstliefhebber, laat staan –kenner is, zullen de zelfportretten van Vincent van Gogh, zijn zonnebloemen, of het Melkmeisje en Meisje met de parel van Johannes Vermeer, de Nachtwacht van Rembrandt en de gekleurde vlakken van Piet Mondriaan wel eens zijn tegengekomen.

Ik noem mezelf absoluut geen kunstkenner, wel een liefhebber. De Museumkaart is daar debet aan. Voor een vast bedrag per jaar heb je toegang tot heel veel musea in Nederland, al moet je voor een bijzondere tentoonstelling soms een kleine bijdrage betalen.

Tot voor mijn pensionering moest ik elk uitje, dus ook naar een museum plannen. Het kwam vaak neer op de zaterdag, of soms op een extra vrije dag (compensatie) doordeweeks.

Westergasfabriek
Nu gaat het veel gemakkelijker. Zie ik ineens in de krant een recensie of een advertentie van een tentoonstelling en dan denk ik: die wil ik wel zien. Zoals vanochtend na het lezen van het verhaal in dagblad Trouw over Fabrique des Lumières, gehuisvest in de monumentale negentiende-eeuwse Westergasfabrfiek Amsterdam.

Bekende schilderijen nu eens op een andere manier te zien uitgelicht, lijkt me wel geinig. Nou, dat woord verdwijnt binnen een paar minuten na binnenkomst gelijk naar de prullenbak.

De schilderijen lijken uiteen gesneden. Geen statische beelden meer, maar bewegingen, zoals in het winterlandschap van Hendrick Avercamp. En enkele schutters uit de Nachtwacht van Rembrandt worden stuk voor stuk getoond. Ze komen zo als persoon tot hun recht. En op een ander – levensgroot – schilderij draaien de wieken van een molen.

Meisje met de parel
Van het Meisje met de parel van Vermeer zie je eerst de voor- en rechterkant van haar gezicht. Pas na een paar tellen wordt de parel zichtbaar. Die krijgt op deze manier volgens meer mij meer ‘glans’ dan op het echte doek. En in het Straatje van Vermeer (eigenlijk Gezicht op Delft) , verschijnen de ander meisjes achter de ramen. En een oorlogstafereel op zee, zie je de kruitdampen voorbij komen.

Bij Mondriaan schieten – na het op nieuwe wijze tonen van zijn vroege werk – de gekleurde vlakken in alle richtingen over de muren van de Westergasfabriek. Ja, muren, want de beelden worden rondom vertoond. Waar je ook zit in het gebouw, je ziet ze overal.

En vergeet de vloer niet. Wie op de grond ziet, kan zich in het schilderij wanen. Zo wordt een schilderij met een oorlogstafereel aangevuld met hoge zeegolven op de vloer. Bijna om echt zeeziek van te worden. En het werk van een kerk wordt ‘aangevuld’ met projecties van grote vloertegels zoals je die in oude kerken tegenkomt. Ook leuk voor de aanwezige kinderen die echt niet 50 minuten of langer stil kunnen zitten bij pa en ma. Ze springen van tegel naar tegen.

Bij een ander werk, schieten de bloemen om je heen. De schilderijen komen ze meer dan tot leven. Dat is misschien nog wel de beste omschrijving. Onderdompelen in deze voorstellingen, of immersive projection.

De twee tentoonstellingen (die met de Hollandse meesters duurt 34 minuten, die van Mondriaan 14, in Cineacformule) worden rijk gelardeerd met mooie muziek. Klassiek waar het nodig is, modern waar het kan.

Muziek
En de muziek lijkt van alle kanten te komen. Geen Atmos Dolbi surround zoals in de moderne bioscopen, maar wel zeer goed ondersteunend aan de beelden. Sterker nog, de vertolkingen van de pianostukken van Sibelius, muziek van Händel, het Benedictus van Karl Jenkins en Glassworks van Philip Glass.

De organisatie houdt er rekening mee dat bezoekers ook wel even willen zien hoe de echte getoonde schilderijen van Mondriaan, Vermeer, Van Gogh en Rembrandt er uit zien. Die worden geprojecteerd in een bijzaal van het gebouw. Een waardevolle aanvulling.

Je merkt het, ik ben razend positief. Zo positief dat ik later dit jaar zeker nog een keer ga en me opnieuw onderdompelen in beide aaneengesloten tentoonstellingen.
Voor wie ook gaat: een toegangskaartje kost 17 euro voor volwassenen. Tijdslot is verplicht.

Is er dan niets negatiefs op te merken? Nou, deze dan. Onder de bezoekers bevinden zich in mijn nabijheid enkele dames die elkaar kennelijk maaaaanden niet hebben gezien. Ze praten honderduit. En enkele heren die met stemverheffing boven de muziek proberen uit te komen om een ander uit te leggen welk schilderij wordt getoond.

Daar tegenover staat dat het mooi is om te zien hoeveel kinderen (niet de kleuters) en tieners zich net als ik ademloos vergapen aan de projecties. Wellicht gaan zij de echte schilderijen eens ontdekken in de verschillende musea in ons land.

Hieronder nog twee filmpjes. Een over het deel Mondriaan, de ander over de Hollandse meesters. Foto’s zeggen bij dit verhaal veel minder dan de filmpjes kunnen vertellen.