Puffinnest

Vanochtend benaderd met de vraag of ik de afgevaardigde wil worden namens onze kerk in de Presbytery of Europe, het equivalent van de Particuliere Synode in de Nederlandse protestantse kerken. En daarmee ook afgevaardigde namens de presytery als �Rotterdam� (bij toerbeurt) afvaardiging levert aan de General Assembly (de synode) in Edinburgh. Een eervolle uitnodiging, maar ook een met veel verantwoordelijkheid. Heb bedenktijd gevraagd. Je komt nog eens ergens (Parijs, Rome, Geneve), maar vooral veel lees- en besluitvormingswerk. Tijdsbeslag valt wel mee, denk ik. Maar ben ik de juiste persoon? Ben ik niet te modern in mijn opvattingen? Gaat het ‘schipperen’ mij opbreken? Vragen, vragen, vragen. Voor ik een beslissing neem maar even overleg voeren met enkele mensen. Moet wel redelijk snel beslissen, want eerstvolgende presbyterymeeting is in maart (in Amsterdam) en de synode is in de week vanaf 18 mei.

In the Mood

Heerlijke muziekavond in de Goudse Schouwburg: bigbandmuziek door het Glenn Miller Orchestra o.l.v. Wil Salden. Uiteraard een geweldige uitvoering van In the Mood en verder nummers als Pennsylvania 6-5000, It Seems I Heard That Song Before, On A Little Street In Singapore, A Nightingale In Berkeley Square, Ain�t We Got Fun, Hot Toddy, I�ve Got My Love To Keep Me Warm, A String Of Pearls en natuurlijk de Moonlight Serenade.
Slechts twee minpuntjes: zangeres Anna Maria Nitschke kon mij niet echt boeien. Haar stem was voor mij iets te iel ten opzichte van de dertien blazers. En bandleider Wil Salden speelt goed piano, doet het ook leuk in het koortjeMoonlight Serenaders, maar als solist vind ik hem tegenvallen. En zijn zijige stem als presentator, wordt op den duur zelfs irritant. Maar dat alles wordt ruimschoots weggestreept tegen de formidale sound van het orkest. En het ging me vanavond om het instrumentale deel. Dus toch:

Robert Burns

Voordracht tijdens Burns Supper, hedenavond in Zonnemaire, Zeeland

Burns Supper gaat natuurlijk om Haggis, neeps en tatties, een ode aan de vrouwen � Burns had er velen lief – maar whisky hoort er zeker bij.

Robert Burns dichtte een loflied op de godendrank

Oh whisky! soul o’ plays and pranks!
Accept a bardie’s gratefu’ thanks!

Whisky, een wonderlijke drank.
Sommigen zeggen dat de Schotten het maken van de moeder aller dranken hebben afgekeken van de Ieren. Volgens mij is het afgunst vanuit de Ieren. Afgunst, omdat ze naast Guinness geen Iers product zo wereldwijd beroemd hadden kunnen maken als de whisky. Maar de Ieren hebben het dus nooit uitontwikkeld, zoals dat dan heet. De Schotten wel. En zeer succesvol ook. Exportproduct nummer 1. En dan heb ik het nog niet eens over de bijkomende handel, zoals glazen en boeken � sommige worden zelfs Bijbel genoemd.
Misschien is Ierland de bakermat van de whisky, de Schotten hebben laten zien hoe je er geld mee kunt verdienen, en veel ook!

Schotse whisky is pas echte whisky. �There�s whisky in the jar�, zong het Ierse duo The Dubliners decennia geleden, maar wie Jameson heeft geproefd, weet dat de meeste Ierse whiskey ook maar beter in de jar kan blijven.

Nee, Schotse whisky is echte whisky. Zo geliefd, en gemaakt met zulke zuivere basismaterialen die ruim voorhanden zijn in God�s own country : water, gerst, wat gist, turf en verder rust.

Rust, wachten, acht, tien, vijftien, ja soms zelfs meer dan twintig jaar.

Door de werking van het eikenhout van de vaten � heel slim, de Schotten kopen voor een habbekrats Bourbonvaten in Amerika en sherry-, madeira- en portvaten in Spanje en Portugal � door die werking dus krijgt whisky gratis een mooie, soms robijnrode kleur.
In een mooi glas gedaan, oogt Schotse whisky als een heer van stand.

En door verfijnde technieken � niet na te maken in Japan � verschilt de ene whisky van de andere. Kenners onderscheiden heel goed een whisky van Islay van die uit de Speyside. Meer of minder turfsmaak, vanille, drop, chocolade en welke andere, soms snobistische vergelijkingen je maar kunt bedenken.

En toch snap ik die Schotse whiskymakers niet. Het laten rijpen is noodzakelijk, zoveel weet ik er inmiddels wel van.
Maar er verdwijnt daardoor wel elk jaar twee procent van het rijpende vocht door de pori�n van het hout, in de lucht.

Twee procent � de �Angels� share�. Het gaat om grote hoeveelheden. Een van de belangrijke leveranciers, Diageo opende in 2010 een nieuwe distilleerderij waar alleen al vijftig miljoen liter whisky per jaar wordt geproduceerd. En dat is maar een fractie van de totale productie in Schotland. Denk je eens in hoeveel de engelen gratis krijgen aangereikt.
Schotten die gratis iets weggeven? Wie wel eens is een distilleerderij is geweest en die grote koperen, uivormige stills heeft gezien, krijgt uitgelegd dat niets verdwijnt tijdens het distilleren. Het product wordt 100 procent afgevangen. Geen milliliter gaat verloren. Maar zodra het in vaten ligt, in grote opslagruimten, achter slot en grendel, laten de makers, kennelijk zonder er een traan om te laten, elk jaar twee procent in de lucht verdwijnen.
Moet je indenken, een whisky van 15 jaar oud� Er gaat dus 30 procent � rekenkundig iets minder, want twee procent van een kleinere hoeveelheid is dus een kleiner aandeel voor de engelen [reken dat maar eens precies uit na het nuttigen van drie glazen] � maar toch een flink deel gaat omhoog. Cadeautje voor de engelen.
Engelen zijn wel kieskeurig trouwens. Angels� share hoor ik alleen bij whisky, nooit bij melk!
Geven de engelen een deel van hun aandeel terug? Een �dankjewel�? In de vorm van regen misschien, iets waar Schotland vaak niet te weinig van heeft. Maar alcohol zit daar niet in. Regen als alcoholvrije whisky�

Is er dan nog geen Schot op het idee gekomen om boven de opslagloodsen een opvangapparaat te plaatsen en de opgevangen whisky onder het label No Longer The Angels� Share te bottelen? Het lijkt me een gat in de markt en als bijproduct zou je kunnen zeggen, relatief zeer goedkoop.

Terug naar onze hoofdpersoon van het verhaal. Robert Burns. Hij was, getuige de dichtregels aan het begin van mijn verhaal, een liefhebber. Hij ontdekte het op zijn 22ste, toen hij in Irvine was. Hij dichtte, niet vaak maar soms, m��r op whisky, zoals deze uit 1787:

A Bottle and Friend
Here�s a bottle and an honest friend!
What wad ye wish for mair, man?
Wha kens, before his life may end.
What his share may be o� care, man?

Then catch the moments as they fly,
And use them as ye ought, man:
Believe me, happiness is shy.
And comes not aye when sought, man.

Zo wordt, dankzij Robert Burns, whisky literair verantwoord om te drinken. Elk excuus, niet waar.

Wel dan, een toast, waarbij ik u zeg dat �John Barleycorn� verstaan moet worden als barley, gerst.

Then let us toast John Barleycorn,
Each man a glass in hand;
And may his great posterity
Ne’er fail in old Scotland!”

� Ruud F. Witte � 2013
Burns Supper Zonnemaire

De haggis voor deze Burns Supper

Haggis bestaat uit een schapenmaag die wordt gevuld met gemalen schapenlever, -tong, -hart en -vet, en met gebakken havermout, uien, en bouillon, en gekruid met peper, piment, cayennepeper en wat zout. Het gerecht wordt opgediend met koolraap (‘neeps‘) en aardappelpuree (‘tatties‘) en niet te vergeten, met een finke bel whisky.

De Markt op de Stadsmaquette 1562 in Museum Gouda
Foto � Andr� Bomhof

Museum Gouda heeft sinds kort de stadsmaquette 1562. Een maquette dus die Gouda in het jaar 1562 toont. Een prachtig initiatief. Zag er wel heel anders uit dan nu. Mijn huis is bijvoorbeeld niet als zodanig herkenbaar.

Betty Wright – Tonight Is The Night (NorthSeaJazz 2012)

Weer eens een heel andere muziek, maar wel een heerlijk, langdurend nummer van een fantastische zangeres. Geniet ervan. Prettig weekeinde.

Foto via webcam die in toren St.-Janskerk hangt

Na Gouda bij Kaarslicht en Gouda bij Kunstlicht en ijsbaan, tijd voor het volgende Anton Pieckmomentje: het stadhuis en de Markt in Gouda in de sneeuw. Live kijken naar beelden, kan hier

Lou Doillon � Devil or angel

Dit keer de Muziek voor het weekeinde niet uitgekozen vanwege het nummer (hoewel het best lekker klinkt) van deze Franse zangeres Lou Doillon, maar vanwege het landschap dat in het filmpje voorkomt: Glencoe, Scotland.
Plezierig weekeinde!

Trailer van de dit jaar uit te brengen film Beyond the Mountains

Beyond the Mountains is een film over voettocht van zeven maanden op/over/langs de hoogste Bergen van Scotland, de Munro�s. Rolprent moet ergens dit jaar verschijnen. Moet ik zien natuurlijk, in de vakantie, op tv of op DVD.

Je hebt een heel enkele keer een (toneel)voorstelling waarbij binnen een half uur al hoopt dat het gauw afgelopen is. Maar het honderd jaar oude Drie Zusters van Anton Tsjechov duurt, inclusief pauze, drie uur! Verbazingwekkend dat ik al snel zo�n negatief oordeel klaar heb. Tsjechov heeft meesterlijke stukken geschreven en Het Nationale Toneel behoort tot mijn favoriete gezelschappen. En Mark Rietman, die ik donderdag nog zag schitteren als Gijsbrecht in Amsterdam, wil als Alexander Versjinin niet volop boeien.
Ik weet niet wat het is, maar het wil maar niet vlotten. Ik hoor zinnen, maar geen verhaal, ik zie mensen over het toneel lopen, zonder enig doel. Nou je, misschien om �beweging� te verbeelden. Pas na de pauze verbetert het verhaal en ontstaan zowaar dialogen die het waard zijn te volgen. Maar dat is wel een beetje laat.
Het verhaal (van de website van HNT): er wordt een wereld op drift getoond, waarin mensen niet kunnen omgaan met veranderingen. De zusters Olga, Masja en Irina dromen van een groots en meeslepend leven, passionele liefde en volmaakt geluk. Ze spreken honderduit over hoe ze hun leven in eigen hand willen nemen, maar ze ondernemen echter geen enkele stap in die richting. In hun provinciestad negeren zij alles wat zich buiten hun persoonlijke leven afspeelt. Hun blik is niet gericht op de werkelijkheid, maar op hun gedroomde Moskou. Daar lijkt het geluk waarnaar ze verlangen zich te verbergen. Daar zullen ze de mannen ontmoeten die hun leven veranderen. Liefde en vrijheid, dat zal de toekomst in Moskou hen brengen. En toch, terwijl tijd en leven verstrijken, landen de zusters langzaam op de grond en leren zij hoe met het leven om te gaan. Daarmee is het stuk ook een spiegel voor ons: wat te doen met de enige tijd die ons is gegund � het heden, het moment tussen wat niet meer is en wat nog komt?

Geweldige zanger die ik al eerder als �Muziek voor het weekeinde� heb genoemd en van wie ik ook cd�s heb, concert heb bijgewoond�, maar deze opname is heel bijzonder, uitgezonden in de afgelopen decembermaand. De Lions Song (Be Good), met het Metropole Orkest, een van de beste, zo niet het beste, lichte muziek orkesten van ons land. Opgenomen in Paradiso.