Laat ze vrij

Justitie gijzelt twee vakgenoten van me, omdat ze weigeren te vertellen wie hun bron binnen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is die staatsgeheimen heeft gelekt. Het gaat om Bart Mos en Joost de Haas, werkzaam voor de Telegraaf. De gijzeling geschiedt in opdracht van de onderzoeksrechter of rechter-commissaris.
Kees Lunshof, hoofdredactie Telegraaf, heeft groot gelijk als hij de gijzeling een grof schandaal noemt. Het gijzelingsmiddel wordt oneigenlijk gebruikt. Journalisten moeten hun bronnen kunnen beschermen als daartoe aanleiding is. En die aanleiding is er, gelet op het grove geschut waarmee Justitie achter het lek probeert te komen. De journalisten kunnen niet anders dan zwijgen. Dat hebben ze hun bron immers beloofd. Ze zouden ongeloofwaardig worden als ze door een nachtje cel hun mond zouden opendoen. De gijzeling is een ernstige aantasting van de persvrijheid in Nederland.
De beroepsorganisatie NVJ, het Genootschap van Hoofdredacteuren en de Telegraaf moeten er alles aan doen de twee collega’s vrij te krijgen, zonder uiteraard de bronnen vrij te geven. Maar in ieder geval de NVJ kennende, twijfel ik niet aan de inzet hiervoor.
LAAT ZE VRIJ!
Hieronder het persbericht dat de NVJ heeft uitgegeven:
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren maken ernstig bezwaar tegen de gijzeling van de Telegraafjournalisten Bart Mos en Joost de Haas, hedenmiddag afgekondigd door de Rechtbank te Den Haag.
Mos en De Haas weigerden de rechter-commissaris te vertellen van wie ze geheime informatie heeft ontvangen in de strafzaak tegen voormalig geheim agent Paul H., die ervan wordt verdacht staatsgeheime dossiers van de inlichtingendienst AIVD te hebben gelekt naar de onderwereld. De journalisten Bart Mos en Joost de Haas deden hierover in januari 2006 verslag in de Telegraaf. De rechter-commissaris hanteert het dwangmiddel om langs deze weg informatie te verkrijgen over door Bart Mos gebruikte bronnen.
Het door de rechter-commissaris gehanteerde dwangmiddel staat in de visie van de NVJ en GvH in geen verhouding tot het beoogde doel, het verkrijgen van broninformatie van een journalist in de uitoefening van zijn werk. Als een journalist afspraken rond de geheimhouding van zijn bronnen niet meer zou kunnen nakomen, dan zouden daarmee zijn informatiebronnen op den duur uitdrogen. Daarmee is de persvrijheid rechtstreeks in het geding. Een ongehinderde informatiestroom is van groot maatschappelijk belang. Immers, juist bij het aan het licht brengen van de meest ernstige maatschappelijke misstanden, zal de journalistiek afhankelijk zijn van anonieme bronnen. Het door de RC gekozen dwangmiddel van gijzeling om langs deze weg achter bronnen te komen, achten wij dan ook schadelijk voor het functioneren van de pers en voor de positie van de heer Mos in het bijzonder. NVJ, GvH en de hoofdredactie van de Telegraaf hebben protest aangetekend tegen de gijzeling. Een beroep bij de Raadkamer om de gijzeling ongedaan te maken zal zo spoedig mogelijk worden aangetekend.