R.I.P. Helmert Woudenberg

Schokkend bericht dat acteur Helmert Woudenberg (78) is onverwacht overleden. Heb door de jaren heen genoten van zijn (solo)voorstellingen in de Goudse Schouwburg.

Het eerste stuk was ‘Jezus’, in 2003. Dat bezocht samen met een naamgenote (maar geen familie) van hem. In de voorstelling gaat het over de doop in de Jordaan, de verzoeking in de woestijn, de tempelreiniging, brood en wijn en de kruisiging.

Was onder de indruk van de monoloog. Niet afgeleid door vele decorstukken, kon ik me volop concentreren op het verhaal zelf. Vond de voorstelling zo goed, dat elk jaar als het programmaboek voor het nieuwe theaterseizoen verscheen, ik gelijk op zoek ging naar een voorstelling van Woudenberg.

Zo bezocht ik in de loop der jaren zijn stukken Leefbaar, Waterman, Ubermensch, God vergeeft, Kuyper & Wihelmina, Landverrader, Mozes en Het vierde gezicht.

Voor het laatst zag ik hem in Gas, een vier uur durende voorstelling van toneelgroep Jan Vos op kerstavond 2019. Een actueel stuk over de gasboringen en de gevolgen daarvan voor de Groningers, waarin Woudenberg de rol van hotelier Andries Boelens vertolkte.

In de serie 10 Geboden in dagblad Trouw van augustus 2005 zei hij over zijn leven: ,,Ik ben niet iemand die bij de pakken neer gaat zitten. Dat heb ik nooit gedaan. Ik vind dat ik, ondanks alle nachtmerries, een bijzonder leven heb. Ik ben een gezegend mens…

Dag lieve Helmert. Bedankt voor al je bijzondere theatervoorstellingen.

Hilarisch spel over kloof tussen bestuur en burger

Heerlijke avond toneel in de Goudse Schouwburg. Het Nationale Theater bracht Laagland op de planken. Een vlijmscherpe en komische voorstelling. Waarin de kloof tussen het (stads)bestuur en omwonden van een omstreden woningbouwplan zichtbaar wordt.

In de kleine gemeente Langwetering wordt de rust ruw verstoord als de plaatselijke recreatieplas wordt aangewezen als bestemming voor klimaatneutrale waterwoningen.

De drijvende woonwijk is ontwikkeld door de succesvolle tech-ondernemer Hugo (Joris Smit).

Tijdens een ‘keukentafelgesprek’ op het gemeentehuis blijkt echter dat de lokale bewoners, onder aanvoering van de flexwerkende elektromonteur Ferry (Mark Rietman), niets moeten hebben van Hugo’s goede bedoelingen.

Als journalist herken ik veel van de gebruikte termen die de wethouder en haar rechterhand bezigen. Termen om het volk zoet te houden en voor de bestuurders gangbaar zijn, maar de wenkbrauwen doen fronsen van het volk.
En ja, door een foutje is een tweede brief met informatie en beslistermijnen niet verzonden. ,,Maar ja, we kunnen nu niet meer terug.’’  Zeer herkenbaar in dit stuk van Het Nationale Theater.

Goed spel, simpel maar doeltreffend decor. Een heerlijke toneelavond.

Purcell goes celtic

Verrassend concert vanavond in theater Kunstmin in Dordrecht. Drie zeer getalenteerde Ierse folk muzikanten die hun Keltische muziek lieten samensmelten met werken van 17e -eeuwse componist Henry Purcell. Zijn barokmuziek ging moeiteloos over in bijvoorbeeld de opzwepende tonen uit de uilleann pipes (Ierse doedelzak) van de 18-jarige Cian Smith.

De kruisbestuiving van zo op het oog, of beter op het gehoor, twee totaal verschillende muziekstijlen is geen toeval. Het is een project van pianist/componist Julian Schneemann met het Nederlands Blazers Ensemble (NBE).

Hij vertelde afgelopen zondag in het tv-programma Podium Klassiek (altijd +1 als het om verrassende muziek gaat) dat als je goed luistert er veel raakvlakken zijn in de werken van Purcell en de Ierse Keltische muziek. Purcell hoorde veel volksmuziek om zich heen, en omgekeerd putten de volksmusici dankbaar uit de serieuze muziek.

,,Veel muziek van Purcell wordt gevormd door liederen en dansen die vergelijkbaar zijn met de Ierse airs, jigs en reels.’’

Wat in de uitzending zondag ten gehore werd gebracht was voor mij direct reden een kaartje te kopen voor een van de concerten van het NBE met de drie Ierse muzikanten. In Dordrecht dus.

Polka
Drie Ierse muzikanten inderdaad. In de zaal kun je een speld horen vallen als Piaras Ó Lorcáin/Pearse Larkin (20) met zijn donkere stem begint te zingen. En het waarschijnlijk wel 100 jaar oude lied dat hij zondag zong ‘Seán Gabha’, zingt hij nu weer. En al snel met een ‘koor’ van de NBE-muzikanten.

Het lied gaat naadloos over in ‘Lone mountain’, uit de opera Dido and Aeneas van Purcell. En als derde deel weer een Ierse traditional, Julia Clifford’s polka van de naamgeefster van dit stukje. Hier voegt de uilleann pipes zich er bij. En in een volgend nummer bespeelt Smith een fluit. Prachtig.

Robbie Walsh is de derde muzikant op zijn bodhrán, de Ierse trommel. Een solostuk uiteraard, maar verder vooral ondersteunen aan de rest van alle muziek vanavond.

En een viool mag niet ontbreken bij celtic folk. Daarin werd vanavond voorzien door Emmy Storms.

En nu lijkt het net alsof het me vanavond alleen om de keltische kant van het muziekprogamma is gegaan. Niets is minder waar. De muzikanten van het Nederlands Blazers Ensemble (onder leiding van Barty Schneemann) brengen fantastische muziek ten gehore, ook zonder de Ieren.

Het enthousiasme bij het spelen van de werken van Purcell spat er vanaf. Juist door de verschillende instrumentgroepen voor het voetlicht te brengen, maak je op een perfecte manier kennis met wat het NBE allemaal in huis heeft. Petje af.

Over Kunstmin: ben verwend met de prachtige Goudse Schouwburg, maar wat een fantastisch gebouw is het theater van Dordrecht.

Sinds de opening in 1890 wel een paar keer (grondig) verbouwd, maar de allure van de grote zaal is behouden gebleven. Een genot om juist hier het concert te hebben bijgewoond.

Hieronder het optreden van NBE met de Ieren op 5 november 2023:

Grandioos stadsfeest rond mijn huis

Heerlijk stadsfeest in centrum Gouda vandaag. Middagprogramma en een grandioze afsluiting op de Markt in de avonduren.

Het feest, De Verwondering, is een vervolg op de maandenlange viering van Gouda 750 jaar stadsrechten in 2022. Het smaakte naar meer en financieel kon het uit. Weet niet wat het gekost heeft, maar er is niet beknibbeld op kwaliteit. En een programma met activiteiten voor jong en oud.

Het feest begon afgelopen donderdag en ook vrijdag was er van alles te doen, maar tja werk he, dus niets bijgewoond.

Zaterdag wel. Voor de kids was er de Buzzz (ja, met 2x een z, geen tikfout) waarbij ze met skelters met daarboven een bij of wesp die met vleugels flapperde. En een silent disco (foto links). Ook leuk, een bioscoop in miniformaat (bakfiets): Bakkie Bike Cinema. Nee, ik heb er niet in plaatsgenomen.

In de St.-Janskerk een duurzaamheidsmarkt (er moet ook iets educaties in het programma natuurlijk) en circusachtige acts op de Markt, Achter de Waag. Nieuwe Markt en in de omliggende straten, zelfs voor mijn huisdeur. Heel leuk was de ‘verende’ show Springtime. Een romantische komedie in de traditie van de stomme film.

Drukker

Vanavond ogen uitgekeken bij Tac O Tac (acrobatiek uit Frankrijk), de vreemde creaturen van Pansectirapti en Saurus, met meer dan manshoge monsters die zich tussen het publiek begeven. Zie filmpje hieronder.

Net als ik waren er veel stadgenoten en bezoekers die genoten van het gratis festival, want het was beduidend drukker in de binnenstad dan op een gewone zaterdag.

Al met al: voor herhaling vatbaar.

Op naar het volgende feest. Van komende dinsdag tot en met zondag is er kermis in mijn voortuin. Zal er geen euro uitgeven, maar wel kijken, vooral ‘s avonds als de lichtjes het plein feeëriek verlichten.

Twee oud-collega’s van me op de planken theater Gouda dit seizoen (en raad eens wie er kaartjes heeft)

Het nieuwe schouwburgseizoen in de Goudse Schouwburg levert me herinneringen op aan twee oud-collega’s in de 48 jaar dat ik vanaf oktober dit jaar actief ben als journalist.
Eentje uit de begintijd (Youp van het Hek, toen nog Joep) en een van veel later (Mark van der Werf). Lijkt me mooie afsluiting van mijn journalistieke loopbaan.

Elk jaar kijk ik reikhalzend uit naar het aanbod in het theater in Gouda. Ben ook dit jaar niet teleurgesteld door de variëteit, al had er naar mijn smaak (maar dat is dus puur persoonlijk) wat meer toneel in gemogen. Maar misschien was er niet meer te bieden dit nieuwe theaterseizoen. Mar goed, deze buit is alvast binnen:

21/11: Laagland, door Het Nationale Theater (toneel)
22/11: Meester Mark (mijn oud-collega bij Rijn en Gouwe)
24/11: The Kilkennys (Ierse folk)
09/12: Lebbis & Jansen (cabaret, Oudejaarsconference)

05/01: Augustus: Oklahoma Toneelgroep Maastricht (toneel)
09/01: Youp van het Hek, De laatste ronde (mijn oud-collega bij Distrifood/Foodpress)
03/02: Diederik van Vleuten:  Bouwjaar ’61

Misschien komen er nog wat voorstellingen bij de komende maanden. Ik zie wel. Sta in elk geval voor één voorstelling in de wachtrij: Peter Pannekoek (20 oktober, cabaret). Hij is goed, dus al mag ik maar in het schellinkje zitten…

100 jaar oude Kersentuin van Anton Tsjechov blijft het bekijken waard

Na – op één dag na – tien jaar weer een opvoering gezien van De Kersentuin. Het uit 1904 daterende werk van de Russische schrijver Anton Tsjechov. Het laatste stuk dat hij schreef voor zijn dood handelt over de weduwe Ljoebov die treurt om de ontrouw van haar Parijse minnaar.

Zij komt uit Parijs om de zomer door te brengen bij haar broer op het landgoed waar ze is opgegroeid. Daar wachten haar echter andere problemen. Wegens financiële nood moet het landgoed worden verkocht, tenzij er zomerhuisjes op gebouwd worden voor vakantiegangers uit de stad. Ljoebov weigert de werkelijkheid en de veranderende tijd onder ogen te zien. Maar die werkelijkheid is meedogenloos.

De Kerstentuin die Toneelgroep Maastricht vanavond in de Goudse Schouwburg heeft opgevoerd, is aan gepast aan de huidige tijd. En wat andere aanpassingen. Zo komt Ljoebov nu niet uit Parijs, maar uit New York. En ook niet omdat haar geliefde haar heeft verlaten, maar vanwege een mislukte carrière als actrice. Geen idee waarom deze veranderingen zijn doorgevoerd.

Nou ja, regisseur Michel Sluysmans zegt dat het dik 100 jaar oude stuk nog steeds actueel is, maar wel een actualisatie nodig had. ,,Het stuk gaat over de veranderende tijd en hoe daarmee om te gaan, een thema dat ruim 100 jaar later niet minder relevant is maar wel en geactualiseerde interpretatie verdient. Jibbe Willems heeft op de fundamenten van Tsjechov een prachtig nieuw stuk geschreven, waarin zijn humor, melancholie, liefdesperikelen en mensbeeld helemaal zijn geïmplementeerd in de wereld van nu.’’

Toch blijft het heerlijk om het verhaal opnieuw (na april 2013 en ergens in 2010) weer te zien in de Goudse Schouwburg. Goed spel van Anniek Pheifer (Ljoebov) en Jeroen Spitzenberger (ondernemer Lopachin) en de andere spelers. Bijzonder vond ik de bijdrage van Beppe Costa die niet alleen de rol van bediende Firs speelt, maar ook een multi-instrumentalist is tijdens de voorstelling.

En uiteraard was ik weer blij dat de voorstelling geen pauze kende die je uit het verhaal rukt. Gewoon iets meer dan twee uur genieten. De tijd vloog voorbij.
Al met al: 5 sterren van mij.
Fotocredits: Ben van Duin

Hieronder de trailer van het stuk:

Mijn theatervoorstellingen in seizoen 2022/2023

Uitgesteld, uitgesteld, maar nu besteld (en deels gekregen): mijn keuze voor het nieuwe theaterseizoen in de Goudse Schouwburg:

15 december 2022: Dolf Jansen – Flitsbezorgd (oudejaarsconference)
21 januari 2023: Scrum – Back to Basic (heerlijke Schotse en Ierse folk)
4 april 2023: Bert Visscher – Dat zie je een ander niet doen
12 april 2023: De Kersentuin – Toneelgroep Maastricht

Wil ook graag naar jubileumvoorstelling 30 jaar Goudse Schouwburg (ik ken de oude nog, heb de bouw en opening nieuwe meegemaakt, dus ja…), maar daar zijn nog geen kaartjes voor te bestellen.

En nog meer wil ik graag naar voorstelling Youp van ’t Hek in maart volgend jaar. Zijn geen (of nog ergens in ’t schellinkje) te krijgen, dus sta op wachtrij.

Zou mooi zijn in het jaar dat ik de journalistiek vaarwel zeg, de man te zien die opmaker was bij de tijdschriften waar ik in 1975 mijn journalistieke carrière begon. Het is, heeft hij aangekondigd, ook zijn laatste kunstje. Duimen dus.

Hoe dan ook al vier mooie voorstellingen in the pocket.

Festen is een feestje

Verrassende voorstelling vanavond in de Goudse Schouwburg: de voorstelling Festen. Monologen waarbij het doodstil is in de zaal, maar er valt ook genoeg te lachen.

Dat lachen komt vooral omdat Peter Heerschop en Viggo Waas het verhaal van de gelijknamige Deense film uit 1998 van Thomas Vinterberg onder handen hebben genomen. Niet alles is even geslaagd, maar daarover later. Het is niet de eerste toneelbewerking. Theatergroep De Ploeg zette het in 2002/2003 ook al op de planken. In Australië is er zelfs een musicalversie van geweest.

Festen (Deens voor Het Feest) handelt rond Helge die zijn zestigste verjaardag viert in het familiehotel. Zijn vrouw Else, zoons Christian en Michael, dochter Helene en vrienden verzamelen zich in het etablissement voor een groot, gezellig feest. De enige grote afwezige is dochter Linda, die kort daarvoor zelfmoord pleegde.

Tijdens het diner neemt Christian het woord voor een speech. Daarin verkondigt hij ten overstaan van iedereen dat zijn vader Linda en hem vroeger seksueel misbruikte. Het blijkt de eerste van een reeks gebeurtenissen waarin verschillende aanwezigen hun ware gezichten tonen.

In de toneelversie hebben Heerschop en Waas voor luchtige, cabaretachtige onderbrekingen, waardoor er voldoende te lachen valt. Ook komt er muziek in voor en wordt er gedanst. Die toevoegingen ontgaan mij. Kan alleen bedenken dat het is gedaan om tijd te vullen en de voorstelling langer te laten duren. Alleen het familiedansje met liedje (,,hoppa, hoppa”) is vermakelijk en voegt wel iets toe.

Al met al toch wel een fijne toneelvoorstelling, mijn lievelings genre als het op theater aankomt. Festen is een feestje.

Misschien moet ik maar eens zoeken of de film zelf nog ergens te zien is.

Het Volk overtreft zichzelf met laatste reizende voorstelling

Met zijn laatste  reizende voorstelling De Bezoeking heeft toneelgezelschap Het Volk een meer dan waardig afscheid genomen van Gouda.

Een prachtig stuk, met een flinke knipoog naar Verdi’s opera La Traviata, waarmee Bert Bunschoten en Wigbolt Kruijver zich weer van hun beste kant hebben laten zien.

Het verhaal (zelf geschreven voor Het Volk) in een notendop: In een sanatorium bevinden zich twee bejaarde mannen, de patiënten Roest en Harderwijk. Beiden zijn zwak en levensmoe. Naarmate hun gesprekken vorderen, blijken de heren meer met elkaar gemeen te hebben dan men in eerste instantie zou denken. In een ver verleden waren zij beiden werkzaam in de wereld van de muziek, Harderwijk als dirigent van opera’s en Roest als amateurzanger. 

In ‘De Bezoeking’ graven zij diep in elkaars geheugen, waarbij het accent steeds vaker komt te liggen op Verdi’s meesterwerk La Traviata. Figuren uit deze opera passeren de revue en geleidelijk beginnen werkelijkheid en fantasie door elkaar te lopen. 

Meesterwerk
Het verhaal zit –als altijd bij de twee hoofdrolspelers – fantastische in elkaar. Mooi spel, komische kwinkslagen, dijenkletsers zo je wilt. Er is maar één waardering die van toepassing is: meesterwerk. Niet alleen door het spel van Bunschoten en Kruijver, maar ook van (in steeds wisselende rollen) van de dochters van de laatste, Karlijn Kruijver en Minke (tekst en regie) Kruijver.

Heb in de afgelopen jaren verschillende voorstellingen van Het Volk gezien  en vanavond blijkt dat ik niet de enige ben. De kleine zaal van de Goudse Schouwburg zit vol fans.

Het is hun laatste reizende voorstelling. Als ik meer van de heren wil zien, moet ik voortaan nar De Toneelschuur in Haarlem. Iets om in de gaten te houden dus.

Hoe heerlijk klinkt weer het applaus in een volle theaterzaal

De eerste echte theatervoorstelling post-corona in een volle Goudse Schouwburg vanavond. En wat heerlijk dat het gelijk toneel is met twee grote sterren: Anne Wil Blankers en Hans Croiset in Het oog van de storm.

Zag de voorstelling deze week voorbijkomen op internet en er bleken nog kaartjes beschikbaar te zijn. Geen moment geaarzeld.

Eindelijk weer het echte theatergevoel en bovendien is toneel voor mij het ultieme schouwburggeluk. Al tijdens mijn middelbare school (ja, lang, heel lang geleden) kennisgemaakt met toneel. Het was de tijd dat je bij drie voorstellingen korting kreeg bij de schouwburg in Gouda en dan was er ook nog het voordeel van cjp, het cultureel jongeren paspoort.

Het oog van de storm is een familiedrama en handelt rond de aftakelende André (ooit een gevierd schrijver en dichter (Hans Croiset) en zijn overleden echtgenote en rots in de branding Madeleine (Anne Wil Blankers). Zij is zichtbaar voor en praat met haar man en hun twee dochters. Een schimmenspel, zogezegd.

Een ingewikkeld verhaal, je moet je aandacht er goed bijhouden. Het kost me geen moeite. Een mooi stuk met fantastisch spel van Croiset en Blankers, maar ik had ook niet anders verwacht van deze  coryfeeën uit de Nederlandse toneelgeschiedenis.

En wat is het heerlijk om te zien dat toneel zich nog in een grote belangstelling mag verheugen; de zaal is bijna uitverkocht. En wat klinkt het weer mooi dat luide applaus na afloop van de voorstelling.