Gouda bij Kaarslicht

Vandaag Gouda bij Kaarslicht. Tuurlijk doe ik weer mee als Marktbewoner. De kaarsen (gratis voor bewoners) staan al klaar.

In de binnenstad is van alles te doen (klik hier voor het programmaboekje), maar het hoogtepunt is toch vanavond rond 19.0 uur het ontsteken van de lichtjes in de achttien meter hoge kerstboom (al decennia lang het jaarlijkse geschenk van Gouda’s Noorse zusterstad Kongsberg) voor het stadhuis op de Markt.

Volg mij op de ‘opvolger van Twitter’ Threads (puffingouda) en/of Facebook (Ruud F. Witte) om overdag en vanavond wat foto’s en filmpjes te bekijken. Een account is wel vereist om te kunnen kijken.

Je kunt ook deze webcam aanklikken. De camera hangt in de toren van de St.-Janskerk. Geen streaming helaas, maar de verversing is wel met grote regelmaat.

Kerstsfeer in huis

St. Nicolaas heeft het land verlaten, dus de kerstboom tevoorschijn gehaald.

De groenste kerstboom die je je kunt voorstellen. In 1977 voor het eerst versierd. Was cadeau bij verlaten van openingsfeest bedrijf in etalageversieringen en dergelijke. Beroepsmatig bijgewoond. Boompje paste toen in mijn kamer in ouderlijk huis. Nu al bijna 40 jaar in woonkamer van mijn eigen huis.

Zuinigheid? Nee, duurzaam heet dat tegenwoordig…

Laptop en telefoon zaak ingeleverd: nu ècht weg bij de krant.

Officieel nog een week te gaan tot mijn pensioen, maar vanochtend mijn laptop en werktelefoon al ingeleverd bij de servicedesk van mijn krant. In de praktijk zit het werk er nu op, want kan niet meer bij mijn emails en ook niet meer gebeld worden voor een artikel of een overleg.

Vreemd gevoel wel de komende dagen. Heb al sinds 1 oktober vakantie (dagen opmaken), maar kon het soms toch niet laten vanuit huis nog even bij te springen bij een grote brand of zoals afgelopen maandagochtend nog bij een mogelijke schietpartij in Alphen aan den Rijn. Nu dus niet meer. 

Zoals de overgang van werk naar lange vakantie me moeiteloos is afgegaan, zal het ook snel wennen dat ik helemaal geen directe bijdrage kan leveren aan de website van AD.nl. Hoewel, als ik nieuws tegenkomen zal ik waarschijnlijk wel de oud-collega’s tippen en mogelijk nog een foto doorsturen via andere kanalen. 

Moord
Het bloed blijft immers kruipen waar het niet gaan kan. Wat wil je ook: 48 jaar in de journalistiek, waarvan 45 jaar bij AD Groene Hart en voorloper Rijn en Gouwe. Alles kunnen en mogen doen in de regio en daarbuiten. Moord en doodslag (zoals op een 8-jarig jongetje in Gouda in september 1984 met zijn moeder als dader!), het oprollen het volgen van de rechtszaken van de motor- en terreur Black Harleys in 1982.

Drie reportages in het door oorlog geteisterde Belfast (foto boven dit verhaal), een bijlage met verhalen uit alle zustersteden van gemeenten in te regio ter gelegenheid van de eerste Europese Verkiezingen in 1979 (de drukplaten sieren nog altijd een muur in mijn woonkamer), het verslaan van evenementen in Gouda (Kaarsjesavond, Randstad Jazzfestival).

En het bijwonen van een concert van Deep Purple in 1999 in de Royal Albert Hall in Londen (Goudse componist had verdwenen bladmuziek van Concerto for Group and Orchestra uit 1969 en dat werd daar dus na 30 jaar voor het eerst weer uitgevoerd). En deze zomer nog een ‘ik-verhaal’ over hoe het is om conducteur te zijn in een trein) en een ontelbaar aantal andere verhalen.

Ben – of was moet ik nu zeggen – de oudste op de redactie, maar was desondanks wel de eerste die mocht experimenteren met voor de website van de krant te schrijven. Dus geen deadline meer aan het einde van de avond, maar 24/7. Geweldig dat ik daarvoor werd benaderd. Van weekblad naar dagblad naar 24/7-website.

En ja, ik was dus ook zo gek dat als ik in de nacht de site met 112-meldingen bekeek en ‘groot nieuws’ zag, de laptop opstartte en bericht tikte. Alles voor de bezoeker van de site.

Collegialiteit

Als senior was ik zeker de laatste jaren de vraagbaak voor collega’s. ‘Hoe zat het ook alweer met…’, ‘hoe heet…’ ‘hoe zou jij…’ en dat soort dingen. Maar ook bij de installatie van een nieuw softwareprogramma voor de laptops of de technische man bij problemen met de printer. Zie bijzonder gewaardeerd kort filmpje onderaan.

Wat als belangrijkste in mijn geheugen zal blijven, is het contact en de omgang met collega’s. Collegialiteit is uiterst belangrijk als het gaat om het werken bij een nieuwsmedium als de krant. Zeker nu dankzij de moderne middelen het nieuws dat altijd doorgaat ook snel op de website moet.

Uiteraard zijn er ook tegenslagen en tegenwerkingen geweest, maar die zijn ondergeschikt aan de rest. Het waren al met al 48 fantastische jaren.

Als allerlaatste nu even nog de ov-pas van het bedrijf op de post doen.

Far side of the world, maar dan dicht bij huis

Na bijna vijf jaar weer live optreden meegemaakt van de Schotse rockformatie Tide Lines. Destijds in Inverness bij toeval, nu bewust gekozen. Geen spijt van de reis en de lange wachttijd in de rij.

Het concert vanavond was in Paradiso in Amsterdam (daarover later meer), dus binnen. De vorige keer was 31 december 2018 tijdens Oudejaarsavond of Hogmanay in het Northern Meeting Park aan de oever van de rivier Ness in Inverness wel anders. In de open lucht dus en koud. Ging voor Hogmany zelf en wilde me laten verrassen door de muziek. Na de opzwepende muziek van The Trad Project en Blazin Fiddlers kwam daar voor mij de beste band van de nacht: Tide Lines. (foto hieronder)

Waarom? Wel, leadzanger Robert Robertson (voorheen zanger bij een andere goede band Skipinnish) heeft dezelfde hoge tenorstem als Donny Munroe, de vroegere leadzanger van die andere band waar ik dol op was, Runrig.

Ik was niet de enige onder de circa tienduizend bezoekers van deze Hogmany die onder de indruk was. De volgende ochtend tijdens het ontbijt in de jeugdherberg werd er druk en vol lof over nagepraat.

Een paar weken geleden zag ik via social media voorbij komen dat Tide Lines in Amsterdam zou optreden. Geen moment geaarzeld en gelijk ticket geboekt voor het optreden in Paradiso in Amsterdam.

Bijna vooraan

Daar niet zo druk als in Inverness. Het vijf kwartier durende concert was in de (kleine) bovenzaal. Was ondanks de lange wachtrij (veel jongelui voor een ander optreden in de grote zaal) redelijk op tijd binnen. Zo op tijd zelfs, dat ik bijna vooraan stond. 

Nou houd ik van de muziek van Tide Lines en van enkele andere Schotse bands, maar om nou te zeggen dat ik de teksten van de nummers ken… In de wachtrij buiten informeerde een fan uit Groningen wat mijn favoriete nummer was. Daar moest ik het antwoord op schuldig blijven. En binnen tijdens het concert werden de refreinen van nummers massaal meegezongen door het hossende publiek. Behalve dus door mij. Niet meezingen. Ook niet meehossen. Dat laatste zal mijn calvinistische opvoeding wel debet aan zijn. Alleen van het slotnummer kende ik het refrein: Far side of the world (Dance with a Highland girl). Bekijk en beluister het op onderstaand YouTube filmpje.

Heerlijk om de groep in Nederland te horen. En begin april treedt Tide Lines wederom op in Amsterdam. Dan in het kleine zusje van Paradiso: Bitterzoet. Kaartje heb ik al gekocht! In de tussentijd doe ik het met de muziek van Tide Lines op Spotify.

Sodemieter op met steeds weer ‘Gouda laat je horen’

Heerlijke avond met Ierse muziek van de Kilkennys. OK, Schotse muziek heeft mijn voorkeur, vooral de folk, maar dit komt als ‘second best’.

De viermansformatie is eind jaren negentig opgezet door twee schoolvrienden uit de Ierse stad waar de groep haar naam aan heeft ontleend. The Kilkennys brengt eigen werk, maar ook werk van anderen. Ook vanavond ontbreken evergreens als Whiskey in the jar van The Dubliners en Some say the devil is dead (Some say the devil is dead, the devil is dead, the devil is dead
Some say the devil is dead and buried in Killarney
More say he rose again, more say he rose again, more say he rose again
And joined the British army
) van Wolfstone niet.

En natuurlijk wordt ook Molly Malone ten gehore gebracht, het ‘volkslied’ van Dublin. En we mogen de refreinen meezingen (‘Alive, alive, oh, Alive, alive, oh, Crying, “Cockles and mussels, alive, alive, oh‘). Altijd leuk. 

Uilleann pipes
Allemaal prachtig uitgevoerd door fantastische stemmen, heerlijke muziek op gitaren, banjo’s en natuurlijk de Ierse instrumenten bij uitstek, de Uilleann pipes en de bodhrán.
En vanaf de zitplaats op rij 1 goed zicht op het bespelen van de instrumenten.

Het enige dat me al snel tegenstaat tijdens het concert is het om de haverklap vragen of Gouda er zin in heeft en ‘Gouda laat je horen’. Sodemieter op. Een of twee keer is leuk, maar meer niet.

De voorstelling in de Goudse Schouwburg, samen bezocht met A. B., besloten met een lekker glaasje Talisker whisky

Over paar weken wel Schotse muziek, dan in Paradiso in Amsterdam. Daar speelt de Schotse groep Tidelines, die ik voor het eerst hoorde tijdens Hogmany in Inverness in 2018.

R.I.P. Helmert Woudenberg

Schokkend bericht dat acteur Helmert Woudenberg (78) is onverwacht overleden. Heb door de jaren heen genoten van zijn (solo)voorstellingen in de Goudse Schouwburg.

Het eerste stuk was ‘Jezus’, in 2003. Dat bezocht samen met een naamgenote (maar geen familie) van hem. In de voorstelling gaat het over de doop in de Jordaan, de verzoeking in de woestijn, de tempelreiniging, brood en wijn en de kruisiging.

Was onder de indruk van de monoloog. Niet afgeleid door vele decorstukken, kon ik me volop concentreren op het verhaal zelf. Vond de voorstelling zo goed, dat elk jaar als het programmaboek voor het nieuwe theaterseizoen verscheen, ik gelijk op zoek ging naar een voorstelling van Woudenberg.

Zo bezocht ik in de loop der jaren zijn stukken Leefbaar, Waterman, Ubermensch, God vergeeft, Kuyper & Wihelmina, Landverrader, Mozes en Het vierde gezicht.

Voor het laatst zag ik hem in Gas, een vier uur durende voorstelling van toneelgroep Jan Vos op kerstavond 2019. Een actueel stuk over de gasboringen en de gevolgen daarvan voor de Groningers, waarin Woudenberg de rol van hotelier Andries Boelens vertolkte.

In de serie 10 Geboden in dagblad Trouw van augustus 2005 zei hij over zijn leven: ,,Ik ben niet iemand die bij de pakken neer gaat zitten. Dat heb ik nooit gedaan. Ik vind dat ik, ondanks alle nachtmerries, een bijzonder leven heb. Ik ben een gezegend mens…

Dag lieve Helmert. Bedankt voor al je bijzondere theatervoorstellingen.

Hilarisch spel over kloof tussen bestuur en burger

Heerlijke avond toneel in de Goudse Schouwburg. Het Nationale Theater bracht Laagland op de planken. Een vlijmscherpe en komische voorstelling. Waarin de kloof tussen het (stads)bestuur en omwonden van een omstreden woningbouwplan zichtbaar wordt.

In de kleine gemeente Langwetering wordt de rust ruw verstoord als de plaatselijke recreatieplas wordt aangewezen als bestemming voor klimaatneutrale waterwoningen.

De drijvende woonwijk is ontwikkeld door de succesvolle tech-ondernemer Hugo (Joris Smit).

Tijdens een ‘keukentafelgesprek’ op het gemeentehuis blijkt echter dat de lokale bewoners, onder aanvoering van de flexwerkende elektromonteur Ferry (Mark Rietman), niets moeten hebben van Hugo’s goede bedoelingen.

Als journalist herken ik veel van de gebruikte termen die de wethouder en haar rechterhand bezigen. Termen om het volk zoet te houden en voor de bestuurders gangbaar zijn, maar de wenkbrauwen doen fronsen van het volk.
En ja, door een foutje is een tweede brief met informatie en beslistermijnen niet verzonden. ,,Maar ja, we kunnen nu niet meer terug.’’  Zeer herkenbaar in dit stuk van Het Nationale Theater.

Goed spel, simpel maar doeltreffend decor. Een heerlijke toneelavond.

Whisky Galore 2023

De jaarlijkse onderdompeling in veel, voornamelijk malt whisky’s vanmiddag in de Grote kerk in Den Haag. Uiteraard weer met neef  D. We proefden er 18.

Whisky Galore (Gaelic voor ‘whisky in overvloed’) dus!
Schrik niet, het zijn geen bellen die worden ingeschonken, Het gaat om kleine hoeveelheden die je bij de tientallen stands krijgt aangeboden. Omgerekend heb ik zes gewone glaasjes naar binnen gewerkt in de vier uur die het festival deze zondagmiddag te bezoeken is. Al met al toch hard werken. Maar iemand moet het doen…

Je gaat er niet heen om dronken te worden. Dan zijn een paar goedkope flessen blend van de slijter vanuit de portemonnee geredeneerd beter.

Een ticket kost bijna 50 euro. Standaard whisky’s zijn vervolgens gratis te proeven, maar je gaat voor de exclusievere series van de distilleerderijen uit Schotland en andere landen, Nederland inbegrepen. 

De organisatie van het Internationaal Whiskyfestival is als altijd goed voor elkaar. De crew van het festival zorgt dat waterkoeler gevuld zijn en overal staan mandjes met stukken stokbrood, zodat je om de paar glaasjes even de mond kunt ‘schoonmaken’.

En om het wachten tot de deuren van de Grote Kerk open gaan, gaat een doedelzakspeler de rij langs. De totale opzet maakt dat ik dit whiskyfestival al meer dan 20 jaar bezoek.

Orgel

Het festival in de Grote Kerk (voorheen Sint Jacobuskerk) is een prachtige ambiance om te proeven en praatjes aan te knopen met gelijkgestemden. Het is volle bak, maar niet te druk, omdat het festival (dat al op vrijdagavond begint) voor elke sessie een x-aantal bezoekers toelaat. Het blijft dus goed te doen. Bij binnenkomst kort na 13.00 uur al gelijk in Schotse stemming gekomen, door het Schotse volkslied O Flower of Scotland en Highland Cathedral op het hoofdorgel. Zie filmpje onderaan dit verhaal.

Glaskoord om de nek, proefglaasje er in vastgezet en het feest kan beginnen. Had ik al vermeld dat ik er vanmiddag 18 heb geproefd? Achtereenvolgens:

Talisker Parley Wilder Seas (gerijpt op XO-cognacvaten)

Caisteal Chamuis

Caisteal Chamuis 12y

Dewar’s 18y (blend)

Bus (uit Brabant)

Tomintoul Pedro Ximénez sherry cask finish

The Glenturret Triple wood 2023 release

Slyrs Rum cask (uit Duitsland)

Tullibardine 225 Sauternes

10 Bruichladdich 12y (Collective series 190410002)

11 Stobcross Clyde

12 Ardnamuchan AD cask strength release

13 Cley single malt (Rotterdam)

14 Smokehead Rum cask Rebel

15 Big Peat sherry cask finish (Islay blended malt)

16 Tomatin 10y Provenance single cask (Douglas Laing)

17 Bruidchladdich Octomore 14.2

18 Highland Park Dragon legend  (10y)

Sinaasappel

Proeven, vergelijken, genieten. Ontdekken dat de een iets van sinaasappel smaak heeft, bij de ander de smaak van het rumvat waarin de whisky een tijd lang opgeslagen is geweest nog duidelijk of zeer duidelijk aanwezig is. En als je nipt aan de Highland Park en je praat met de standhoudster over Orkney (ze is er echt geweest en verhaalt van haar met mij gedeelde liefde voor Yesnaby), smaakt de inhoud van het proefglaasje ineens anders…

Twee bijzondere whisky’s van vanmiddag zullen me extra bijblijven. De Glenturret Triple wood 2023 release wordt nog een keer in het glas gegoten. Die gaat in flaconnetje mee naar huis. Als we de toekijkende standhouder vertellen dat we elk jaar de meest opvallende whisky meenemen om thuis na te genieten, schenkt hij het flaconnetje even tot de rand toe vol. Aardig gebaar. Zeer gewaardeerd.

Ook de Talisker Parley Wilder Seas van het eiland Skye die we vanmiddag als eerste hebben geproefd, heeft indruk gemaakt. Zoveel, dat ik na afloop een fles (met korting nog steeds 75 euro) heb aangeschaft. Die blijft nog dicht tot Kerst.

Wat rest, is alvast een kaartje aanschaffen voor het festival van november volgend jaar, de 25ste editie. 

Slaìnte!

Hieronder fotoserie van de whisky’s die ik vandaag heb geproefd:

En hier het filmpje met de Schotse muziek op het orgel van de Grote Kerk:

Koorkap, kazuifel en vijf generaties Brueghel

Het is vakantietijd voor mij, dus tijd voor leuke uitjes. Deze week twee musea bezocht in verband met fraaie tentoonstellingen.

Brueghel de Familiereünie in het Noordbrabants museum in Den Bosch. Een mooie overzichtstentoonstelling van de verschillende (Pieter) Brueghels die twee eeuwen lang van grote invloed zijn geweest op de schilderkunst in de Lage Landen.

Het museum heeft zelf een aantal werken van de verschillende Brueghels (zoals het fantastisch werk waarin wel 100 spreekwoorden zijn verwerkt), maar voor de tentoonstelling zijn ook doeken geleend uit andere musea in Nederland en daarbuiten en uit particuliere collecties. Zoals onder andere De bedelaars van Pieter Brueghel de Oude (uit Musée du Louvre in Paris), Bloemenvaas met juweel, munten en schelpen van Jan Brueghel de Oude (uit de Pinacoteca Ambrosiana in Milaan) en De dronkaard in de varkensstal geduwd van Pieter Bruegel de Oude (uit een particuliere collectie in New York).

De tentoonstelling besteedt niet alleen aandacht aan de mannelijke Brueghels, maar ook aan de vrouwen uit de dynastie. Wie waren zij, wat was hun rol in het succes van de familie? Dat geldt onder andere voor Mayken Verhulst, een van de belangrijkste vrouwelijke kunstenaars uit haar tijd én een slimme zakenvrouw, mentor, kunstenaarsdochter, leraar, echtgenote, schoonmoeder en grootmoeder, wordt verteld in de verhalen links en rechts van de schilderijen.

De tentoonstelling is zo indrukwekkend, dat één bezoek niet volstaat. Gelukkig is die nog tot begin januari te bezoeken, dus ik ga nog wel een keer naar Den Bosch toe.

Oud-katholieke kerk Gouda

Het tweede museumbezoek deze week is aan het Catharijneconvent in Utrecht. Daar is de tentoonstelling Fashion for God, met veel prachtige kazuifels, koorkappen en andere katholieke kerkelijke gewaden.

Ook hier geldt weer dat het museum in Utrecht zelf over een aantal van die mantels, maar er zijn er ook ‘geleend’ voor de expositie. En dan vooral die uit de oud-katholieke kerk in de binnenstad van mijn woonplaats Gouda, die in Museum Gouda worden bewaard.

De samenvoeging van alle kleurrijke en rijk versierde kazuifels en dergelijke maken het tot een zeer indrukwekkende tentoonstelling. Een aanrader.

Purcell goes celtic

Verrassend concert vanavond in theater Kunstmin in Dordrecht. Drie zeer getalenteerde Ierse folk muzikanten die hun Keltische muziek lieten samensmelten met werken van 17e -eeuwse componist Henry Purcell. Zijn barokmuziek ging moeiteloos over in bijvoorbeeld de opzwepende tonen uit de uilleann pipes (Ierse doedelzak) van de 18-jarige Cian Smith.

De kruisbestuiving van zo op het oog, of beter op het gehoor, twee totaal verschillende muziekstijlen is geen toeval. Het is een project van pianist/componist Julian Schneemann met het Nederlands Blazers Ensemble (NBE).

Hij vertelde afgelopen zondag in het tv-programma Podium Klassiek (altijd +1 als het om verrassende muziek gaat) dat als je goed luistert er veel raakvlakken zijn in de werken van Purcell en de Ierse Keltische muziek. Purcell hoorde veel volksmuziek om zich heen, en omgekeerd putten de volksmusici dankbaar uit de serieuze muziek.

,,Veel muziek van Purcell wordt gevormd door liederen en dansen die vergelijkbaar zijn met de Ierse airs, jigs en reels.’’

Wat in de uitzending zondag ten gehore werd gebracht was voor mij direct reden een kaartje te kopen voor een van de concerten van het NBE met de drie Ierse muzikanten. In Dordrecht dus.

Polka
Drie Ierse muzikanten inderdaad. In de zaal kun je een speld horen vallen als Piaras Ó Lorcáin/Pearse Larkin (20) met zijn donkere stem begint te zingen. En het waarschijnlijk wel 100 jaar oude lied dat hij zondag zong ‘Seán Gabha’, zingt hij nu weer. En al snel met een ‘koor’ van de NBE-muzikanten.

Het lied gaat naadloos over in ‘Lone mountain’, uit de opera Dido and Aeneas van Purcell. En als derde deel weer een Ierse traditional, Julia Clifford’s polka van de naamgeefster van dit stukje. Hier voegt de uilleann pipes zich er bij. En in een volgend nummer bespeelt Smith een fluit. Prachtig.

Robbie Walsh is de derde muzikant op zijn bodhrán, de Ierse trommel. Een solostuk uiteraard, maar verder vooral ondersteunen aan de rest van alle muziek vanavond.

En een viool mag niet ontbreken bij celtic folk. Daarin werd vanavond voorzien door Emmy Storms.

En nu lijkt het net alsof het me vanavond alleen om de keltische kant van het muziekprogamma is gegaan. Niets is minder waar. De muzikanten van het Nederlands Blazers Ensemble (onder leiding van Barty Schneemann) brengen fantastische muziek ten gehore, ook zonder de Ieren.

Het enthousiasme bij het spelen van de werken van Purcell spat er vanaf. Juist door de verschillende instrumentgroepen voor het voetlicht te brengen, maak je op een perfecte manier kennis met wat het NBE allemaal in huis heeft. Petje af.

Over Kunstmin: ben verwend met de prachtige Goudse Schouwburg, maar wat een fantastisch gebouw is het theater van Dordrecht.

Sinds de opening in 1890 wel een paar keer (grondig) verbouwd, maar de allure van de grote zaal is behouden gebleven. Een genot om juist hier het concert te hebben bijgewoond.

Hieronder het optreden van NBE met de Ieren op 5 november 2023: