Puffinnest

Vier foto’s Scotland winter 2009 – 2010 op website My Scotland geplaatst. Hieronder als slideshow:

http://static.ning.com/socialnetworkmain/widgets/photo/slideshowplayer/slideshowplayer.swf?v=200912171415
� Ruud F. Witte 2009 � 2010 * Find more photos like this on Our Scotland

Mijn eerste (toneel)voorstelling die ik heb bijgewoond in het nieuwe jaar, is vanavond de
Kersentuin door Het Nationaal Toneel, mijn favoriete toneelploeg.

Het stuk van Anton Tsjechov (1860-1904) over de zorgen van een familie om haar eeuwenoude kersentuin die vanwege grote schulden moet worden verkocht. Een reddingsplan � bomen omhakken en in de tuin vakantiehuisjes bouwen � valt slecht bij de eigenaresse (goed neergezet door Betty Schuurman), maar gaat na de veiling toch door. Knap gespeeld, met grappige elementen zoals door de bediende Firs (Wim Meuwissen). De opvoering werd voor mij slechts verstoord door een hoestend persoon een paar stoelen verderop.

OK, vanwege de grote kans op avalanches geen poging op de laatste dag van 2009 de top van de Ben Nevis. Het is prachtig weer hier, maar de verhalen in de kranten doen me huiveren. Juist door het relatief goede, vriezende weer is de kans dat je iets overkomt aanwezig. En ik wil niet dat de reddingsdiensten voor mij uitrukken. Dan maar � ook niet verkeerd � een autorit op de andere van Lochaber, aan de overzijde van Loch Linnhe.

Heb begrepen dat het grijs is in Gouda, dus met heel veel plezier zet ik de zonnebril op, voor de zoveelste dag op rij. Buiten vriest het (de temp. komt overdag al dagen niet boven de drie graden uit en door het vrijwel onbewolkte weer vriest het ’s nachts minstens tien graden.
Terug in de jeugdherberg hoor ik het echte verhaal over Hogmanay in de pub. Een afgeladen hok, waar je amper kunt bewegen. Dat trekt me allerminst. Aangezien ik eigenlijk toch niks heb met het moment supreme, ga ik lekker koken/eten (lamsvlees met all the trimmings, kaasplankje en een spongepudding) en dan lekker op tijd naar bed. Wie doet me wat! Morgen weer een dag.
Happy New Year! Er is een flinke snurker in de slaapzaal. Dankzij de oordopjes word ik van hem niet wakker, wel van kamergenoot die met geroep en geklop probeert de snurker stil te krijgen.
Buitendeur zou om 02.00 uur op slot gaan, dus iedereen moet toen al zijn teruggekeerd. Aantal heeft deze ochtend toch slaaptekort. ,,Weet je wat,” hoor ik van een van de tafels, ,,we maken een korte wandeling in de sneeuw, maken een foto en gaan dan terug naar bed.” De leider van het groepje zegt dat dat helaas niet gaat. De deur sluit en pas vanaf half vier in de middag kun je weer naar binnen.
Mooie dag (licht bewolkt, af en toe zon) voor een mooie rit. Wil nu wel eens naar de zuidkant van Loch Etive. De noordkant � via een lange enkelbaansweg vanaf de A82 � heb ik al tig keer gedaan. De tocht voert richting Oban en vlak voor Connell buig ik af, de B845 op. Het wordt een heel lange rit, want dit zijn van die wegen waar de pekelwagen niet komt. Langzaam � tegen de twintig mile per uur; een kleine dertig km/u dus � gaat het over de besneeuwde weg. Sporen geven aan dat ik niet de enige ben die hier deze winter heeft gereden, maar die sporen zijn ook verraderlijk glad. Oppassen dus. Uiteindelijk bereik ik het meer bij Bonawe, maar uitzicht is een tegenvaller. Er staat bij de quarry een grote cementfabriek. Wel heerlijk rustig. Terug gaat het naar North Connell, om daar de A85 richting Tyndrum te pakken. Bij Taynault moet Bonawe zuid zijn, maar ik kom geen bordje tegen. Tweede doel van deze tocht: de B-weg door Glen Orchy. Ook hier doodse stilte en rijden over sporen in de sneeuw.

Op tweederde komt er zowaar een tegenligger. Maar waar elkaar te passeren? Twee keer raak ik bijna vast in de sneeuw en hoor de wielen spinnen. Toch niet weer als een paar jaar geleden de Wegenwacht inseinen h�? Nee, de auto schiet los en na een stuk over het sneeuwpad te zijn achteruit gereden, komt er plek waar mijn tegenligger me kan passeren. Plek biedt me de mogelijkheid goed om te heen te kijken en een foto te maken van de besneeuwde glen. Via de A82 gaat het terug naar Glencoe waar in de pub de haard al brandt. Straks auto naar jeugdherberg brengen en dan lopend naar pub voor maaltijd en een paar pinten.
In de jeugdherberg is het weer raak: ramen dicht, kachel op de hoogste stand en vochtige kleding die er op te drogen is gelegd. DACHT HET NIET! Binnen een paar seconden is kachel uit en gaan twee ramen open. Na maaltijd in de pub breng ik badhanddoek uit droogkamer naar slaapzaal, wat goed excuus is om te checken of die situatie ongewijzigd is gebleven. Zowaar. Maar later op de avond staat de kachel weer aan. Niet op de hoogste stand, maar toch. Dat duurt niet lang natuurlijk. Inmiddels weet ik dat thermostaat om 22.45 uur afslaat, dus bang dat de cv vannacht aan is, hoef ik niet te zijn. Ramen blijven open, merk ik tijdens nachtelijke plaspauze. Overigens zijn het vanavond allemaal watjes. Zowel in de eetzaal/keuken als in de stille kamer hangt een temperatuur waar menig toeristenstrand langs de Middellandse Zee zich in de zomer nog niet voor zou hoeven te schamen.
De volgende ochtend (zaterdag) is weer sprake van diefstal, niet van een staartje whisky zoals in de zomervakantie in jeugdherberg in Pitlochry, maar toch. Mijn eerder deze week aangeschafte bus zout is pleite. Die ontdek ik na zoektocht in een van de andere vakken. Vermoedelijk dus ‘geleend’ door een medegast en verkeerd teruggezet. Het is me deze week met de olijfolie ook al overkomen. Ook op losse spullen moet je in je eigen voorraadvak dus al naamstickers plakken.
Zaterdag is de laatste volle dag in de Highlands. Weer aan de oostkant van het land is onzeker en ik kan me niet permitteren maandagmiddag te laat in Newcastle te zijn. Het wordt dus een stop in Edinburgh bij K+L. Maar goed, laatste volle dag dus in de Highlands. Die wordt deels doorgebracht in Glen Etive. Lange rit in het dal, want de pekeldient is ook hier niet geweest. Het is niet zo erg als in Glen Orchy, maar is toch is 20 miles per uur wel het veilige maximum.

Paar keer gestopt voor herten op de weg. Ze gaan uiteindelijk opzij als ik dreig de front van mijn auto tegen hun poten te duwen.

Aan het loch is het heerlijk rustig; de zon schijnt en de kranten wachten. Wat wil een mens nog meer op de zaterdag. Vanavond naar Lochyside , aan de noordkant van Fort William, voor bezoek aan A + L R. Altijd goed om de twee (hij de eerste predikant van de Church of Scotland die ik ooit heb ontmoet en een belangrijke reden dat ik die kerk ben blijven bezoeken) weer te zien en bij te praten.
Dit keer ontmoet ik ook dochter en schoonzoon uit LinlitgowL. heeft heerlijk gekookt en er is zelfs een heerlijke trifle toe, een van mijn favoriete toetjes.
Zondag blijkt het weer in het westen nog uitstekend. kraakheldere, blauwe lucht. Zonder haast wordt koers gezet naar Edinburgh. Prachtig om nog een keer over de nog steeds witter dan witte Glencoe en Rannoch Moor te rijden. Voor de verandering neem ik bij Killin de route langs Ben Lawers. De smalle weg naar de berg zelf is vrijwel onbereden zo te zien, dus het ommetje laat ik maar achterwege. De weg naar Edinburgh blijft redelijk rustig en bovenal: er valt geen sneeuw. Sterker nog, het is lichtbewolkt met af en toe wat zon. Veel eerder dan verwacht arriveer ik in Edinburgh, wat me de kans biedt nu alvast een boodschap te doen en nog even een pintje te drinken in Deacon Brodies in de High Street. ’s Avonds uit eten met K+L in het centrum. Milnes of Rose Street (Rose Street/Hanover Street). Grote, goede zaak met prima eten en een nette pint Caledonian 80/-. ‘Thuis’ deze dag besloten met een mooi glas Glenmorangie Quinta Ruban
Hoe zachtjes hij ook vertrekt, ik kan het niet nalaten met gespitste oren te horen dat L. als eerste vertrekt naar zijn werk. Ik steek mijn hoofd om de tussendoor en wens hem een prettige werkdag… K. vertrekt een uurtje later en houdt me voor toch vooral nog even het gastenboek te tekenen. Tegen tienen gaat het richting Newcastle met twee stops voor de supermarkten. De auto gaat weer afgeladen richting North Shields voor de veerboot. Ook nu is het prima weer. Licht bewolkt af en toe zon en geen sneeuw. Ook nu is het niet erg te vroeg te arriveren, want dat geeft de kans op een 100 meter voor de DFDS-ingang nog even een pub
in te duiken voor een laatste tapbier (Boddington) op Britse bodem. Dan is het bier tenminste weggezakt als straks in de lounge de champagne lonkt. Een vakantie is voorbij,nou ja, nog een heerlijk buffetdiner met een prima fles witte wijn te gaan. Dinsdag gelijk maar eens bedenken wanneer ik in de zomer naar Scotland wil en waarheen…

(slot)

Ook dit jaar op Oudejaarsdag de Oudejaarspsalm. Dit keer alleen in het Engels (ben tenslotte in Scotland nu) en wel uit de New International Version, de bijbelversie die in mijn kerk wordt gebruikt.

Psalm 90

A prayer of Moses the man of God
1 Lord, you have been our dwelling place throughout all generations
2 Before the mountains were born or you brought forth the earth and the world, from everlasting to everlasting you are God.
3 You turn men back to dust, saying, “Return to dust, O sons of men.”
4 For a thousand years in your sight are like a day that has just gone by, or like a watch in the night.
5 You sweep men away in the sleep of death; they are like the new grass of the morning-
6 though in the morning it springs up new, by evening it is dry and withered.
7 We are consumed by your anger and terrified by your indignation.
8 You have set our iniquities before you, our secret sins in the light of your presence.
9 All our days pass away under your wrath; we finish our years with a moan.
10 The length of our days is seventy years� or eighty, if we have the strength; yet their span is but trouble and sorrow, for they quickly pass, and we fly away.
11 Who knows the power of your anger? For your wrath is as great as the fear that is due you.
12 Teach us to number our days aright, that we may gain a heart of wisdom.
13 Relent, O LORD! How long will it be? Have compassion on your servants.
14 Satisfy us in the morning with your unfailing love, that we may sing for joy and be glad all our days.
15 Make us glad for as many days as you have afflicted us, for as many years as we have seen trouble.
16 May your deeds be shown to your servants, your splendor to their children.
17 May the favor of the Lord our God rest upon us; establish the work of our hands for us�
yes, establish the work of our hands.

De rit terug naar Glencoe op Tweede Kerstdag, gedeeltelijk in de sneeuw gereden. Op de M9 (toch niet de geringste snelweg) ter hoogte van Stirling is het raak. Maar ��n rijbaan goed te berijden. Daarna wat minder sneeuw en dan weer wat meer, dus doorrijden is er niet bij, Maar ik heb rekening gehouden met het ergste qua tijden, dus balen is niet nodig. Ter hoogte van Crianlarich is het over met de mis�re, wordt het zelfs lichtbewolkt en breekt af en toe de zon door, wat een fantastisch schouwspel op de bergen oplevert. Op Rannoch Moor zo koud, dat bij een goede snelheid de ruitenwissersproeistof bevroren raakt… Op tijd in Glencoe, waar de echte teleurstelling komt: ‘mijn’ pub gesloten vandaag. Dus maar doorgereden naar Kinlochleven waar wel thee en later een pint verkrijgbaar zijn.
Maandag plan voor tweede wandeling op Corrour Estate (Rannoch Moor), maar de 11.40 trein die kant op rijdt niet. De vervangende bus richting Glasgow komt � uiteraard – niet over Corrour. Alternatief, per boot naar Skye, valt ook in het water. Er gaan in de winter maar twee veerboten per dag van Mallaig naar Armadale, om 07.40 en 16.00 uur. Voor de eerste ben ik veel te laat en de tweede is geen optie, want geen terugkeer meer naar vasteland op dezelfde dag. Dan naar Nevis Range/Aonach Mor. Het is er echter zo druk met ski�rs, dat ik de tocht met de gondola naar de drukte maar aan me voorbij laat gaan. Om een lang verhaal kort te maken: met de kranten in de pub beland.
Dinsdag wel treinverkeer naar het zuiden, maar voor zekerheid even gevraagd of de treinen terug ook rijden. Na bevestiging te hebben gekregen, ingestapt voor 45 minuten durende rit naar Corrour. Het is prachtig weer: helder, (nog) weinig wind; dat belooft veel goeds voor de tocht.

Rannoch Moor ligt nog onder een dikke lappendeken aan sneeuw. Het eerste deel van de wandeling (het stuk dat ook door het personeel van de estate wordt gebruikt) is prima te doen. Ter hoogte van de � nu gesloten � jeugdherberg wordt het minder. Ploegen door de sneeuw en dit is nog maar het begin. Hoe verder de tocht naar Peter’s Rock voert, hoe zwaarder het lopen gaat. Als na bijna anderhalf uur ik steeds tot bijna op kniehoogte in de sneeuw weg zak (en dat is een ding, je voet er uit halen voor de volgende stap is na tig keer amper vol te houden), besluit ik om te keren, Koud is het ook. Het vriest en op de open vlakte waait het flink. Volgens het weerbericht moet de gevoelstemperatuur hier -15 graden zijn. Dus capuchon over fleecepet gezet. Om de benen enigszins warm te houden heb ik bij vertrek al de regenbroek aangetrokken. Die houdt de wind ook goed tegen en de nieuwe handschoenen bewijzen eveneens goede dienst.

Peter’s Rock niet gehaald, maar daar al zo vaak geweest, dat het amper een teleurstelling is te noemen. Een wandelaar moet tenslotte ook nog terug. En de trein van 15.20 uur naar Fort William wacht niet en de volgende komt pas zes uurlater! Kort voor drie uur arriveer ik op het eenvoudige perronnetje en spreek de nog met hete thee gevulde flask aan. Daar knapt een mens van op. En natuurlijk even naar r. gebeld (ja, dat kan hier in de wildernis wonderwel, de estate heeft het goed geregeld) om hem jaloers te maken dat ik hier al weer loop, nu in de sneeuw en dat ik herten heb gezien.
Na drie kwartier in de trein en nog eens een half uur in de auto bereik ik de jeugdherberg, waar het bijzonder druk is. Om te kunnen douchen, moet ik in de rij aansluiten. NOT! Eerst een wee dram.
De slaapzaal is nu vol. Met twee raampjes op de middelste stand en de gordijnen dicht (anders hebben roomies misschien door dat er ramen open staan), wordt het een zware nacht. Vlak voor ik ga slapen, check ik nog of de verwarming uit is gebleven. Gelukkig, dat is het geval. Toch merk ik ’s morgens bij het opstaan de warmte van de cv al. Wat zijn dit voor watjes in deze slaapzaal. Ik heb ze gisteren aan de eettafel gezien. Stoere mannen zijn het. Bergwandelaars en -klimmers die elkaar vol trots hun ijzers, touwen en wat er nog meer bij stoere bergbeklimmers/-wandelaars hoort, tonen. Bij een glas vertellen ze zo te horen stoere verhalen over welke Munro’s ze wel niet hebben getrotseerd. Ze zijn ook allemaal gekleed in stoere bergbeklimmers/-wandelaars materiaal. Hoofdkleur blauw, want dat is de modekleur voor stoere bergwandelaars/-klimmers. Maar zodra ze in hun slaaphol duiken worden die stoere bergwandelaars/-klimmers watjes. De hele dag buiten bij min zoveel graden, maar zodra er geslapen moet worden, haken ze af. Watjes zijn het, allemaal!
Geen trek deze woensdag in Ben Nevis, met 1344 meter de hoogste berg van het Verenigd Koninkrijk. Niet hoog, maar met wandelen begin je wel bijna op zeeniveau). Hoorde dat in Glen Nevis veel rotsblokken levensgevaarlijk zijn door de gladde ijslagen. Aangezien in paar jaar geleden in de winter op Ben Nevis op tijd besloot af te dalen, omdat ik in sneeuwbui geen verschil meer zag tussen ‘pad’ en de afgrond, nu maar voortijdig besloten het regenprogramma op te pakken. Met prachtig weer vertrokken richting naar Inverness via Spean Bridge/Roy Bridge (A86). Altijd leuk om daar even rond te wandelen. Het wordt me duidelijk dat er een weerverschil is tussen Glencoe waar ik verblijf en Inverness, een autorit van ruim 2,5 uur in noordelijke richting. Regen/natte sneeuw en het is zichtbaar dat ze in de hoofdstad van de Highlands de afgelopen week al een flink pak sneeuw hebben gehad. Het is er druk; geen parkeerplaats te ontdekken. De enige reden om hier vandaag echt te stoppen is Starbucks Coffee in het Eastgate shopping centre. Dus doorgereden en via de A82 terug naar het zuiden, de lichte bewolking en zelfs zon tegemoet. In de jeugdherberg een pot thee soldaat gemaakt, waarna het gelukkig tijd was voor de whisky. Zelfde kleur, maar een groot smaak verschil. O, geachte lezer, vreest niet. Ik houd de twee goed uit elkaar!
De tafel vanavond gedeeld met twee mannen uit Oxford. Schotlandkenners, dus opsnoeven: ken je dat ben je daar wel eens geweest? Maar alles in een gemoedelijke sfeer. Reuze gezellig. Zij zijn na de afwas richting pub vertrokken. Ik probeer vanavond tenminste ��n hoofdstuk van Ian Rankin’s The Complaintste lezen. Op de koptelefoon het prachtige Canto Ostinato van de Nederlandse componist Simeon ten Holt.
Tot een volgend schrijfsel.
[AANVULLING]Paul, de assistent beheerder van de jeugdherberg, zou oudejaarsdag naar Loch Ossian vertrekken. De in de winter gesloten jeugdherberg is afgehuurd voor de jaarwisseling (Hogmanay) en voor het brandende houden van het fornuis (hout, kolen) en zo, is een beheerder nodig. Bij voorbereidingen wordt duidelijk dat het feest moet worden afgelast. het heeft er zo gevroren (-20 volgens Paul!), dat er geen beweging is te krijgen in de pomp die (drink)water uit het meer naar de jeugdherberg moet brengen. Weken van extreme kou hebben hun tol ge�ist. De groep is overgeboekt naar de � in de winter eveneens gesloten � jeugdherberg Glen Nevis (Fort William), maar dat is toch niet hetzelfde. Glencoe is beduidend sfeervoller, maar die zit ook proppievol dezer dagen.
[UPDATE] Twee bergbeklimmers gisteren omgekomen op Ben Nevis, meldt de Press and Journal. Nu weet ik zeker dat ik die tocht deze winter aan me voorbij laat gaan. Ook in de Glencoe regio is het foute boel geweest. Een gewonde, die heb ik dus in Fort William zien aankomen per heli.

Kerstdagen, zoals in vorige bericht al gemeld, doorgebracht in Edinburgh bij/met vrienden K. en L... Kerstavond gegeten in mijn stampub The Last Drop en een afzakkertje in de Greyfriars Bobby Bar. Het mooiste van de Edinburghse kerstsfeer deze avond? De bestuurster van onze bus op de terugreis: ze was als kerstman� uh�-vrouw verkleed. Jingle all the way!
De kerkdienst op Eerste Kerstdag bijgewoond in St. Giles Cathedral , (de High Kirk of Edinburgh) op de Royal Mile. Indrukwekkend om een keer een dienst mee te maken in de centrale kerk van mijn Church of Scotland. En na afloop natuurlijk even voor de webcam naast de kerk gelopen om familie en vrienden de kans te geven me in Edinburgh te zien lopen.
In de middag een traditioneel kerstfeest ten huize van K+L meegemaakt, compleet met cadeautje (ik een uitbreiding van de puffinverzameling, een mok en zak koffie van Starbucks en zakdoeken met tartanmotief) en een kerstdiner met de bijbehorende cracker, papieren kerstkroontje die de rest van de dag gedragen wordt. echt iets voor mij!. L. had zich uitgesloofd: turkey! De ook aanzittende oom en tante van L. uit Dalkeith hadden een overheerlijke trifle meegenomen.
Vandaag, Tweede Kerstdag, wordt aan einde ochtend de terugreis naar Glencoe gemaakt. Daar blijf ik nog dik een week.

De maandag (21 december) begint met een vroege rit naar Fort William, voor de 07.42 trein richting Glasgow. Ik vergezel R. tot Crianlarich. We zitten i de eerste trein op dit traject deze ochtend en dat zullen we weten ook. Door dikke centimeters sneeuw zwaar geworden boomtakken vliegen tegen de ramen van ons rijtuig. Een keer moet treinpersoneel uitstappen om takken van de rails te halen. Rannoch Moor is sprookjesachtig wit. We tellen zeker tweehonderd herten. Het geluid van de trein (dieselmotor) doet ze soms in grote draf (heet dat zo bij herten?) wegrennen. Op stationnetje Corrour kunnen we zien dat de verse sneeuwlaag van vannacht zeker twintig centimeter dik is.
De terugreis van Crianlarich naar Fort William is zo mogelijk nog mooier. Er staat een bleek zonnetje aan de hemel. Als ik alle herten nou eens opnieuw tel, want waren het we dezelfde dieren op de heenreis?
Woensdag een fraaie rit gemaakt over de uitloop van Lochaber, aan de overzijde van Loch Linnhe. Grotendeels weer enkelbaans wegen die goed te berijden zijn. Bijna nergens liggen meer plakken sneeuw en ijs. Het is zonnig, het uitzicht op de witte heuvels is stunning, de hertenteller loopt maar door. En dan is daar Ardnamurchan, het westelijkste punt van het Verenigd Koninkrijk. Lekker rustig en prima plek om even een uurtje de eerder deze dag aangeschafte kranten (Scotsman Press and Journal). Langs de kustlijn gaat het daarna richting Mallaig, om via de A830 naar Fort William te rijden en terug naar de jeugdherberg. Dan valt de duisternis in.
Donderdag is de tweede vroege dag deze vakantie. Nou ja, vroeg, voor mijn Nederlandse doen eigenlijk nog laat. Om zeven uur is het richting douche. De rit naar Edinburgh staat voor de boeg. Breng de kerstdagen daar door bij vrienden K. en L. Gisteravond per telefoon nog afgesproken dat we elkaar aan het einde van de middag in The Last Drop in Grassmarket ontmoeten voor een pint en een maaltijd. ,,Na het werk komen we daarheen,� zegt L. ,,Zeg dat nog eens,�’ reageer ik. Dan gaat hij er met boter en suiker in. ,,Na het werk…. o, you bastard!.”

Donderdag koers gezet naar Mull. Mooie rondrit met regelmatig zon die voor fraaie kleuren op de berghellingen zorgt. R wat leuke plekjes van het eiland laten zien en natuurlijk is Tobermory aangedaan voor de pastelkleurige huizen aan de haven en ook is de fish and chips van met een bezoek vereerd. De rit naar en van Mull, over de heuvels, blijft onbeschrijfelijk mooi.
Voor vertrek deze ochtend is een mooie lamsbout al in de marinade gezet. Na pubbezoek wordt ie soldaat gemaakt, weggespoeld met de zeer goed smakende C�tes du Rhone van mijn eigen huis, Le clos des Lumi�res 2008.
Moe en voldaan zoeken we onze mandjes op in de gelukkig zeer koude slaapzaal.
De vrijdag is voor het serieuze werk. Per trein naar Corrour, om over de Corrour Estate, onderdeel van Rannoch Moor te lopen. Het heeft nog niet zoveel gesneeuwd als vorig jaar (wel gevroren), dus de tocht naar Peter’s Rock is eigenlijk een makkie. Ook nu weer goeddeels zonnig weer, wat de bergen goed doet uitkomen in dit fraaie landschap.

Heerlijk rustig. Tientallen vierkante kilometers gebied en geen mens te bekennen. R en ik lopen niet samen (verschillend tempo, maar voor noodgevallen hebben we portofoons bij ons), dus de verlatenheid is merkbaar. Terug in Fort William is het inmiddels al zo donker, dat de koplampen aan moeten Ze schijnen wel de verkeerde kant op voor Britse wegen, maar het is niet anders. Diner bestaat uit zalm; een herkansing van het recept van afgelopen zomer, toen door te koude cr�me fraiche de saus in de schift ging.
We hebben roomies en je raad het al: de ramen zijn dicht op de slaapzaal. Kachel gelukkig niet aan. In de loop van de avond voltrekt zich enkele keren het ritueel van ramen die open en dicht gaan. We houden vol. Voor ons geen warme slaapzaal! Uiteindelijk vraagt een van de twee roomies of we een reden hebben de ramen open te hebben. Ik leg uit dat het frisse lucht oplevert. De man vertrekt vervolgens richting de receptie en krijgt toestemming naar een andere slaapzaal te gaan. R. ontdekt de volgende ochtend dat toch ook daar een raam open staat… Andere roomie pakt die ochtend zijn spullen in, om bij zijn vriendje in de andere slaapzaal in te trekken.

Voor het eerst een wandeling in Glencoe zelf gemaakt, Uitgezette tocht (met kleuren op paaltjes, je kent dat wel), maar wel mooi. Tocht voert langs en rond Lochan Gleann Chomhann, ooit eigendom van Donald Smith. Bij parkeerplaats staat de volgende uitleg over het gebied:
Donald Smith, a saddler son was born in 1820 in Strathcona and emigrated to Canada when he was 18. He rose to become governer of the Hudons Bay company, High Commissionar of Canada and later Lord Strathcona, acquiring Glencoe Estate in the late 19th century. In 1895 he build Glencoe House, created the Lochan and surrounding woodland for his Canadian wife Isabella, whose grandmother was a native American. Bella was born and brought up near Hudson Bay and it is said that Donald wished to make his wife feel more at home in Scotland. Sadly she was not happy in Glencoe, despite the beautiful surrounding.
The estate woods were bought by the Forestry Commission in 1950 and subsequent plantings have helped to provide the present woodland scene.

Na wandeling koers gezet richting Glen Etive op zoek naar de deer. Helaas, op de A82 richting de glen, worden we overvallen door een fikse sneeuwbui. De weg wordt slechter en slechter, het zicht ook. Bij de afslag naar Glen Etive wordt direct duidelijk dat het op de enkelbaansweg in de glen nog slechter en dus gevaarlijker wordt. Een keer slippen en dan is er de greppel of de afgrond, Dus omgekeerd, richting Fort William. Ter hoogte van Glencoe Village verandert de sneeuw in regen en even later in Fort William is het een mix van sneeuw en regen. We belanden � hoe kan het anders � in een pub en duiken een hoekje in, waar een paar mannen op leeftijd zitten die niet bepaald cola hebben gedronken deze middag. In de andere hoek van de kroeg staat TV luid aan met een sportwedstrijd op. Maar goed, later op de middag is daar de Clachaig Inn… Het pre-dinner bier is Fraochheather ale. Nog niet eerder gehad, maar uitstekend van smaak.
De volgende ochtend ligt er een dik pak sneeuw op de auto. Wintersporters kennen dat beeld wel. De ene na de andere auto moet met hulp van mede-gasten de weg worden opgeduwd. Ik zeg dat ik geen hulp nodig heb, I’ll manage. En wat denk je? Auto uit parkeervak steken, recht voor de helling in ��n vloeiende beweging rijd ik de weg af. ,,Je hebt respect afgedwongen bij de anderen,� zegt R. nadat ik ben uitgestapt.
Na kerkbezoek en kopje thee nar Kinlochleven, om daar stukje richting waterdam gelopen. Volgens plan gestopt bij de Public Water Supply.

Kort over het drinkwatermeer gekeken en toen in de hagel afgedaald naar de auto. De Highlandtrip van R. afgesloten met puike maaltijd in de stamkroeg, deClachaig Inn. Daar voor de derde keer deze week een pond in de muziekmachine gestopt om nog een paar nummers te beluisteren van Ierse zangeres Dolores Keane, een stem en muziekstijl die ons wel kunnen bekoren. Door de ramen zien we grote sneeuwvlokken naar beneden dwarrelen. Dat wordt nog een helse rit terug naar de jeugdherberg, om over de reis morgenochtend naar Fort William nog maar te zwijgen. Besloten dat ik R. begeleid tot Crianlarich en onze trein vertrekt om 07.40. Vanochtend deden wel 50 minuten over de autoreis naar station…