Ruhe sanfte sanfte ruh

Een begin om te onthouden. Bij de cantatedienst in de Grote of St. Laurenskerk in Rotterdam vanochtend met de Matthäus Passion, trok ds. Bernard van Verschuer de volgende lijdensvergelijking:
,,Mensen die naar de Matthäus Passion gaan hebben iets gemeen  met mensen die naar De Kuip gaan om Feyenoord te zien spelen. Je weet bij allebei hoe het afloopt. Bij de eerste zeker, bij de tweede meestal. En dat stemt mensen droevig…”

Een vrolijke noot bij een zeer mooie Matthäus Passion door de Laurenscantorij en het Laurensconcert. Het is in de setting van de cantatedienst, dus ruimte voor Schriftlezingen, een korte overdenking (met de bovengemelde woorden van Verschuer), samenzang, gebed en collecte.

Hoofdmoot uiteraard de volledige Matthäus Passion. Vier uur (twee uur voor het eersteBach en twee uur voor het tweede deel. Met de partituur op de schoot genieten van de akoestiek in deze prachtige, beroemde Rotterdamse kerk genoten.
Weer genoten, moet ik zeggen. Heb deze cantatedienst al vaker bijgewoond, zelfs nog met mijn vader, een groot liefhebber van ‘de Matthäus’.
De Laurenscantorij voert de Matthäus al jarenlang op deze manier uit. Sterker nog: de Matthäus is door Bach zelf voor een kerkdienst geschreven. Zo beleef je de muziek pas echt goed.

Palmpasen
De Matthäus Passion of Matteüspassie (BWV 244) is een oratorium gecomponeerd door Johann Sebastian Bach. Het is in Nederland een van zijn bekendste composities en een van zijn langste. De Matthäus Passion vertelt het lijdens- en stervensverhaal van Jezus als in het Evangelie volgens Matteüs. Van de intocht in Jeruzalem (het is vandaag Palmpasen), de instelling van het Laatste Avondmaal, het verraad door Judas (voor 30 zilverlingen), de verloochening door Petrus (Eer de haan kraait, zult gij mij driemaal verloochend hebben), de rechtszaak, de kruisiging en de graflegging (Ruhe sanfte, sanfte ruh).

Wat mij jaar op jaar verbaast is het aantal mensen dat tijdens de lunchpauze, dus na het eerste deel, vertrekt. Zelf vind ik het tweede deel het meest indrukwekkend. En dan vooral het slotkoraal Wir setzen uns mit Tränen nieder (…) ruhe sanfte sanfte ruh.
En dan die stilte erna. Een concert, maar misschien mag je het zo niet noemen, zonder applaus. Een complete stilte in de kerk. Iedereen onder de indruk van met name dat laatste lied.

Partituur
Het ligt er uiteraard ook aan hoe het gezongen wordt. Als ik thuis met Spotify of dergelijk mee zing, is dat niet te vergelijken met de prachtige stemmen van de Laurenscantorij en de solisten.

Bijzonder onder de indruk van de bas (mijn stempartij) Pieter Hendriks. Waar koor en solisten toch wel altijd hun partituur voor zich hebben, zingt hij zijn solo Mache dich, mein Herze rein volledig uit het hoofd. OK, het zal niet de eerste keer zijn dat hij de Matthäus zingt, maar zo recht richting de toehoorders, komt het lied zeer mooi tot zijn recht.
En ook onder de indruk van de alt (hier althans, in het echt een countertenor), de Zuid-Koreaan Minho Jeong, gen onbekende in de Bachmuziek, -cantates. Wat een stem. De evangelist Stephan Adriaens kwam wat minder uit de verf, omdat hij – zeker wat achterin de kerk – erg zacht overkwam.

Maar al met al weer een indrukwekkend begin van de Stille week in deze hectische tijd. Goed om weer op de essentie van ons christelijk geloof te zijn gewezen met deze Matthäus Passion.

Muziek voor het weekeinde

Mooie muziek afgelopen zondag bij Podium Witteman, een van mijn favo programma’s op de zondagavond. Ben zo’n fan dat ik al paar keer de live-uitzendingen heb bijgewoond.

Afgelopen zondag niet, maar weer een geweldige uitzending op tv gezien.2
Bijzonder geraakt door het stuk Les Beautidudes van de Russische componist Vladimir Martynov. (met de klemtoon op ty).
Gebruikt in de film La Grande Bellezza (De grote schoonheid). Niet geschreven voor de film, zoals je denkt bij het voorbij schuiven van de beelden van het oude Rome. De muziek was er eerder dan de rolprent.

Minimal music (à la Canto Ostinato, maar dan veeeeeel korter) in optima forma. Er zijn 1uitvoeringen met zang, maar met strijkers zoals in de opname van de uitzending is ie veel mooier volgens mij.

Hieronder de uitvoering met dubbel quartet (Dudok Kwartet en Viride Kwartet) in de uitzending van Podium Witteman.
Klik hier voor het bewuste fragment, wellicht na een verplicht reclameblokje.

Beluisteren met een glas met iets lekkers er in en ogen even dicht.

Plezierig weekeinde!

 

Freek nog lang niet op zijn retour

4 sterrenFreek de Jonge op zijn retour, of over zijn houdbaarheidsdatum heen? Niks van gemerkt vanavond. Zijn voorstelling De suppoost (de eerste soloproductie in vijf jaar) ‘staat’ van begin tot einde.

De cabaretvoorstelling van de inmiddels 75-jarige cabaretier is opgebouwd rond de tentoonstelling van hem en zijn vrouw Hella in het Groninger Museum (Het Volle Leven, 2018). Niet dat je daar geweest moet zijn om de verhalen en grappen te begrijpen. Naast vragen of en wanneer iets kunst is (zoals het urinoir van Marcel Duchamp uit 1917, datfreek voor een nieuwe kijk op kunst moest zorgen) is er volop ruimte voor een vlotte grap. Zoals een groep schoolkinderen dat gillend om hem afrent bij de tentoonstelling, omdat ze zijn voornaam met iemand anders associëren…

De Jonge blijft de zoon van een predikant, dus begint met een kort vragenronde over Jacob en Ezau, Lea en Rachel (dochters van zijn oom Laban), Izak en Rebecca. Je hoort de hersenen van het publiek kraken om de juiste personen bij elkaar te zetten.

Ronduit hilarisch is zijn verhaal over een begrafenis. De vraag of hij zijn bril zou ophouden in de kist (,,nou, in de hel heb je er niets aan en als je in de hemel is ie niet nodig, want daar is alles perfect, toch?), de grappige anekdote over een overledene die niet op zijn foto lijkt die op de kist staat. En zijn bevreemding van de tekst die hij hoort in de begrafenishit van Frans Bauer Er rijdt een trein naar niemandsland, Hij is op weg naar het beloofde land, En onderweg hoor je de engelen zingen… ,,Nou, als u wel eens met de NS reist…’’ En dan weer een verhaal over de eigenlijke suppoost die nog met die moeder van Mark Rutte nog heeft gekend en een vaasje had.

Crosskicking
Geweldig is zijn onzinverhaal over Zwarte Cross, waar een bezoeker hem in nauwelijks verstaanbaar dialect een mop vertelt over het verschijnsel ‘crosskicking’. En uiteraard kreeg het publiek aan het begin ook nog even een korte terugblik op Freeks tirade tijdens het Boekenbal, vorige maand over het uitblijven van kritiek op Thierry Baudet.

Bij een cabaretvoorstelling hoort, naar ik weet, een kop en een staart te zitten. Een boodschap ook die je op weg naar huis aan het denken zet. Een boodschap. Dat lukt niet. Althans, niet bij mij. Daarvoor is de voorstelling misschien te fragmentarisch. Het zijn teveel losse onderdelen. Maar wel ontzettend leuke onderdelen. Misschien wat minder scherp dan jaren geleden, maar als je als 75-jarige met je show nog volle zalen trekt… Nee, voor mij is hij nog (lang) niet op zijn retour.

Aan de Geul

Dagje Maastricht via omweg begonnen. Had me voorgenomen naar tentoonstelling in het Bonnefantenmuseum te gaan. Kwam er onderweg in de trein achter dat museum niet om 10.00 uur, maar pas om 11.00 uur open gaat. Geen zin om vooraf doelloos door de stad te lopen, maar even door te gaan naar Valkenburg.

beeld kleinIs al weer even geleden dat ik hier ben geweest. Binnenstad is een paar jaar geleden  mooi opgeknapt. De bestrating in het centrum is bijzonder netjes gemaakt en is ook schoon. En dat de bodem niet gebukt gaat onder het zware vrachtverkeer zoals in Gouda, heeft tot positief effect dat de bestrating in de binnenstad er nog steeds strak bij ligt.

Fraaie beelden ook om van te genieten, zoals de helm als oorlogsherinnering (‘We do remember’) en de plaquette van de kunstenaar Wil van der Laan uit Bunde aan een muur sluis kleinlangs de Kleine Geul dat hier ooit een wasplaats is geweest (zie foto boven dit verhaal). Ook leuk om te zien is de Walramstuw, ooit bedoeld om twee molens van water te voorzien, maar tegelijk ervoor te zorgen dat de stad niet onder water zou lopen. En een vistrap erbij.

Hoofddoel vandaag het Bonnefantenmuseum voor de grote overzichtstentoonstelling van David Lynch, Someone is in my House. Lynch is onder andere bekend van de jaaaaaaren geleden populaire en spannende tv-serie Twin Peaks, maar is ook een lynch1 kleinveelzijdig kunstenaar. Eigenlijk is het andersom begonnen. Hij ziet zichzelf eerst en vooral als kunstenaar. Hij kwam tijdens zijn studie aan de Kunstacademie in aanraking met de film.

De tentoonstelling toont zo’n 500 van zijn werken: schilderijen, tekeningen, litho’s, foto’s en nog meer. Eigenlijk te veel om in een keer te bevatten, dus misschien moet ik nog eenLynch2 klein keer terug. Deel van de werken vind ik aansprekend of grappig, bij andere heb ik geen idee wat het moet voorstellen of wat het onderwerp is. Maar dat maakt het niet minder een zeer indrukwekkende tentoonstelling. En aan de belangstelling te zien, ben ik niet de enige die ervan geniet.

Het bezoek aan Maastricht uiteraard bier kleinbesloten met bezoek aan mijn favoriete horecalocatie: het Onze Lieve Vrouweplein. Bij Charlemagne – binnen, want buiten te koud – genoten van een heerlijk biertje. En nog een.
De volgende ochtend verneem ik via internet dat niet ver van het plein een deel van de oude stadsmuur van Maastricht is ingestort. Echt waar, ik heb het niet gedaan…

Hieronder een filmpje van mijn stadswandeling in Valkenburg

Whisky Galore in Schoonhoven

Een mooie whiskyproeverij vanavond bij Huub Oostendorp in Schoonhoven. Een mooie gelegenheid om in klein gezelschap met andere whiskyliefhebbers aan avondje te genieten van acht met zorg uitgekozen whisky’s uit Schotland.
Whiskykenner Jan van den Heuvel uit Maassluis was goed op dreef. Per whisky wat beelden van de distilleerderij en een uitleg over de whisky zelf. En daarna proeven. En notities maken.

Longrow kleinAan einde proeverij kwam voor mij de Longrow Peated als winnaar uit de bus. En zo dachten meer aanwezigen er over. Lekker drinkbaar, verrassing op de tong en een whisky die lang genoeg blijft hangen.

Nummer 2, maar beslist niet minder dan de nummer 1 van Scapa kleinvanavond is voor mij de Scapa Glansa. Met 75 euro bij Oostendorp wel aan de prijs, maar bijzonder mooie whisky. En dat voor een distilleerderij die het op Orkney moet opnemen tegen het veel grotere en veel bekendere Highland Park.

De derde plek is voor een oude bekende van mij: een tien jaar oude Ardbeg. Een niet te versmaden peaty whisky van Islay. Tijd geleden dat Ardbeg kleinik die had geproefd en kon deze malt weer zeer waarderen.

Wat er verder in de glazen kwam: Glendronach Peated, de Benriach 10 y Curiositas Peated Style, de Loch Lomond Peated single malt (die kon mijn waardering niet echt wegdragen. Hoewel: er bestaat geen slechte whisky, alleen is de ene wat beter dan de ander), Glenturret peated Edition en de Lagavulin 16. De laatste (net als Ardbeg van Islay afkomstig) is ook al een oude bekende.

 

Muziek voor het weeke… ehhh deze zondag

Het is St. Patricksday vandaag. De dag van de beschermheilige van Ierland. Vandaar later dan gewoonlijk muziek voor het weekeinde. Muziek voor St. Patricksday dus. Althans het eerste nummer. Maar de rest klinkt ook lekker. Het Farewell to Ireland geldt ook een beetje voor de verloren Six Nations rugby gistermiddag.
Geniet van de muziek via Spotify hieronder. O ja, trek iets groens aan vandaag. Voor de Ieren. Om ze te troosten.

Maar Ruud, wat hebben de Schotten dan gedaan in de Six Nations gisteravond, hoor ik jullie vragen. Nou, die zijn van een 31-0 achterstand (31-7 half time) flink hun best gaan doen. In een tot de laatste minuut bloedstollende tweede helft is het uiteindelijk 38-38 geworden. Het betekent dat voor het eerst sinds 1984 de Calcutta cup  in Edinburgh blijft. De beker waarom binnen de Six Nations alleen gestreden kan worden tussen Schotland en the Old Enemy.

Maar dat allemaal geheel terzijde. Ga nu maar genieten van de muziek hieronder.

De vis wordt duur betaald

5 sterrenOp Hoop van Zegen was in het begin van de jaren zeventig een van de eerste, zo niet het eerst toneelstuk dat ik zag opgevoerd. Het was een voorstelling met Beppie Nooy srBeppie Nooy sr (als de vissersweduwe Kniertje) en de rest van de cast uit het Amsterdams Volkstoneel

Het is het verhaal over de “drijvende doodkist”, de logger ‘de Hoop’, dat uiteindelijk op zee vergaat. Haar jongste zoon Barend wil niet mee, maar moet van zijn moeder.

KNIERTJE, smartelijk, met onderbrekende snikken
,,Hij wou niet weg! – Hij wou niet weg – en met me èige hande heb ‘k – heb ‘k zìjn hande van me deurpost lòsgemaakt…”

Het bijna 120 jaar oude toneelstuk van Herman Heijermans is daarna nog vele malen uitgebracht, maar nu dus als musical, met Bill van Dijk (reder Bos), Joke de Kruijf (Mathilde), Melissa Groeneveld (De Hoop) en Mariska van Kolck (Kniertje).
Vooral de laatste imponeert. Was benieuwd of met de omzetting naar musical iets vanHoop klein het verdriet en het berusten in haar lot (’het is de hand van God’) verloren zou gaan. Maar nee, de rol is net zo stevig als in – voor zover ik mij kan herinneren – het toneelstuk. Het wordt geen jolijt.

De muziek en liederen zijn schitterend, niet alleen qua composities, maar ook in uitvoering. Het decor is redelijk eenvoudig, maar doeltreffend. Op de achtergrond de Op Hoop van Zegen die niet helemaal dicht lijkt te zijn en na Hoop3de storm nog minder hout kent. Knap gedaan.
Al met al een mooie voorstelling. Ik zou bijna nog een keer gaan…

Voor wie de voorstelling zelf wil zien: hier voor de speellijst. En klik hier voor de tekst van Op Hoop van Zegen.

Parijs

Voor het eerst van mijn leven in Parijs geweest. Nou ja, heb er begin jaren tachtig wel eens paar uur op luchthaven moeten wachten, maar de stad zelf, nee, nog nooit bezocht.

Notre Dame buiten kleinHet was vergaderweekeinde van de classis of international presbytery van mijn kerk. Vrijdagochtend comitévergadering, vrijdagavond en de zaterdag vergadering alle classisafgevaardigden (per kerk één predikant, één ouderling en nog enkele personen, onder andere uit Schotland) en zondag de classiskerkdienst.

Dat laat dus alleen de vrijdagmiddag over voor stadsbezoek. ND kleinIn ongeveer vier uur tijd de Notre Dame bezocht (prachtige kerk), de Eiffeltoren (moet je gezien hebben natuurlijk) en heel bijzonder het monument Le Mémorial des martyrs de la Déportation. Daar wordt aandacht besteed aan de 200.000 Franse inwoners, vooral eifeltoren kleinJoden, die in de Tweede Wereldoorlog werden gedeporteerd naar concentratiekampen en daar vermoord werden.

Goed hotel (Campanile), goed presbyterydiner op zaterdag (@ Cocotte, Avenue du Maine – niet uit collectezak, maar uit eigen zak betaald) en alles perfect geregeld door de gastkerk dit weekeinde,de Scots Kirk Paris.

Gereisd met de Thalys. Heenreis prima verlopen. Terug vanwege de storm in Nederland gestrand in Brussel. Daar ook moeten overnachten. Ben nog bezig de hotelkosten vergoed te krijgen door NS International. Maar zo gemakkelijk als het door Thalys personeel in Brussel werd voorgeschoteld, blijkt het toch nog niet te zijn. De afloop meld ik later wel.
Hieronder enkele foto’s van dit weekeinde: