Dat Rotterdam voor Zestienhoven al een luchthaven had, wist ik. Ook dat Vliegveld Waalhaven in de Tweede Wereldoorlog volledig is gebombardeerd is, Maar dat het zo dicht bij Heijplaat, de woonplaats van mijn grootouders en ook een tijd van mijn ouders, zus en twee broers was, wist ik niet. Ook niet dat het de allereerste Europese vliegveld voor de burgerluchtvaart was. Schiphol bestond al wel, maar was een militair vliegveld.
Die laatste kennis en ook de locatie is me vanmiddag duidelijk geworden op een tentoonstelling over het vliegveld op een expositie in Kasteel Rhoon.
Nou ja…, vliegveld. Het was in die tijd niet meer dan een groot grasveld en een paar gebouwen. Toch was het een wonder van de moderne tijd. Rotterdam liep er voor uit. Er werd gretig gebruik gemaakt van rondleidingen. Prijs: een dubbeltje. En er was een restaurant, zodat al vroeg rekening werd gehouden met bezoekers en passagiers. Ook was er al een vliegtuigfabriek (Koolhoven).
Luchtlijnen
Na de Eerste Wereldoorlog kwamen duizenden piloten ( en ook even zovele oorlogsvliegtuigen) in allerlei landen tot stilstand. Het was daardoor geen wonder dat men snel tot het idee kwam luchtlijnen te gaan vormen tussen landen en steden.
Uitgerekend een voormalige Duitse oorlogsvlieger, Alfred Kerzman, stelde het Rotterdamse Gemeentebestuur voor een vliegveld aan te leggen. Iedereen was enthousiast. Zelfs in Engeland was er grote belangstelling, vanwege het belang van postvliegtuigen.
Toevallig was er een groot terrein net ten zuiden van de Waalhaven meteen beschikbaar. Het was al met grond opgespoten (om de Waalhaven zelf te vergroten) om als bedrijventerrein te gaan dienen. Op 26 juli 1920 landde het eerste luchtpostvliegtuig in de luchtlijn Amsterdam-Londen op Waalhaven.
De KLM stond aan de wieg van het vliegveld. De gemeente Rotterdam had afspraken gemaakt met de KLM. Die zou het vliegveld helemaal bemannen en beheren.
Het vliegveld mocht zich jarenlang in een grote belangstelling verheugen. Vliegen werd populair en ook aangemoedigd. Zelfs voor een bedrag waar de goedkoopste prijsvechter van nu niet aan kan tippen.
Bombardement
Op 10 mei 1940 jun de vroege ochtend werd het vliegveld grotendeels uitgeschakeld. Een Duits bombardement vernietigde het grootste deel van de gebouwen. Daarna maakten Nederlandse en Britse bombardementen het vliegveld nagenoeg onbruikbaar voor de Duitsers, hoewel het nog tot en met 12 mei sporadisch kon worden gebruikt voor landingen.
Het vliegveld is na de oorlog niet opnieuw opgebouwd. Pas in 1956 kreeg Rotterdam een nieuwe luchthaven, Zestienhoven, ten noorden van de stad. Het restaurant van vliegveld Waalhaven is nagebouwd bij het huidige Zestienhoven en doet ook daar dienst als restaurant, of brasserie zoals dat modern heet.
De tentoonstelling in Kasteel Rhoon laat oude foto’s zien, met bijbehorende duidingen. Een prachtig overzicht. De makers van de expositie hebben ook verschillende filmpjes over de luchthaven zelf en over Rotterdam vanuit de lucht aan elkaar gemonteerd. Dat geeft een mooi beeld over de tijd van de tweede helft van de jaren twintig van de vorige eeuw tot en met de verwoesting van het vliegveld door bombardementen in mei 1940. Het bezoek meer dan waard.
Puffinnest 