De eerste klap is een daalder waard

De eerste voorstelling die ik dit seizoen heb bijgewoond, staat op de nominatie de beste te worden in de reeks die ik bezoek in 2008/2009: De grote verkiezingsshow door Het Zuidelijk Toneel. Philip Freriks als rechter is een trekker, maar dat gegeven alleen mag niet d reden zijn deze voorstelling te bezoeken. Daar zou de andere spelers, onder wie Nanette Edens, George van Houts en Jos Kuijpers, onrecht mee worden aangedaan. En het spel zelf zou ook in de schaduw worden gezet. Een prachtig spel, met een actueel thema: de democratie. Mag een doorsnee gezin (het gezin Alleman, vader/filiaalhouder Kruidvat, moeder/., zoon/anti-alles en dochter/bevlogen en er een relatie op nahoduend met de aanklager en de verdedigster) de spelregels die bij de democratie horen aan zijn laars lappen. Geldt er eigenlijk niet de plicht om te stemmen, of mag het gezin en dus iedereen zich er aan ontrekken? De regering wordt steeds ter verantwoording geroepen. In dit stuk roept de staat de burger ter verantwoording in een proefproces. De vier leden van het gezin Allemaal moeten voorkomen bij het Internationaal Historisch Tribunaal, waarvan Freriks dus de rechter is. De aanklacht luidt verwaarlozing van democratische burgerplichten. De zaal is de jury. De juryvoorzitter (iemand van de cast die als een kameleon deel uitmaakt van het publiek) moet een lange eed afleggen. Dus is Freriks weer even de leider van het Groot Dictee der Nederlandse Taal als hij haar helpt door te zeggen: ,,Ik lees de zin in stukjes…”
Getuigen zijn Thorbecke, Freud en Hitler. Het stuk geeft daarmee historisch perspectief; houdt de zaal een spiegel voor, laat de toeschouwer twijfelen over rechten en plichten die bij een democratie horen, maar zit vol humor, hilarische scenes en ja, daar is tie weer gelukkig geen pauze. De jury komt aan het einde niet tot unanieme uitspraak en dus wordt morgen de hele rechtzaak overgedaan in een andere stad met een andere jury…
Een aparte, eervolle vermelding geldt de epiloog van de schrijvers van het stuk George van Houts en Tom de Key en voorgedragen door Philip Freriks. Het is te hopen dat die monoloog, waarin wordt gezegd hoe gelukkig wij moeten zijn als bewoners van Nederland met zijn vrijheid en verworvenheden, nog eens apart beschikbaar komt. Die is het lezen en onthouden meer dan waard. Al met al een humoristisch, tot nadenkend stemmend lesje maatschappijleer.
5 sterren