Categorie: Eten & drinken

Na twee jaar eindelijk weer skûtsjesilen in Friesland. En uiteraard volg ik dat met paar vrienden die net als ik lid zijn van de donateursclub van het skûtsje van Leeuwarden of Ljouwert.

Elk jaar wonen we ten minste twee wedstrijden bij: de eerste op het Pikmeer en de Wijde Ee bij Grou en later die op het IJsselmeer bij Stavoren. Een lange dag vandaag, want Grou ligt zoals u weet bij Leeuwarden, dus vanuit Gouda is het nog een flinke autorit van 2,5 uur (inclusief korte koffiestop op vaste plek).

Maar goed, we kunnen weer naar de zeilwedstrijden en het weer is prachtig. Muziekje aan en gaan met die banaan… eeehhh  Mazda.

De openingswedstrijd bij Grou is op het Pikmeer en de Wijde Ee. Wij kiezen al jaren voor een tocht met de rondvaartboot Marprinses die altijd een mooi plekje krijgt op het laatste water. Ook nu weer. De boeien waar omheen de skûtsjes moeten ligt vlak voor ons aan stuurboord. 

Friesland kent twee skûtsjewedstrijden, het open kampioenschap van de IFKS waar volgens mij zowat alles wat skûtsje is aan kan meedoen en de strenger gereglementeerde wedstrijden skûtsjesilen van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen SKS. Veertien skûtsjes. En de schipper van elke boot moet uit een geslacht van skûtsjeschippers komen. Elk schip is herkenbaar aan een eigen zeilteken. Dat van Leeuwarden/Ljouwert is – uiteraard – de leeuw.

Eigen water
Weer genoten van de twee uur durende wedstrijd van vandaag, al was het niet echt spannend te noemen. Grou heft ‘op eigen water’ gewonnen, dus groot feest op het water en op de wal.

Ljouwert is als negende geëindigd, maar heeft wel een tijdje op de vier plek gelegen. Aan het schip kan het niet gelegen hebben, hebben we eerder dit jaar gehoord op de donateursdag (meezeilen!), dus de bemanning moet de komende dagen nog even flink aan de bak. Komende zaterdag zijn we bij de wedstrijd op het IJsselmeer, dus een plek in het ‘linker rijtje’ zien wij graag.

De puntentelling is ingewikkeld. De winnaar krijgt 0,9 punten, de laatste 14, maar protesten kunnen strafpunten opleveren. Op één dag maakt dat misschien niet zoveel uit, maar in het klassement in het twee weken durende kampioenschap wel.

Zoals altijd de dag in Friesland besloten met een goede maaltijd. Dit keer in eetcafé Westersail in Earnewald. Een lekkere bieten carpaccio en een boerenschnitzel. Zeer aangenaam. En daarna nog dik twee uur terug naar Gouda rijden…

In Harlingen me vandaag vergaapt aan de Tall Ships die er liggen afgemeerd. Prachtige historisch ogende, maar vaak moderne zeilschepen.

Ze liggen hier afgemeerd als tussenstop van de Tall Ships Races maar in Harlingen is er direct een groot evenement omheen gebouwd.  Een aantal van de schepen mag bezocht worden. Dus aan boord, trappetje op, trappetje af. Samen met de duizenden andere bezoekers. 

Vanaf de wal is een schip al een plaatje om te zien, maar aan boord kan er oog zijn voor details, zoals de houten haken waar de touwen van de zeilen aan worden vastgezet.
De manier waarop op dek de touwen netjes in een cirkel liggen opgerold. Koperen relingen… Alles straalt uit dat de eigenaars en bemanningen trots zijn op hun tall ships.

Schepen uit binnen- en buitenland. Zelfs uit het sultanaat Oman, de Shabab Oman II. Dan kijk je naar het infobord en zie je dat dat schip wel in Nederland is gebouwd.

Doedelzak

De bemanning van dit tall ship een waar feestje bouwt om hu aanwezigheid luister bij te zetten. Begeleid door een doedelzak (ja, die komt nu eenmaal van oorsprong niet uit Schotland) gaan ze al dansend op weg naar een middenterrein op de haven voor een touwtrekwedstrijd (tegen de bemanning van de Dar Mlodziezy uit Polen.

Dat Oman verliest is geen reden om weer al dansend op muziek terug te keren naar hun schip. Ook daar wordt later op dek nog een show van dans en muziek gegeven voor het publiek dat er in groten getale voor blijft staan kijken.

Harlingen is de perfecte plek voor een evenement als dit. Compact havengebied, maar voldoende ruimte (ook in de binnenstad trouwens) om zoveel schepen te herbergen.
En uiteraard ook voldoende ruimte voor het randprogramma (muziek van dj’s en dergelijke, kramenmarkt, presentatie van bijvoorbeeld de reddingsmaatschappij KNRM, activiteiten voor kinderen, eet- en drinktentjes) waarvan ik alles (op een lekkere smoothie na) aan me voorbij heb laten gaan.

WhatsApp
Bezoek gepland na bericht op WhatsApp van vrienden K+K, die met hun eigen boot door Friesland toeren en deze dag naar Harlingen zouden gaan om het evenement te bezoeken. Spontaan bedacht vandaag heen te gaan. 

Je moet er wel wat voor over hebben om er van Gouda heen te gaan. Gewoonlijk kun je elk uur met één trein van de NS van Gouda naar Leeuwarden en dan het laatste stuk naar Harlingen met een andere vervoerder (Arriva), maar niet vandaag.
Vanwege werkzaamheden aan het spoor is de reis in zes (!) delen geknipt, inclusief een 20 minuten durende busrit van Zwolle naar Meppel. Maar ach, het is zaterdag, de zon schijnt en er ligt een leuk evenement in het verschiet…

Natuurlijk met K+K in de loop van de middag twee keer een terras opgezocht. Op het eerste een Vlaams Paard van de hier gevestigde havenbrouwerij Het Brouwdok en later op het andere – je bent in Friesland of je bent het niet – Berenburg.
Al met al een fantastische dag!

Bekijk hieronder een korte filmimpressie:

Stond al even op mijn lijstje, maar door corona was het complex niet toegankelijk. Vandaag dan binnen geweest in het 300 jaar oude fort Sint Pieter in Maastricht.

Het fort rijst op aan de zuidkant van de Limburgse hoofdstad. Een jaar geleden zag ik vanuit het Monseigneur Nolenspark, bij de voormalige Tapijnkazerne iets dat luiken leken van een groot gebouw. Hoog bovenop een heuvel. Na erheen te zijn gelopen, ontdek ik het fort.

En geen luiken, maar kanonsgaten of zo. Een fort, leerde ik van een informatiebord. Rondom gelopen. Rondleidingen waren er niet vanwege corona; de boel was op slot.

Nu dan de kans gekregen om onder leiding van een gids van Maastricht Underground het complex uit begin 1700 te betreden.

Belegerd
Het fort is ooit gebouwd om de Fransen die oprukten naar de stad Maastricht tegen te houden. Door de eeuwen heen is vestingstad Maastricht talloze malen belegerd en veroverd. De Sint-Pietersberg net buiten de stad is daar meermalen bij betrokken, meldt Natuurmonumenten, de huidige eigenaar van het complex.

De directe aanleiding om er een fort te bouwen is het beleg van 1673 door Lodewijk XIV, de Franse Zonnekoning. De stad wordt dan vanaf de berg beschoten. Stadscommandant Daniël Wolf van Dopff begint daarna aan de bouw van een stenen, vijfhoekig fort met maar liefst twaalf geschutsopstellingen.
In 1794 belegeren de Fransen de stad opnieuw. Vergeefs proberen zijn dan het fort op te blazen vanuit een gang in de Sint-Pietersberg. Het fort blijft ongedeerd, maar stad en dorp moeten zich uiteindelijk toch overgeven.

De Fransen blijken rond 1815 een ander fort (fort Willem I, op de Caberg), meer aan de noordkant van Maastroicht wel te kunnen passeren. Daar wordt nu mogelijk nog wel eens gevochten. In dit fort is thans een studentenvereniging gehuisvest…

Kruitdampen
Terug naar fort Sint Pieter. Gids Thom vertelt over de wijze waarop vanuit het complex de vijand werd tegengehouden door 400 soldaten met kanonnen en musketten.
De kanonnen staan er nog, maar zo verklapt de gids, ze zijn niet origineel. Te zien zijn kanonnen uit Zeeland. Toen daar een fort niet meer nodig was, hebben ze eerst dienst gedaan als afmeerpalen in een haven en sinds een jaar of tien, twintig hier neergezet om de geschiedenis van het fort te doen herleven.

De gids vertelt ook dat hoewel het fort in slechts een half jaar (!) is gebouwd, het wel een serieus bouwwerk is. Er is over van alles nagedacht. Om kruitdampen af te voeren was er zelfs een ventilatiesysteem.

Het fort is later verstevigd ofwel hoger gemaakt. Een tweede fort dus eigenlijk. En tijdens een rondleiding mag je helemaal naar boven.

Daar ontdek je de laatste militaire toevoeging van nog geen 100 jaar geleden: een ronde uitkijkpost met ramen. Gebouwd aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog. Het is voor zover bekend nooit in gebruik geweest.

Nadat het fort niet meer nodig was voor de verdediging van de stad, is het in verval geraakt. Het werd in 1867 verkocht (als opslagruimten), de bovenste geschutstellingen moesten worden vernietigd. In 1936 kwam er een feestgelegenheid. In 2012 is het complex gerestaureerd en is nu samen met het omringende park een toeristische trekpleister. 

Bewust kiest men ervoor bij de restauratie bepaalde delen niet te reconstrueren maar ruïne te laten. Zo blijft de geschiedenis zichtbaar en is er ook plaats voor bijzondere planten en dieren.

Verdrag
Helemaal boven wappert de vlag van Maastricht: een rood veld met een witte ster. Niet zomaar, aldus de gids. Het is herleidbaar tot het Verdrag van Maastricht in 1843, toen de Nederlanden werden opgesplitst tussen wat nu Nederland en België is. 

België kreeg Antwerpen en Brussel, maar Maastricht moest bij Nederland horen werd afgesproken. Zeer tegen de zin in van de Maastrichtenaren die liever bij de zuiderburen wilden horen. De Maastrichtse vlag symboliseert de afkeer tegen het besluit.

De Nederlandse driekleur gaat hier alleen op Nederlandse nationale feestdagen in top. E als eerbetoon aan de Franse voor wie het fort is gebouwd, gaat de Franse vlag op 14 juli (quatorze juillet) in top.

Vanaf de top van het fort toont de gids nog even hoe Maastricht min of meer omsloten wordt door België. Alle windmolens die je rond de stad ziet, staan allemaal op het grondgebied van de zuiderburen.

Niet onvermeld mag blijven dat deze zaterdag een prima dag is voor een bezoek aan het fort. Stad en ommeland schitteren onder een strakblauwe hemel en een heerlijke temperatuur. Het maakt het bezoek alsmede de wandeling erheen tot een feestdag. 

Terras
En als ik dan toch een feestje met mezelf vier aan het einde van mijn vakantie, moet er ook gegeten en gedronken worden.

Dat doe ik als altijd op het terras van café Charlemagne op het Onze Lieve Vrouweplein. Een Maastrichts biertje (nou ja, twee) Royale Martinus en het typische Limburgse streekgerecht zoervleis.

Doel van de dagtocht was Miniatuur Walcheren, maar Het had niet meer de aantrekkingskracht die ik als kind had. Het valt in het niet bij Madurodam.

Meer dan een halve eeuw geleden dat ik er was (toen nog op een andere plek in Middelburg), dus herinneringen aan de miniatuur-uitvoering van het eiland Walcheren heb ik niet. Toch leek het me aardig deze stralende donderdag uit te kiezen voor een hernieuwde kennismaking. 

De eerste aanblik is mooi. Ook al herken ik behalve de Lange Jan en de Abdij van Middelburg geen der gebouwen, het is leuk om het eiland in het klein te zien.

Een tweede rondgang toont echter dat onderhoud hier dringend noodzakelijk is. Het mini-eiland heeft betere tijden gekend. Scheuren tussen de delen van verschillende gebouwen, ontbrekende figuren, een deel van een kermisattractie, afgebladderde verf…

Voor kinderen (en daar is het park natuurlijk primair voor bedoeld) maakt het ongetwijfeld niet uit. Maar kom op Miniatuur Walcheren, of Mini Mundi zoals het nu heet, wees eens trots op je collectie en doe er wat aan! Ik vermoed zomaar dat het echte Walcheren er een stuk beter aan toe is.

Voor de kinderen is er nog genoeg te beleven in het attractiepark. Een naastgelegen speeltuin zo groot als Miniatuur Walcheren zelf, een rondrit met een treintje. Ouders hebben … uhhh geen kind aan het grut hier. De alleenreizende volwassene heeft het echter na een kleine twee uur wel bekeken. 

Kloostergang
En dus keer ik te voet (40 minuten) terug richting centrum van het echte Middelburg.

Wie even de rust zoekt, is de Abdij van Middelburg een mooie plek. Vroeger het het klooster van de norbertijnen, nu het domein van het provinciebestuur en het Zeeuws Museum. 

Zeker op deze marktdag een levendige binnenstad, een keur aan terrassen. Die terrassen zijn vol.

Een paar jaar geleden al eens geweest. Nu zag ik mensen een openstaande deur passeren. Ben ze gevolgd en kwam nu terecht in de kloostergang. Een fraaie binnenplaats waar stilte heerst. Een genot om een kwartiertje op een bankje te zitten.

Ook bijzonder is de binnenplaats van het oude stadhuis en vleeshal, nu het domein van University College Roosevelt.

Inderdaad, vernoemd naar de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt, wiens voorouders uit Zeeland (Tholen) afkomstig zijn. Een buste van hem was er al (in een museum) en in de jaren tachtig is er een bijgekomen van zijn vrouw. Ze zijn nu te bewonderen op de binnenplaats.

Park
Miniatuur Walcheren was tot 2009 gevestigd vlakbij dit deel van de stad. Daar is nu het Molenwater Park, maar op Google Maps zie ik de contouren van wat mini-Walcheren moet zijn geweest te zien. Dat maakt dat ik een volgend bezoek aan de Zeeuwse hoofdstad in gedachten houd. 

Niet alleen daarom hoor. Heb bij café De Zaak (Pottenmarkt) genoten van het Zeeuwse bier Zeeuwsche Zonneschijn (heel toepasselijk voor deze dag). Een lekkere bite, een zuurtje, zes procent alcohol. Heerlijk dorstlessend.
De kroegbaas vertelde dat hij meer bieren van de lokale brouwerij Baardaap heeft. Dus moet ik proefondervindelijk ontdekken of die net zo lekker zijn…

Hieronder eerst een filmpje van Miniatuur Walcheren. Het tweede, korte filmpje laat je kennismaken met de stilte in de kloostertuin van de Abdij van Middelburg.

Om goed vakantiegevoel te krijgen een lang weekeinde naar Friesland geweest. Geen Scotland dit jaar (door de coronainreisregels en de hoge besmettingsgraad daar heb ik mezelf geen groen licht gegeven), maar wel paar weken vrij.

Om te voorkomen dat ik zeker de eerste dagen steeds achter de pc zou kruipen, bewust gekozen voor een lang weekeinde weg. Pas lang na hotelboeking bedacht dat ik er nog een week bij zou nemen. Ervoor dus. Die dagen benut met andere uitstapjes. Nu dus Friesland met bezoek aan Joure, Stavoren, Makkum en standplaats Workum.

De weersvooruitzichten waren niet best, maar uiteindelijk is het met de regen best meegevallen. Zeker de zaterdag met buitenactiviteiten was prima. 

Zoals in Stavoren. Had hier deze dag met vrienden moeten zijn om ‘ons’ Ljouwerter skûtsje aan te moedigen in de SKS race op het IJsselmeer. Maar ja, skûtsjesilen afgelast vanwege corona.

Toch maar even traditiegetrouw over de dijk gelopen. Altijd leuk om te doen, zeker als het flink waait. Het stadje is relatief rustig. Wel veel bootjes in de oude haven, maar het is niet de drukte die je hier met het skûtsjesilen hebt. Natuurlijk even langs het beeld van het Vrouwtje van Stavoren gelopen.

Kitesurfen

In de middag in standplaats Workum naar het strand geweest. Al eerder overnacht in deze Friese stad, maar nooit verder geweest dan de route hotel < – > centrum (terras, restaurant). Bonus, want op het strand van het IJsselmeer is het een drukte van belang. Kitesurfers die zich opmaken om het beste van de wind te hebben op het water. Kleurrijk schouwspel. 

De surfers gaan met flinke snelheden over het water. Mij zul je zoiets niet zien doen (‘ik heb last van mijn knie, maar weet nog niet welke’), maar fantastisch om gade te slaan. Zelf kijken? Er is een streaming webcam, gericht op het strand. Wie weet zie je ze gaan…

Deze zaterdag was overigens de tweede dag van het verblijf in Friesland. Vrijdag bezoek aan Joure. Doel: Museum Joure. Eigenlijk is het een verzameling musea, waaronder dat van Douwe Egberts. Leuk om even in de geschiedenis van mijn werkkoffie te duiken. 

Klokken

In andere gebouwen bevindt zich onder andere het museum dat gewijd is aan de Friese klokkenmakerijen. Stoeltjesklokken, staartklokken en noem maar op.

De een geeft alleen de tijd aan, een andere heeft ook bewegende taferelen, soms Bijbels van aard. Zoals Abraham die zijn zoon zal offeren  (foto links) en het Salomonsoordeel.

De klokken geven verschillende tijden aan, zodat ze niet allemaal tegelijk het hele uur aan geven…

Minstens zo leuk is de drukkerij, met drukpersen uit lang vervlogen tijden. De geur van de inkt doet me terugdenken aan de eerste jaren bij Rijn en Gouwe, eind jaren zeventig/begin jaren tachtig. Na de avonddienst moest er soms nog een foto naar de drukkerij in Den Haag worden gebracht, of later in Rotterdam. Als je door die gebouwen liep, rook je de inkt van de drukpersen waarop de kranten werden gedrukt.

Het bijwonen van de kerkdienst in de Grote of Sint-Gertrudiskerk op zondag leek een domper te worden. De ouderling van dienst deed de mededelingen aan het begin van de kerkdienst in het Fries. Ik vreesde dat de gehele dienst in die taal zou worden gehouden. En op een enkel woordje na, spreek en versta ik die taal niet… Gelukkig was de dienst in het Nederlands, op één lied na.

De rest van de zondag gebruik om de regio te doorkruisen. Makkum, Oudega, Ferwoude, Gaast, Gaastmeer, Idsegahuizum en nog wat dorpen waarvan ik het bestaan niet kende.

Zowel zaterdag als zondag afgesloten met heerlijke etensmalen in restaurant De Gulden Leeuw.

Eerst borrelen op het terras (uiteraard Berenburg van de Weduwe Joustra), daarna aan een tafel bij het raam. Prima eten, lekkere wijn (een Spaanse grenache, aanrader) goede, attente bediening. Helemaal niets op aan te merken.

Als ik het dan toch over eten heb: overnachtingsplek Gast Inn biedt behalve goede kamers, ook een heerlijk ontbijtbuffet. Voor iemand die de lunch altijd overslaat (uitzonderingen daargelaten), is een goed ontbijt essentieel. Geen bacon and eggs, maar genoeg keus om met een volle maag op pad te gaan.

De laatste dag van dit lange weekeinde koers gezet naar Lelystad, voor een hernieuwde kennismaking met Aviodrome, het luchtvaartmuseum naast vliegveld Lelystad. Wel heel druk vandaag. Toch genoeg ruimte om te genieten van oude vliegtuigen en bijvoorbeeld de kopie van het oude luchthavengebouw van Schiphol.

Friesland en de Noordoostpolder zijn geen Scotland, maar hebben me toch voldoende vakantiegevoel gegeven.

Hieronder een drietal filmpjes van dit weekeinde:

De weersvoorspelling is uitmuntend, dus belofte aan mezelf ingelost en per trein naar Maastricht. Altijd een favo stad voor een daagje uit.

Geen museumbezoek dit keer. Wil volop genieten van de zon en de warmte. Want het voelt bij aankomst op het NS-station van Maastricht. Denk heel even dat er zo’n terrasheater in de buurt staat, maar het is toch echt zonnewarmte. Heerlijk.

Er wordt trouwens driftig gerestaureerd aan het monumentale stationsgebouw. Er is oog voor details. In de vernieuwde AH to go is een originele wandschildering uit 1961 weer zichtbaar gemaakt. Een plaatje.
Bij de renovatie van het in 1915 gebouwde station worden nog meer elementen in de oude luister hersteld en krijgen eerder niet toegankelijke ruimtes nieuwe publieksfuncties. Zo wordt er in de vroegere visitatieruimte een grand café gevestigd. Meer informatie over de restauratie van het stationsgebouw vindt je hier.

Standswandeling langs de oude vestingwal. In maart van dit jaar is een deel van de stadsmuur bij de vijver De Vijf Koppen (stadspark, Sint Pieterskade) bezweken. Is nog steeds niet hersteld. De Maastrichtse stadsdichter Maarten van den Berg heeft zich er op uitgeleefd. Nu de werkzaamheden op het oog voorlopig stil liggen, is het gedicht op een groot geel doek geplaatst over het gat in de muur.

Het gedicht:

ontembaar vocht de muur tegen vijand en vuur, tot zij
koortsig bollend bezweek, keien als koppen liet rollen
haar buik waarachtig een wortelkraker bleek
en vijf eeuwen opende om de tijd opnieuw te stollen

Daarna doorgelopen naar een plek op de stadsmuur waar het goed toeven is. Vanaf bankjes kijk je uit over de Tapijntuin. Helaas schermt een deel van de bomen het zonlicht af. Dus doorgelopen naar het Aldenhofpark. Daar wel een plek waar de zon volop haar werk kan doen.

Bijzonder in deze hoek van Maasstricht blijft ook het beeld van een van de drie musketiers, d’Artagnan. Bekend uit het boek van Alexandre Dumas (Eén voor allen, allen voor één). Maar d’Artagnan blijkt echt te hebben bestaan. Charles de Batz-Castelmore, seigneur d’Artagnan is in Maastricht in 1673 gesneuveld toen Franse troepen de stad belegerden.

Uiteraard ook koers gezet naar het Onze Lieve Vrouweplein, om bij mijn stamcafé Charlemagne neer te strijken. Wat ik hoopte, komt uit. Het terras is in gebruik. Wat zeg ik: alle terrassen op het plein zitten vol. De zonnige dag is goed voor de Maastrichtse horeca. Na een heerlijk tapbiertje ( Maastrichter Malthezer ) genuttigd te hebben met de trein via Valkenburg naar Heerlen, om de terugreis naar Gouda aan te vangen.

Pas voorbij Den Bosch, als de schemering al inzet, begint het te regen. Maakt me niet uit. Mijn dagje Maastricht kan niet stuk.