Besloten na vergaderweekeinde in Rome in maart 2024 paar dagen langer te blijven voor bezoek aan o.a. het Colosseum.
Was er in maart 2016 ook al. Indrukwekkend, dus ik kijk uit naar hernieuwde kennismaking met het Colosseum. Weer eens iets anders dan Scotland!
Hotel in Rome is nu verlengd en ook vliegreis (KLM) is bevestigd.
Filmpje uit 2016:
Er klinkt weer doedelzakmuziek in ‘mijn’ Schotse kerk in Rotterdam. Of, zoals het vandaag heette een Heilig Huisje.
Heilige huisjes is een Rotterdam project waarbij gebedshuizen verspreid door de stad, niet alleen kerken, enkele dagen hun deuren openstellen voor publiek dat anders misschien nooit binnenkomt. ,,Ik kom hier vaak langs en wilde nu wel eens binnenkijken”, hoor je dan.
Na de eerste editie van vorig jaar, heeft mijn kerk dit keer weer meegedaan. Alleen op de zaterdag. Een flink aantal vrijwilligers van de kerk zorgde voor een warm welkom. Rondleidingen, versnaperingen.
Kinderen vinden het altijd spannend om het restant van de bom te zien die begin jaren vijftig gevonden is bij het bouwrijp maken van de grond voor de bouw van ons huidige kerkgebouw.
Mozaïekmuur
Ouderen zijn geïnteresseerd in het verhaal dat na het bombardement in de meidagen van 1940 ons vorige kerkgebouw platgebombardeerd werd. Evenzeer gaat de aandacht uit naar de kleurrijke mozaïekmuur langs de tuin van ons kerkcomplex. Het is tien jaar geleden gemaakt door leden van de kerk en buurtgenoten.
En dat alleen de kluis intact was, met daarin onze kerkgeschiedenis (zoals notulen van kerkenraadsvergaderingen) bewaard zijn gebleven. Zelfs de notulen van de allereerste vergadering van 11 september 1643. Ook het bijzondere verhaal over de glas-in-lood ramen in het trapportaal wekt de interesse.
Ik vind het, net als met Open Monumentendag, weer leuk mijn bijdrage te leveren aan de rondleidingen. Heb het ook nu weer met plezier gedaan.
Heilige Huisjes heeft voor de vier kerken in Cool Zuid waar mijn kerk staat, dit keer extra activiteiten. Voorafgegaan door doedelzakspelers van de The Hague Highland Pipe Band konden liefhebbers mee met een toch langs die vier kerken, om te eindigen bij de mijn kerk aan de Schiedamse Vest. Daar speelden de pipers nog even in de kerkzaal.
Akoestiek
Bijzonder om dit Schotse muziekinstrument in een Schotse kerk te horen, zeker met de mooie akoestiek die ons gebouw heeft. De enige andere keer dat doedelzakmuziek hier klinkt, is elk jaar rond 11 november als ook onze Schotse kerk op Remembrance Sunday stilstaat bij de slachtoffers van oorlog en geweld. Een piper speelt bij de ingang van de kerkzaal dan de Lament, een klaaglied.
Daarna vandaag voordrachten (onder andere gedichten van Robert Burns door Guino van Weenen) en geweldige zang van Michline Plukker, die zelfs spontaan met de pipers de Skye Boat Song zong. Zij maakte mijn dag compleet. Wat een gouden stem.
Zie voor de muziek van de doedelzakspelers en Michline Plukker het filmpje hieronder.
Voor kerkbijeenkomst namens presbytery of classis twee dagen naar Geneve. De zaterdag is volgepland met praten, maar de vrijdagochtend en deel middag bood tijd voor hernieuwde kennismaking met deze mooie Zwitserse stad.
Breng mijn vakanties altijd door in Schotland, maar zo’n korte trip naar een Europese stad is niet te versmaden.
Prachtig weer (anders dan deze vrijdag in Nederland), dus heerlijk gewandeld door de oude stad met haar prachtige monumentale gebouwen. En natuurlijk ook even naar het meer van Geneve, al is het maar om bij het park Jardin Anglais te genieten van de fontein die het water tot 140 meter hoogte spuit.
En natuurlijk als protestant weer even langs de Muur van de hervormers in het Bastions park, met enorm hoge beeltenissen van onder andere Johannes Calvijn (de kerkvader van de Nederlandse protestantse kerken) en John Knox (van mijn kerk).
Bier
Om de calvinist in mij niet te vergeten de middagwandeling besloten met een lekker glas Calvijnbier. En wat het extra lekker laat smaken is dat ik op terras zit, met de zon op mijn gezicht. En dat voor half november. OK, wel een jas aan, maar toch…
De zaterdag stond in het teken van het overleg met de Church of Scotland in Geneve, die een fraai onderkomen heeft in het Auditoire de Calvin, klein afstekend naast de grote kathedraal Saint Pierre. Beide in het hart van de oude stad op een heuvel. Het overleg is vertrouwelijk, dus zo je al geïnteresseerd zou zijn, meld ik hier geen details van de bespreking.
Na afloop een lunch in een pannekoekenrestaurant zoals we dat in Nederland niet kennen. Heb gekozen voor een hartige pannenkoek met gerookte zalm. Daarbij een paar heerlijke glazen Zwitser cider. Niet te versmaden.
Twee leden van de delegatie blijven nog in Geneve tot en met de kerkdienst op zondag. Zelf keer ik vanavond al terug naar Nederland in verband met een afspraak zondagmiddag.
Schema
Een zeer voorspoedige terugreis. Maar een handvol passagiers, dus de boarding is in een oogwenk voorbij. Vliegtuig kan eerder vertrekken en krijgt onderweg nog eens een kortere route aangereikt. Uiteindelijk drie kwartier voor op schema geland op Schiphol. De vlucht biedt net genoeg tijd voor een glaasje whisky en een kop koffie.
Volgende kerktrip is in maart. Dan naar Brussel. Dan met de trein uiteraard. In 2024 ben ik met pensioen. Dan knoop aan dit soort bezoeken misschien wel een dagje extra verblijf voor eigen rekening.
Weekeinde Duitsland
Een lang weekeinde kerkvergadering in Bochum (Duitsland, Noordrijn-Westfalen). Leuk, want de enige kerk in Europa waar ik voor de International Presbytery van mijn kerk (Church of Scotland) nog nooit ben geweest.
De rit naar Bochum verliep afgelopen donderdag niet zoals gepland. Een vrachtauto had bij Oberhausen geen erg in zijn hoogte en ramde een spoorviaduct. Bij Arnhem moest mijn ICE dus omrijden via Den Bosch en Venlo richting Duitsland.
Tijdverlies door het omrijden en het wachten (bijna half uur) tot Prorail een gaatje had gevonden in het spoorrooster.
In plaats van 17.50 dus pas om 19.45 uur. En vanaf Venlo eerst met boemeltje naar Mönchengladbach, om laatste half uur nog even van de relaxte zit in een ICE te genieten.
Het was wel weer even wennen: in Duitsland zijn in het ov (en sommige gebouwen) het dragen van een mondkapje nog verplicht. En die fijne, stoffen van mijn werkgever werden niet getolereerd door de strenge toezichthouder in de regionale trein. Het moest de officiële FFP2 zijn Tja, die had ik uiteraard niet bij me. Colelga-toeizchthouder wel en die bood me er een aan, ,,omdat ik vandaag in een goerde bui ben…”
Gelukje: hotel waar ik overnachtte dit weekeinde is vlak achter het station. Snel opfrissen dus en met predikant en zijn echtgenote die dezelfde rit maakten op etensjacht. Die gevonden – op loopafstand – in het Italiaanse restaurant Farina. Heerlijk op terras gezeten en genoten van een fantastische Carbonara. Die maaltijd weggespoeld met een frisse, droge Riesling. Niks mis mee om een reisdag zo te besluiten.
Het Ibis-hotel biedt kamers van het formaat schoenendoos, maar alles wat je nodig hebt zit er in. Zeer goed bed, goede douche. En een fantastisch ontbijtbuffet: boord, broodjes voldoende soorten beleg, uitstekende koffie en scrambled eggs (helaas geen bacon). Voor iemand zoals ik die niet luncht, genoeg om het daarna tot het avondeten uit te zingen.
Bratwurst
Vrijdag en zaterdag is goeddeels gevuld met vergaderen in het kerkgebouw naast de Pauluskirche, iets meer dan tien minuten lopen van het hotel.
Met de inhoud vermoei ik mijn lezertjes niet. In de avond echt Duits eten: bratwurst met een goede currysaus, klaargemaakt op de barbecue op het plein tussen de twee gebouwen.
O ja, en heerlijke Bochumse bieren: Moritz Fiege en Moritz Bernstein. Zeer ontspannen sfeer. Nodig ook wel, want vanwege corona hebben predikanten, ouderlingen en anderen elkaar niet in het echt kunnen ontmoeten.
Het middagprogramma van de vergaderagenda ging vlotter dan gepland. Dat betekende dat enkele ontwerpen naar voren konden worden gehaald. En dat had weer tot resultaat dat de zaterdagmiddag ineens ter vrije besteding was.
Mooie gelegenheid om onder een strakblauwe lucht van Bochum te genieten. Groot geworden door de mijnbouw, maar daar herinnert alleen een museum nog aan. Modern centrum naast de altstadt, met de St. Peter en Paul’s Propstei kerk (gebouwd door keizer Karel de Grote).
Heel bijzonder is de passage onder het spoor vlakbij hotel. Met neonverlichting staat er Wohin is verschillende talen (ook in het Nederlands). En als je de andere kant uitloopt staat er Woher (waar vandaan). Bijzondere manier om een saaie passage een vrolijk aanzien te geven. Zie de foto boven dit verhaal.
Groot nadeel van Bochum en de rest van Duitsland naar ik begreep, is dat je in veel winkels niet met je Nederlandse Visa-card of bankkaart kunt betalen. De terminals weigeren die steevast. In het land van de Europese Centrale Bank kun je dus niet met je pas betalen en moet je eerst een geldautomaat zien op te sporen (die zijn er gelukkig volop) om cash te halen.
Catering
Het zaterdagavonddiner dit keer niet in een restaurant. Er was catering geregeld (rekening man, zoals altijd met het avondeten op zaterdag tijdens de classis-weekenden) en vanwege het mooie weer kon dat opnieuw op het ‘kerkplein’. Opnieuw volop gelegenheid om bij te praten en bij mijn vertrek naar het hotel kort voor middernacht was het nog steeds niet koud buiten.
Zondag pas om 12.30 uur kerkdienst, omdat de Pauluskirche niet van de English Speaking Congregration (ECC) is, maar wordt gehuurd van de Protestantse kerk. Genoeg tijd dus om tussen ontbijt en inpakken en kerkdienst nog even van de zon te genieten. Na de kerkdienst voldoende gelegenheid om leden van de ECC te ontmoeten.
Blij dat na corona de International Presbytery van mijn kerk weer ‘in person’ bijeen kon zijn. Het volgende classis-weekeinde is in oktober in Boedapest.
Vanavond officieel begonnen als consistory clerk van de Scots International Church Rotterdam (SICR).
Geen baan als in werk, maar vrijwillig kerkenwerk. Een maand of twee hiervoor benaderd. Me eerst maar laten uitleggen welke werkzaamheden er bij horen, want mijn voorganger doet zoveel in de kerk, dat ik geen onderscheid kon maken.
Na doornemen van de lijst, bleek dat groot aantal taken van mijn voorganger niet toebehoren aan de functie van consistory clerk. Na de ‘ontvlechting’ tot mij te hebben genomen, heb ik ja gezegd tegen mijn nieuwe kerkfunctie.
Consistory clerk (of scriba in Nederlandse kerken) is eigenlijk secretaris van de kerkenraad; ondersteuner van de predikant. Ben geen ouderling meer, dus geen stemrecht in de kerkenraad, net zomin als de predikant.
Nieuwe taak betekent ook nieuwe ontdekkingen. Zal best wel even duren voor het pak dat ik heb aangetrokken vanavond (na afleggen eed) mij als gegoten zit.
Hoe dan ook eervol dat ik ben gevraagd en mooi dat ik deze taak mag doen voor de kerk die al meer dan vijftien jaar mijn spirituele thuis is.
Een aanrader voor iedereen die de Beeldenstorm uit 1566 eens op een andere manier wil beleven: de altaarstukken uit de vroegere katholieke St.-Janskerk in Gouda die voor een paar maanden even ‘thuis’ zijn.
Tijdens de Beeldenstorm in 1566 werden in verschillende steden in Europa, waaronder in Nederland, religieuze beelden en liturgische gebruiksvoorwerpen in katholieke kerken verwoest. Kunstschatten idem, of ze werden verpatst.
De St.-Janskerk in Gouda ontsprong de dans, na een dringend appèl van het toenmalige stadsbestuur. Dat ging prat op de verdraagzaamheid van de Gouwenaars. De vrijheid van de ander beschadig je niet – een belangrijke les.
Met succes: de kunstschatten werden in veiligheid gebracht, waaronder vijf altaarstukken die later in Museum Gouda belandden. Daar zijn ze sinds 1872 (toen Gouda 600 jaar stadsrechten vierden; het jubileum werd aangegrepen als moment om de historische stukken op te snorren en samen te brengen, waaronder de altaarstukken. Zo ontstond twee jaar later het Museum Gouda) nog steeds te bewonderen. De schilderijen van Pieter Pietersz. en Pieter Pourbus behoren tot de topstukken van het vlakbij de kerk gevestigde museum.
Gouda750
En nu zijn ze dus terug in de St.-Jan. Niet voor altijd, maar voor enkele maanden. Deze ‘Omgekeerde Beeldenstorm’ is onderdeel van Gouda750, de viering van 750 jaar stadsrechten. Doordat dergelijke monumentale schilderijen alleen in Gouda bewaard zijn gebleven, is dat uniek voor Nederland.
‘Beleef het wonder van Gouda’ heet de tentoonstelling, want dat is het eigenlijk. Een wonder is het dus ook dat al die altaarstukken bewaard zijn gebleven en nu enkele maanden de kerk meer eventjes een katholiek aanzien geven.
En beleven doe je het ook. De altaarstukken hangen in de kerk niet aan muren, maar op plekken waar eeuwen geleden altaren stonden. In de hoogtijdagen van de katholieke functie van de kerk waren er bijna twintig (!) alteren in de kerk, waaronder her hoofdaltaar in het koorgedeelte, gewijd aan Johannes de Doper, de beschermheilige van de kerk en de schutspatroon van Gouda. Om het katholieke beeld te completren hangt er een klein beetje een wierooklucht in de buurt van een enkel altaarstuk.
Cartons
Beleef het Wonder van Gouda is een dubbeltentoonstelling. De kapel van het museum, waar de altaarstukken gewoonlijk hangen, zijn nu werktekeningen of cartons van de gebrandschilderde ramen in de St.-Jan te bewonderen. Ook al een unieke schat van Gouda. De tekeningen zijn op ware grootte gemaakt, schaal 1:1 dus. Een bijzondere kans om ze te bewonderen in deze setting, want na de tentoonstelling gaan ze weer terug in de kluizen van de kerk.
Complimenten voor de opzet van de dubbele tentoonstelling. Zowel in de kerk als in museum is er een audiotour, een videotour met gebaren en op gezette tijden zijn er gidsen (in historische kledij) die tegen een extra bijdrage een uitleg verzorgen. Volgens mij wordt het mede door de vele publiciteit en social media een drukte van belang voor zowel kerk als museum deze zomer.
Hieronder twee filmpjes, waaronder een met meer foto’s da die ik op deze weblog laten zien vanwege ruimtebeperkingen.
Vanochtend op het dak van de St.-Janskerk in Gouda gelopen. Fantastisch. Wel wat heiig aan de horizon, dus niet al te best zicht op Rotterdam.
De wandeling over het dak is een bijkomend onderdeel van de voering Gouda 750 jaar stadsrechten.
Bijkomend, want er moest toch al een flinke steiger worden gebouwd aan de kerk vanwege renovatie kleinere toren halverwege de kerk. Door die steigers groter te maken, is er nu tot half september voor het publiek de mogelijkheid het dak te betreden,
Je moet geen hoogtevrees hebben en het weer moet je gunstig gezind zijn voor een uitzicht richting Rotterdam en Utrecht bijvoorbeeld. Maar het zicht vanaf grote hoogte op Gouda zelf en natuurlijk ook op mijn eigen huis (op steenworp afstand van de kerk) is al prachtig.
Voor 8,45 euro mag je in de kerk via de trap langs het grote orgel naar het dak en via de goot naar het platform rond het kleine torentje. Kerk werkt met een tijdslot om te voorkomen dat het te druk wordt boven. Maar eenmaal boven wordt je niet opgejaagd, je hebt meer dan voldoende tijd om om je heen te kijken en te fotograferen en te filmen.
Zo gaaf, ik ga deze zomer nog wel een paar keer naar boven.
Bekijk hieronder een filmpje van vanochtend:
Op ooghoogte – letterlijk – vandaag details bekeken van een van de gebrandschilderde ramen (glas-in-lood) in de St.-Jan, het monumentale kerkgebouw in mijn ‘achtertuin’ in Gouda.
Een eenmalige actie van de kerk (nog als zodanig in gebruik, maar ook museum) ter gelegenheid van de heropening van de Nederlandse (binnen)musea. Na een sluitingsperiode van bijna een half jaar én diverse beperkende maatregelen kan het publiek weer genieten van cultuur. De Museumvereniging en het Nationaal Theater Fonds organiseren de cultuurbrede campagne: Mooier dan ooit. Deze ludieke actie is hier onderdeel van.
Met een gesponsorde hoogwerker, kan het publiek mee omhoog, tot bijna de bovenzijde van het raam. En dat is hoog. Het gebrandschilderde raam begint op enkele meters hoogte en is zelf ruim elf meter hoog.
Ooghoogte
Het bezoek op hoogte is bij glas 25, het Ontzet van Leiden. Deze en de ander 71 andere gebrandschilderde ramen in de langste kerk van Nederland natuurlijk al vaker gezien, maar nooit letterlijk op ooghoogte. Je ziet nu details die anders vanaf de grond verborgen blijven.
OK, je kunt afbeeldingen opzoeken op internet en waarschijnlijk heft de kerk er ook ansichtkaarten van, maar nu met eigen ogen aanschouwen wat de ontwerper (de Leidse burgemeester Isaac Claesz. van Swanenburg) en de makers, de Delftse glazeniers/glasschilders Dirck Jansz. Verheyden en na diens overlijden in 1603 zijn leerling Dirck Reiniersz. van Douwe) vierhonderd jaar geleden hebben bedacht en uitgevoerd is vele malen indrukwekkender.
Je ziet een Hollandse lucht met daaronder een wel erg waterrijk landschap. Twee steden spelen hier de hoofdrol. Bovenaan in de verte is de stad Leiden te zien, linksonder met de torens en de molen de stad Delft. Het geheel oogt als met een drone gemaakt.
Geuzen
Anders dan de naam wellicht doet vermoeden, is het glas of raam geschonken door de stad Delft. Het stadsbestuur koos het spectaculaire Leidens ontzet als onderwerp, omdat deze succesvolle militaire operatie van de geuzen onder leiding van prins Willem van Oranje vanuit Delft over het water werd uitgevoerd. Tegen de zin van het grootste deel van de bevolking had de Prins verordonneerd het hele gebied tussen Leiden, Delft en Gouda onderwater te zetten.
In de jaren voor 1601 besloot Leiden aan Gouda een glas te schenken met de parallel uit de Bijbel van ‘Het Ontzet van Samaria’ (Glas 26). Later koos Delft voor ‘Het ontzet van Leiden’.
Het bijzondere van al deze ramen is dat alle ontwerptekeningen of cartons (schaal 1:1) bewaard zijn gebleven. Ze liggen onder goede condities opgerold in een kluis van de kerk. Bij toerbeurt worden delen tentoongesteld in het naast de kerk gevestigde Museum Gouda.
Bekijk hieronder een kort filmpje, gemaakt vanaf de hoogwerker, met details van het gebrandschilderde raam Ontzet van Leiden.
Draaiorgelmuziek zaterdagmiddag in de St.-Janskerk in Gouda. Concert op verschillende draaiorgels van Gouwenaar Adrie Vergeer, onder andere de Lekkerkerker, afgewisseld door werken op het Moreau hoofdorgel door Gerben Budding.
Hieronder twee fraaie stukken uit het concert. Tot mijn verrassing (ik had geen programmablaadje) klonk daar ineens uit De Lekkerkerker de Highland Cathedral, een van mijn favo Schotse muziekstukken als het op de doedelzak aankomt. Hoewel, Schots… Het blijkt veertig jaar geleden te zijn gecomponeerd door twee Duitse componisten. Weer een illusie armer. Maar het werk is er niet minder onder.
Daarna een opname op het kerkorgel met variaties, inclusief weer een stukje Highland Cathedral.
Draaiorgelmuziek zaterdagmiddag in de St.-Janskerk in Gouda. Concert op verschillende draaiorgels van Gouwenaar Adrie Vergeer, onder andere de Lekkerkerker, afgewisseld door werken op het Moreau hoofdorgel door Gerben Budding.
Hieronder twee fraaie stukken uit het concert. Tot mijn verrassing (ik had geen programmablaadje) klonk daar ineens uit De Lekkerkerker de Highland Cathedral, een van mijn favo Schotse muziekstukken als het op de doedelzak aankomt. Hoewel, Schots… Het blijkt veertig jaar geleden te zijn gecomponeerd door twee Duitse componisten. Weer een illusie armer. Maar het werk is er niet minder onder.
Daarna een opname op het kerkorgel met variaties, inclusief weer een stukje Highland Cathedral.
Ook het Puffinnest heeft maatregelen genomen tegen het coronavirus. Thuiswerken is het credo bij de krant. Lees: credo = verplicht; redactie is off limit.
Dat is nu voor een dag leuk om te doen, maar (ten minste) drie weken… Zeker nu je met collega’s aan zelfde onderwerpen/verhalen werkt, mis je het directe contact voor 
overleg. Je vraagt over het bureaublok heen toch net iets ff gemakkelijker aan een collega, dan wer te moeten Appen of mailen.
En Google Hangouts (de Googlevariant op Skype) is leuk om te overleggen, maar het haalt het niet bij het echte overleg. Maar goed, het is ff niet anders.
Nadeel waar ik ff aan moet wennen: de ringtone van mijn werktelefoon is het klokkenspel van het stadhuis van Gouda. En elke keer als ik door de ramen (enkelglas, want monument dus dubbelglas is verboden) het stadhuismelodietje hoor, denk ik dat ik gebeld word…
Ook kerkenraadsvergadering (ook met corona op de agenda) vanavond laat ik aan mij voorbijgaan. Wil niet het risico lopen het virus op te lopen en niet meer inzetbaar te zijn voor het werk dat voor brood op de plank zorgt. Nog afgezien van de mogelijke gevolgen van het oplopen van het virus zelf.
Eén niet te onderschatten voordeel is er wel. Door thuis te werken, kun je je beter concentreren. Je wordt niet afgeleid door onderling overleg van collega’s in je nabijheid. Het is efficiënter. Maar ik weet niet of die ‘plus’ lang opweegt tegen het gemis van de fysieke nabijheid van collega’s met wie je samen de krant maakt. En met de mensen met wie je samen je kerkelijk gemeente/kerkenraad vormt.
Het wordt stiller om mij heen, verneem ik net. TUI, het reisbureau onder mijn appartement sluit tot eind maart de deuren. Ik heb dus voorlopig geen dames onder mij werken…
Puffinnest 