Categorie: Algemeen

Opnieuw heeft de Staatsopera van Tatarstan mij niet teleurgesteld. Vanavond genoten van de uitvoering van Il Trovatore, van Giuseppe Verdi. Het muziekstuk vertelt in vier bedrijven over de strijd tussen twee rivalen, zowel in de politiek als in de liefde voor dezelfde vrouw.

Me vooraf wat ingelezen in het libretto , maar Il Trovatore (de troubadour) vond ik moeilijk te begrijpen. Gaandeweg in de uitvoering zelf, begon het verhaal te leven. De wraak aan het slot, is zeer verrassend. En zoals altijd was de uitvoering bij de Staatsopera van Tatarstan in goede handen. Wat een geweldige solisten. Vooral de mezzo-sopraan die de rol van de waarzegster (zigeunerin) vertolkt, zingt geweldig. Mooie area’s, geweldig koor, goed orkest. Kortom een topavond.

En had ik al gezegd dat ook het decor weer subliem was in zijn eenvoud. De kasteelmuren, kregen door verschillende opstellingen door de voorstelling heen, steeds een andere, krachtige functie. En ik was weer blij met de boventiteling, zodat het in het Italiaans gezongen werk te begrijpen was.

Nog minpunten? Ja, het geklap van het publiek na vrijwel iedere area of duet. Als men bij een liedjesprogramma zit. En het geknisper van snoeppapiertjes achter me. Als je dan naar zo’n voorstelling gaat, neem dan andere snoepjes mee…

Deze slideshow vereist JavaScript.

80 jaar en dan nog zo kunnen zingen. Het nieuwjaarsconcert in de Goudse Schouwburg was niet alleen een fantastisch concert van Paul van Vliet met het Residentie Orkest. Het tekende ook hoe geweldig de man nog kan zingen. Wie zijn ogen dicht doet, hoort de Paul van Vliet van jaren terug. Zijn stem heeft niets aan kracht ingeboet. Zijn (bekende) liedjes klinken nog even mooi en ontroerend als toen.

Zijn Majoor Kees, dan nu als coach van het Nederlands Elftal is prachtig. Zijn liedje over Meisjes van 30 fabelachtig en zijn nieuwe, gezongen versie (voor moeders van verslaafde zonen) van de ‘opvolger’ van Bram van de Commune (Het touwtje uit de brievenbus) ronduit ontroerend. En natuurlijk was er Veilig achterop bij vader op de fiets, De zee die me vertelt dat ze zo moe is, Vreemdeling, Er hangt een huilbui als een onweer in elk van ons, Pappa is blijven hangen in de Sixties (vanavond: Opa is blijven…) een aangepaste versie van Den Haag met je lege paleizen. Herkenbaar, prachtig gezongen, een lust voor het oor.

En wat een fantastisch Residentie Orkest, onder leiding van Jurre Haanstra. Geweldig strijkdeel, fraaie ritmesectie en in volle bezetting rijkte de muziek van dit meer dan 100 jaar oude symfonieorkest als een sprookje tot aan het schellinkje waar ik zat. Vooraf zag ik er tegenop. Zo’n mooi concert en dan op tweede balkon, tweede rij…

De Goudse Schouwburg heeft wederom bewezen precies aan te voelen wat het publiek wil. Het publiek wil een mooie avond. Het publiek wil zich laten verrassen. En getuige de reacties na afloop is het mooiste theater van ons land daar weer in geslaagd. Chapeau voor directeur Nel Oskam en haar staf!

Het hemelsche gerecht heeft zich ten langen leste
Erbarremt over my en myn benauwde veste,
En arme burgery, en op myn volcx gebed,
En dagelix geschrey de bange stad ontzet.

Het begin van de Gijsbrecht van Aemstel van Joost van den Vondel. Vanmiddag weer gezien in de prachtige Stadsschouwburg Amsterdam. Een stuk dat hoort op Nieuwjaarsdag en in de Stadsschouwburg. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Een van de oudste theatertradities van ons land. Maar voor hoe lang nog? In 2011 heeft het gezelschap Het Toneel Speelt de opvoering die sinds 1968 in de mottenballen lag (slachtoffer van de toneelvernieuwingen), weer opgepakt. Maar de subsidiekraan is dichtgedraaid en van alleen de toegangskaartjes kan de schoorsteen niet roken. Het zou jammer zijn als deze mooie, opgepakte traditie weer verdwijnt.

Deze slideshow vereist JavaScript.

De Gijsbrecht in het kort: het stuk van Vondel speelt in de Middeleeuwen en gaat over de ondergang van Amsterdam. De stad wordt geplunderd, platgebrand en van de aardbodem weggevaagd. En dat gebeurt na een belegering van een jaar. Alles wat heilig is wordt kapotgemaakt. Nonnen worden verkracht, de bisschop op het altaar afgeslacht (samenvatting van Hert Toneel Speelt). De rest lees je maar op Wikipedia. Wel die ene mooie zin, bijna aan het slot, die aan actualiteit niets heeft ingeboet:

Helaes! hoe bitter valt
het scheiden van zijn land. daer alles loopt verloren!
De liefde tot zijn land is yeder aengeboren.

En natuurlijk is er die prachtige slotzin:
Vaer wel, mijn Aemsterland: verwacht een andren heer.

Ik heb weer genoten van deze opvoering. Mijn derde keer in deze prachtige zaal; een schouwburg die volledig de sfeer van Gijsbrecht en Vondel ademt. Het maakt wat uit of je de Gijsbrecht in zo’n gebouw opvoert, of in een blokkendoos. O ja, en mijn eeuwige blijdschap: geen pauze! Bijna twee uur volledig in de ban van het stuk. Heb na afloop Jules Croiset (de abt in het stuk) gecomplimenteerd en de hoop uitgesproken dat de Gijsbrecht nog vele malen op 1 januari mag worden opgevoerd in de Stadsschouwburg. ,,Vertel dat vooral aan iedereen door,’’ was zijn reactie.

Ben groot toneel liefhebber, al ruim 40 jaar! En de Gijsbrecht staat zeker op mijn lijstje met favorieten. Geweldige acteerprestaties vanmiddag van Mark Rietman (als Gijsbrecht), Daan Schuurmans (Arend van Amstel, broer van Gijsbrecht en als portier van het klooster), de hierboven al genoemde Jules Croiset en Julia Akkermans (reien). En natuurlijk regisseur Jaap Spijkers en – voor de ‘vertaalde’ reien – Willem Jan Otten. Dank, Het Toneel Speelt, voor een prachtige middag. En dank ook Stadsschouwburg voor de aangeboden erwtensoep na afloop!

OK, Nog twee strofen of reien met eeuwigheidswaarde:

O Kersnacht, schooner dan de daegen,
Hoe kan Herodes ’t licht verdraegen
Dat in uw duisternisse blinckt,
En word geviert en aengebeden?
Zijn hoogmoed luistert na geen reden,
Hoe schel die in zijn ooren klinckt

(Dit is de oude tekst. In de versie van Otten worden de eerste twee regels: O Kerstnacht, het is nu/ het uur van bevallen, uw mama, Maria,/ is vol van ontsluiting)

En:

Waer werd oprechter trouw
dan tusschen man en vrouw
Ter weereld oit gevonden?
Twee zielen gloende aen een gesmeed,
Of vast geschakelt en verbonden
In lief en leedt

Het moet gek zijn, wil van de bovenstaande verzen er niet een enkel deeltje je bekend voorkomen…

Wat foto’s van de prachtige zaal in de Stadsschouwburg Amsterdam:

De Stadsschouwburg ademt de sfeer van toneel. In de galerijen hangen schilderen en staan bustes van tal van spelers die hier zijn gekend:

Mark Rietman

Simon Carmiggelt