Categorie: Algemeen

Zo denk je een van de weinige Nederlandse fans van L�nasa te zijn en zo blijkt het land vol te zitten met liefhebbers van deze Ierse formatie. De Goudse Schouwburg heft vanwege de overweldigende belangstelling een voorstelling bijgeboekt. Naast het geplande optreden van de band op 26 november, zoals in het programmaboek van de schouwburg staat, is er het extra concert op 21 november. En nou maar hopen dat ik voor een van beide concerten een kaartje heb…
Uit mijn weblog van 16 mei jl:
Een optreden waar ik met bijzonder genoegen naar uitkijk, is dat van de Ierse formatie L�nasa op zaterdag 26 november. Enkele jaren geleden heb ik deze folkband gehoord en gezien op het Feis an Eilein/Skye Festival. Niets Schots dus, maar wel opzwepende folk door viool, fluit en de uillean pipe, een doedelzak die je zittend bespeelt. Het is muziek waar je niet stil bij kunt blijven zitten. Schots of Iers, ik denk dat ik bij het horen van de eerste klanken me op Skye waan. En dan kan mijn dag sowieso niet meer stuk�

Met twee mooie diensten heeft H. vandaag afscheid genomen als predikant van mijn kerk. Lezingen uit Prediker en Deutronomium die veel betekenen bij een afscheid als dit. Wat me waarschijnlijk het meest zal bijblijven is de laatste zegen in de laatste dienst. Ook al zal ik H en M nog wel vaker zien (hoop ik), is het toch een bijzonder moment om voor de laatste keer in de kerk de zegen opgelegd te krijgen door een predikant die 17 jaar mijn wijkpredikant is geweest.
Wat de toekomst brenge moge� is niet gezongen, maar ik wens H en M voor die toekomst alles toe wat wenselijk is. Ga met God
En hoe nu verder? De Gereformeerde kerk van Gouda heeft me niks meer te bieden. Begrijp me niet verkeerd. Ik heb veel vrienden en vriendinnen binnen de kerk, maar hun vriendschap is (gelukkig) niet afhankelijk van het bestaan van die kerk. Maar blijf ik lid van deze kerk? Ik wil niet in wrok omzien, maar de band met de Goudse kerk als instituut is wel erg los geworden. Al na het sluiten van mijn Turfmarktkerk zijn die banden doorgesneden. Heb toen ook al mijn activiteiten neergelegd. Nu, na het afscheid van H., dringt de vraag zich op: laat ik mij daadwerkelijk uitschrijven als lid van de Gereformeerde kerk van Gouda en stap ik over naar Scots International Church in Rotterdam? Het wordt geen gemakkelijk besluit. De Rotterdamse kerk staat in de traditie van de Church of Scotland, die ik elke zomer in Schotland tot mijn kerk reken. Aan de andere kant ben ik �niet in Gouda- in de gereformeerde kerk gedoopt en opgegroeid. Ik heb zeker aan de Gereformeerde kerk van Gouda veel te danken. Aan de andere kant voel ik mij in twee van de drie gebouwen (met mensen) mij niet op mijn gemak/plaats (sic!) en heb ik met de derde, officieel nu mijn wijkkerk, geen enkele binding. In Rotterdam ervaar ik �ook als Gouwenaar- een geborgenheid, welkom, vrolijkheid, kortom, ik heb er een goed gevoel als ik op zondag de dienst bij woon. Via deze weblog merken jullie wel hoe uiteindelijk mijn keuze uitvalt.

Voor wie het nog kent uit mijn koelkast: er is weer Export…

Ik ben makelaar in koffi, en woon op de Lauriergracht, No 37. Het is myn gewoonte niet, romans te schryven, of zulke dingen, en het heeft dan ook lang geduurd, voor ik er toe overging een paar riem papier extra te bestellen, en het werk aantevangen, dat gy, lieve lezer, zoo-even in de hand hebt genomen, en dat ge lezen moet als ge makelaar in koffi zyt, of als ge wat anders zyt. Niet alleen dat ik nooit iets schreef wat naar een roman geleek, maar ik houd er zelfs niet van, iets dergelyks te lezen, omdat ik een man van zaken ben.
Wie bij het lezen van bovenstaande denkt: h�, waar ken ik die tekst van, heeft het goed. Het is het begin van Max Havelaar van Multatuli. Wie heeft het niet moeten lezen op de middelbare school. Het is niet alleen literatuur, maar gaat over de misstanden in Nederlands-Indi� rond 1860 . Toen verplichte kost, maar vanavond een feest der herkenning in de Goudse Schouwburg. Daar wordt het stuk opgevoerd door Thom Hoffman, Marc Klein Essink Nettie Blanken, Mark Ram, Jara Lucieer en Trudi Klever.
De raamvertelling begint in het huis van Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie en een bekrompen, materialistisch en fantasieloos mens. Sjaalman, een oude schoolkameraad van hem en gewezen Indische ambtenaar, stuurt hem een enkele manuscripten met het verzoek ze uit te geven. Droogstoppel haalt er een redacteur bij en zo ontstaat in huize Droogstoppel het beroemde verhaal.Het tgoneel is de huiskamer, waar de geschreven stukken tijdens de theekrans worden gespeeld.
Als liefhebber van toneel heb ik genoten van de opvoering. Geweldig spel en door de formule met raamvertelling zit er genoeg ruimte in voor humor. Na afloop van de voorstelling snap je niet dat je het boek op de middelbare school niet te pruimen vond� Dank dus aan de spelers en regisseur Ignace Cornelissen die ruim 30 jaar later me opnieuw, in positieve zin confronteren met dit geweldige stuk uit de Nederlandse literatuur.
Nou, nog even wat namen en begrippen uit de Max Haverlaar: Lebak, assistent-regent, Bantam, Slijmering, Tine, Adipatie, Sa�djah, Adinda.

Al een paar maanden wordt gesproken over een fusie van het Algemeen Dagblad en enkele regionale kranten van PCM Uitgevers en Wegener, waaronder �mijn� Rijn en Gouwe. Als voorzitter van de redactiecommissie (een orgaan binnen alle kranten dat toeziet op naleving van de CAO en zich bezighoudt met arbeidsrechtelijke zaken) heb ik me dit weekeinde (voorbereiding) en vandaag (uitwerking en �horen� redactie) beziggehouden met het opstellen van het advies aan de Raad van Bestuur over het plan voor de Nieuwe Krant. Niet het schrijven zelf, maar de inhoud vergt veel energie van me. Het gaat immers niet om een krantenartikel waarvan veel lezers de inhoud over een paar dagen zijn vergeten. Het gaat om de toekomst van de krant en van collega�s. Dat legt een extra druk bij het formuleren van het advies. De dit weekeinde geschreven opzet is onder alle collega�s verspreid en met bouwstenen van enkele collega�s is een advies ontstaan dat aan het einde van de dag geen afwijzingen oplevert. Door de gekozen werkwijze is een stuk ontstaan dat op groot draagvlak kan rekenen op de redactie. Dat geeft een goed gevoel, waardoor ik me vanavond toch volledig heb kunnen concentreren op de toneelvoorstelling Max Havelaar (zie hierboven)
Over de inhoud van het advies over de Nieuwe Krant, kan ik hier niks schrijven. Dat dient nog intern te blijven.

Zo, de keuze uit het aanbod voor het nieuwe theaterseizoen van de Goudse Schouwburg is gemaakt. Wie me kent, weet dat er veel toneelvoorstellingen in de aanvraag zitten, maar ook (jazz)muziek.
Een optreden waar ik met bijzonder genoegen naar uitkijk, is dat van de Ierse formatie Lunasa op zaterdag 26 november. Enkele jaren geleden heb ik deze folkband gehoord en gezien op het Feis an Eilein/Skye Festival. Niets Schots dus, maar wel opzwepende folk door viool, fluit en de uillean pipe, een doedelzak die je zittend bespeelt. Het is muziek waar je niet stil bij kunt blijven zitten. Schots of Iers, ik denk dat ik bij het horen van de eerste klanken me op Skye waan. En dan kan mijn dag sowieso niet meer stuk�
Ook de rest van de voorstellingen die ik heb uitgekozen, beloven veel goeds. Hier het overzicht:

8/11: Het temmen van de feeks (toneel, Shakespeare)
16/11: Helmert Woudenberg: De zonen van Jacob (solotoneel)
26/11: Lunasa (zie hierboven)
18/1: Chris Barber Band (jazz)
15/2: Klaas Hofstra met Rembrandt, een portret (solotoneel/�vertelling�)
1/3: The Reduced Shakespeare Company: All the great books (abridged)
28/3: Driekoningenavond (toneel/komedie, Shakespeare)
15/4: Louis van Dijk: Swinging Amadeus
2/6: Laura Fygi en het Rosenberg Trio (theaterconcert)

Lang niet gedacht van mezelf, maar toch�Vandaag heb ik me een dvdspeler/-recorder aangeschaft. Net als destijds met de cd-speler, heb ik paar dvd�s, die ik niet kan bekijken (tenzij met laptop), dus gekeken naar een dvd-speler. Maar ja, dan weer een apparaat extra in het toch al te kleine �audio-tv meubel�, dus maar gelijk een speler-recorder. Het is de Philips 610 geworden. Kies sowieso voor Philips, niet omdat het Nederlands product is (�Kies Nederlandse waar, dan helpen wij elkaar�), maar omdat mij in de praktijk is gebleken dat gebruiksgemak van Philips-apparatuur prima is. Geen apparaat met 10+ geluidboxjes of zo, want in de kleine woonkamer die ik heb en het soort programma�s dat ik opneem/bekijk, die �uitbreiding� geen meerwaarde biedt. Bovendien geldt voor de boxjes hetzelfde als voor de aanschafreden van juist dit apparaat: het neemt maar ruimte in beslag.
O ja, die cd die ik al had v��r de aanschaf van de cd-speler was de West Side Story in de versie van Bernstein zelf (Deutsche Grammophone).

De eerste dag in Mpongwe valt mij de schoonheid van Zambia overvloedig op. Je ruikt de vruchten, zoals de guave en ondanks een slecht (lees: weinig neerslag) regenseizoen staan bomen en struiken in bloei. Zambia wil ons als een pauw zijn schoonheid laten zien.
Mpongwe, waar ik een week bij familie verblijf, is prachtig, maar wel �verstedelijkt�, al heeft dat woord daar een andere inhoud dan bij ons. Gelegen in het midden van de Copperbelt -zo genoemd vanwege de aanwezigheid van de kopermijnen- ben ik ver weg van de echt grote steden. Toerisme bestaat niet. Hier is alles nog puur. Mpongwe is een centrum waar onderwijs en medische zorg bewoners uit omringende dorpen �vaak niet meer dan een verzameling hutjes- lokken. De lokroep betekent dat mensen soms wel een uur lopen voor een bezoek aan de dokter. Scholen kennen zo�n aantrekkingskracht, dat de meer dan 1000 kinderen in shifts les krijgen.
Er volgt, met mijn familie, een rit naar het Lake Kashiba of Sunken Lake. De asfaltweg bij het dorp maakt als snel plaats voor een landweggetje. Rode aarde, een kilometers en kilometers lang spoor van rode aarde wijst ons de weg. Rood is de aarde onder mijn voeten. Het rood is zo overdadig aanwezig, dat het op mijn netvlies lijkt ingebrand te worden. Ik zie paden die van de hoofdweg afgaan naar een dorpje. Boven het hoge gras zijn de ronde daken vervaardigd van gedroogd gras zichtbaar. Bouwmateriaal is om de hoek, merk je. Palen en takken als muren hebben plaatsgemaakt voor stenen van alweer die rode aarde. De kleur is zo overdadig aanwezig dat je je afvraagt waarom de Zambiaanse vlag groen is. Maar die kleur zal wel verwijzen naar het groen van bomen en planten.
Ook als ik een paar dagen later Mpongwe verlaat voor een bezoek aan het vakantieparkje Nsobe Game Camp om wat wild �nou ja, wat zebra�s en een eland- te zien, lopen mensen over de rode aarde van hun dorpjes naar Mpongwe en terug. Meestal met een doel: school, werk, boodschappen. Soms ook doelloos, lijkt. Kilometers lopen ze op hun van dikke eeltlagen voorziene voeten van hun dorp naar Mpongwe en terug. Veel mensen proberen de reistijd te bekorten met een fiets. Vaak is het rijwiel ook een pakezel. Soms wordt die zo zwaar beladen dat de eigenaar er naast moet lopen. En dan nog gaat het mis en valt de hoog geladen lading op de grond. Op het oog zonder veel gezucht wordt alles opnieuw op de bagagedrager gezet. Mogelijk in de wetenschap dat het over een paar kilometer weer mis is.

In een water dat de naam meer nauwelijks waardig is, wordt de was gedaan. Haast is er niet.
Vier blanken in een auto zijn een bezienswaardigheid. Je wordt bekeken als een aapje in de dierentuin. Zwaaien en een How are you?, �OK� als antwoord, breken het ijs onmiddellijk. In een lachende gezicht worden twee rijen witte tanden zichtbaar. Mensen zwaaien terug en �als er een verkoopstalletje hebben- prijzen hun waren aan. Je hebt maar ��n watermeloen nodig, maar het aantal stalletjes is zo overvloedig en de aanprijzen zijn zo indrukwekkend dat je haast niet weet bij wie de aankoop gedaan moet worden. Bovendien heb ik nog geen idee wat iets kost. De nationale munt van Zambia is de kwacha, met getallen die doen herinneren aan de lire. Grote getallen, maar geen cent waard. Bij 6000 kwacha heb je het nog maar over een euro. Snel wordt me in Mpongwe een koopje duidelijk. De timmerman �voor al uw stoelen en lijkkisten- maakt ook graag kunstwerkjes. Daaronder moet ook een schaakspel worden gerekend dat hij voor me vervaardigt voor 10 euro. Het is onmiskenbaar ge�nt op Mpongwe/Zambia.

Voor de toren heeft een hutje model gestaan; de koning is hier en krijgsheer, compleet met speer. De maker en zijn vrienden zijn trots op hun vaardigheden en staan er op gefotografeerd te worden.
Dan valt de avond. Aan de hemel fonkelen de sterren helder; de melkweg is in volle glorie zichtbaar, niet verstoord door vals licht van kwekerskassen en de rijksweg, zoals in de Westerse wereld. Een symfonie, voorgebracht door een orkest van krekels en kikkers. De volgende ochtend kijk ik vanuit bed richting een meer, waar een rode gloed aan de overzijde de dag feestelijk aankondigt. Vogels hebben het nieuws ook door en heffen hun gezang aan.
De nieuwe dag brengt een bezoek aan het Mission Hospital van Mpongwe. Het hospitaaltje laat de kloof zien tussen het Westen en een ontwikkelingsland. Er zijn doktoren �een van de redenen voor het bezoek vanuit Nederland. De faciliteiten zijn �in ieder geval in mijn ogen- beperkt. Bedden, matrassen, wiegjes, alles ziet er oud uit. Van de tandartsstoel bijvoorbeeld heeft alleen de stoel nog een functie. Dokter H. legt uit dat een nieuwe, gesponsorde tandartsstoel met toebehoren niet nodig is. Er is geen tandarts voor boren en vullingen. De artsen in het ziekenhuis trekken �indien nodig- alleen tanden en kiezen. De leeftijdsverwachting in Zambia is niet zo hoog dat gedacht moet worden aan het plaatsen van kronen en bruggen. Dus volstaat de stoel.

Dat maakt dat het lijkt alsof de faciliteiten toereikend zijn. Oud nog wel. Als een sponsor een complete set schenkt, wordt die in dank aanvaard. Hetzelfde geldt voor andere apparatuur. Maar echt zinvol zijn die geschenken niet. Wat het ziekenhuis nodig heeft bijvoorbeeld, is een zak met geld voor diesel voor de ziekenhuisauto. Maar ja, dat is niet �sexy�. Een sponsor wil iets tastbaars geven.
Er komt wel geld voor de aids-bestrijding, maar wat ermee te doen? Gratis aidsmedicijnen verstrekken? Nee, want gratis medicijnen slaan niet aan; worden niet trouw ingenomen. Dus gaat het geld, om het voor de verantwoording wel volledig te besteden, op aan bijvoorbeeld een aids-conferentie, waarbij de deelnemers zelfs nog een dagvergoeding krijgen. Welke organisatie checkt waar al het geld van ontwikkelingshulp van landen en sponsors daadwerkelijk aan wordt besteed? Geen papieren verantwoording, maar een degelijke, inhoudelijke controle. Waarom is er niet een club van ex-werkers van ontwikkelingsorganisaties die een bezoek aflegt aan een project en onderzoekt of de sponsor echt value for money krijgt. Beoordeel of een bodemloze put toch gevuld moet blijven worden, omdat uiteindelijk ��n druppel toch waarde blijkt te hebben.
De mensen in het dorp maken zich om dat soort zaken niet druk. Ze komen naar het ziekenhuis voor een behandeling van een ziekte die van alles kan zijn, behalve aids. Over deze ziekte wordt niet gepraat. Een pati�nt heeft �tb�, maar een link met aids �het verboden woord- wordt niet of nauwelijks gelegd. En terwijl zijn in het ziekenhuis verblijven, komt hun familie op bezoek. De familie is nooit ver weg en zwermt rond het hospitaaltje. Men kookt een eigen potje. Steevast staat er �zoals volgens mij in elk Zambiaans huishouden- nsima op het menu. Het is een �massa� van ma�s en water. Ook Fitness is er goed in. Haar maaltijd in het huis van de dokter heeft altijd een schaal nsima als middelpunt. De eerste keer wordt uitgelegd dat je een stukje �van de grote hompen �afbreekt, kneedt en mengt met kool en vis of kip. De kans dat nsima je na een paar dagen tegen staat, is net zo groot als bij rijst. Het wordt eetbaarder als je er wat zout op strooit. Met zout smaa
kt immers alles lekkerder.
Fitness neemt ons mee naar haar dorp, 15 minuten lopen van Mpongwe. Alweer loop ik over rode aarde. Het bezoek aan haar dorp door de blanken lijkt een inbreuk op de privacy van Fitness en haar familie. Een zak Nederlandse drop �daar is ze dol op, weet ik- en een zak suiker (veel gebruikt door de Zambianen maar voor de bevolking niet goedkoop), maken de sfeer los.

Er moeten handen worden geschud met de hele familie die in de schaduw van een dikke boom geniet van een stuk ma�s. Fitness, moeder van vier kinderen, toont ons haar hut. Hier, op zeer kleine oppervlak wordt alle lief en leed gedeeld. Het is duidelijk waarom zoveel mensen buiten leven. Een plank in de woning beeldt de gezelligheid uit: wat snuisterijen, een pop. Buiten zitten wat eenden. �Waar zijn die voor?� luidt de vraag. Het antwoord is heel duidelijk: �die eten we op�.
De late namiddag brengt nog een verrassing. Soezend in de tuin van de dokterswoning klinkt gezang op. Geen krekels dit keer, maar echt gezang. Het kerkkoor repeteert. Het is het soort zang waar Afrikaanse koren beroemd om zijn: a capella, meerstemmig en met voetenwerk als beat. Ik loop in de richting van de kerk en het gezang wordt luider en luider. Ik versta geen woord van Bemba, de taal die in dit deel van Zambia wordt gebruikt naast het offici�le Engels. Er is een kerk, een kerkkoor, dus ligt het voor de hand dat Gods lof wordt bezongen. Ik sluit de ogen en laat de heerlijke muziek mijn hoofd diep binnendringen. Amen!
Terug in het vliegtuig van Lusaka naar Londen valt eindelijk de warmte, of beter: de verzengende hitte, van me af. Op vijf kilometer hoogte passeer ik Ndola in een half uur. Gisteren, met de bus in omgekeerde richting, duurde die reis vier uur. Time flies. Dan, na vier uur vliegen, is er de Sahara, de grote zandbak van Afrika. Indrukwekkend, zelfs vanaf een hoogte van bijna 10 kilometer. Zwarte stippen, zo groot als sproeten, nog groter in aantal, lijken de woestijn een gezicht te geven. Vreemd, ik had me de Sahara roder voorgesteld. Geen idee waarom.
Een beetje decadent is het wel, de woestijn als een film onder je voorbij zien trekken, het beeld wegzippend met een Black Label. In de lucht ben ik op weg naar wat wij beschaving plegen te noemen en ik laat me verwennen met een mixed grill, een allerminst onaardige Bordeaux wijn en kies een echte film uit het in-flight entertainment. Die beschaving heeft wel een prijs.
Voor de laatste etappe naar Nederland moet op London Heathrow een paar meter over het platform worden gelopen. De koude slaat toe. En even denk ik, zat ik maar weer in die tuin in Mpongwe, omgeven door de zoete lucht van de guave, de muziek van de kikkers en de krekels, het gezang van het repeterende kerkkoor en het rustige tempo van leven. Maar of ik daar echt voor terug ga�

Het weer in de buurt van Mpongwe (Ndola, 90 km van Mpongwe gelegen)

dinsdag………27 graden onbewolkt
woensdag…..27 graden onbewolkt
donderdag …26 graden onbewolkt
vrijdag………27 graden onbewolkt
Voor de andere dagen, klik hier. Op nieuw scherm ga je naar het continent Afrika, klikt daar op en zoek je vervolgens Zambia (als je niet weet waar het ligt, onderaan de pagina is een rolmenu met de landennamen. Klik bij Zambia onderin de donkerblauwe rand op Zambia stedenlijst en kies op volgende pagina in die lijst Ndola Veel plezier ermee.