Dankzij Goudse Geschiedenisfestival zaterdag, heb ik nu een mooi beeld van de plek van mijn huis eeuwen en eeuwen geleden.
OK, er komt wat fantasie aan te pas, maar de nieuwe maquette van Gouda in het jaar 1150, heb ik me toch een beeld kunnen vormen.
Ik wist al dat wat we nu als stad kennen, ooit als ‘vlek’ is begonnen rond een verhoogd stuk grond (een ‘motte’), net ten zuiden van de St. Janskerk. Een deel van die verhoging is te zien in de tuin van de voormalige kosterswoning, naast het Catharina Gasthuis of Museum Gouda. Ik woon net aan de ander kan van de kerk en de maquette wil een beeld neerzetten van onder ander de bebouwing aan deze kant.
Ook al, zoals gezegd er een beetje fantasie voor nodig is, het is mooi om te kunnen zien hoe het er ongeveer uitgezien moet hebben op en rond de plek waar ik al 43 jaar woon.
De foto boven dit verhaal geeft de plek aan van de plek waar ik woon. De Markt moet je denken aan de onderzijde van de foto. Aan de bovenkant de loop naar de St. Jan. De andere foto toont de verhoging of Motte, de plek waar het eeuwen geleden dus allemaal is begonnen met Gouda.
De maquette was toeval vanmiddag. OK, ik wist dat die er stond in de St.-Janskerk, maar de details kende ik niet. Was gewoon geïnteresseerd in het geschiedenisfestival. Je leert altijd weer wat over de historie van je eigen stad en vooral de binnenstad.
Zo wist ik wel dat Gouda eeuwen geleden meer dan kaas faam genoot als bierstad. Niet dat de reputatie had van een Trippel, Westmalle, weissen, stout, of noem maar op. Bier was eeuwen geleden het enige dat voor schippers en hun bemanningen op de route Amsterdam – Vlaardingen kon worden ingeslagen.
0.0
Water uit de rivier kon je niet drinken zonder ziek te worden en melk als drinkbaar goedje kende men helemaal niet.
Om misverstanden te voorkomen. Het ging in Gouda niet om sterk bier, meer om kindertjesbier of (bijna?) 0.0. Het ging als ik het altijd goed heb begrepen meer om gekookt water met een smaakje. De hop in het bier zorgde voor de lange houdbaarheid.
In de kerk toont een kaart aan dat Gouda met kop en schouders uitstak als het ging om de productie (en dus verkoop) van bier.
Logisch. De schippers hadden meer dan voldoende tijd om voorraden in te slaan. De enige doorgang te water dwars door de stad in die tijd kostte een paar dagen. Het tijverschil tussen de Gouwe en de Hollandsche IJssel was groot en als het tij gelijk was (tweemaal daags), was er maar een half uur doorvaart mogelijk.
De ruim dertig (!) brouwerijen produceerden op jaarbasis (1480) ruim 43 miljoen liter bier. Ook al ging het om bijna 0.0, toch een flinke plas. Alleen Londen (1585) en Haarlem (1600/1620) kwamen daar bovenuit.
Stadsrechten
Genoeg over bier. Ook de rest van het zeer druk bezochte eerste Geschiedenisfestival mocht er zijn vandaag. Zeker als je nog niet zo lang in Gouda woonachtig bent en geïnteresseerd bent in lokale geschiedenis.
Over der eerste kloosters, Jacoba van Beieren, de Goudse glazen in de kerk (met een hoogwerker omhoog langs een van de ramen!), uiteraard kaas, Goudse pijpen, cholera en pokken, onderwijs, stadsuitbreidingen, de Tweede Wereldoorlog, de slappe bodem, de Marokkaanse gemeenschap, Erasmus, Coornhert, het stadhuis, de stadsrechten (1272, Graaf Floris V), de actie tot behoeden voor sloop van de Gouwekerk (foto krantenknipsel uit mijn eigen vroegere krant Rijn en Gouwe) en nog veel meer.
Bonus voor leden van de historische vereniging Die Goude (onder wie ik. Aanrader als je Gouwenaar bent: wordt lid!) was er nog een gratis exemplaar van het Goudse Geschiedenis Spel.
Los van dit cadeautje ben ik zeer te spreken over het festival en hoe het Gouds Geschiedenis Festival is georganiseerd. Gelet op de drukte deze zaterdagmiddag zeg ik: voor herhaling vatbaar!
Puffinnest 