Categorie: Theater

Met zijn laatste  reizende voorstelling De Bezoeking heeft toneelgezelschap Het Volk een meer dan waardig afscheid genomen van Gouda.

Een prachtig stuk, met een flinke knipoog naar Verdi’s opera La Traviata, waarmee Bert Bunschoten en Wigbolt Kruijver zich weer van hun beste kant hebben laten zien.

Het verhaal (zelf geschreven voor Het Volk) in een notendop: In een sanatorium bevinden zich twee bejaarde mannen, de patiënten Roest en Harderwijk. Beiden zijn zwak en levensmoe. Naarmate hun gesprekken vorderen, blijken de heren meer met elkaar gemeen te hebben dan men in eerste instantie zou denken. In een ver verleden waren zij beiden werkzaam in de wereld van de muziek, Harderwijk als dirigent van opera’s en Roest als amateurzanger. 

In ‘De Bezoeking’ graven zij diep in elkaars geheugen, waarbij het accent steeds vaker komt te liggen op Verdi’s meesterwerk La Traviata. Figuren uit deze opera passeren de revue en geleidelijk beginnen werkelijkheid en fantasie door elkaar te lopen. 

Meesterwerk
Het verhaal zit –als altijd bij de twee hoofdrolspelers – fantastische in elkaar. Mooi spel, komische kwinkslagen, dijenkletsers zo je wilt. Er is maar één waardering die van toepassing is: meesterwerk. Niet alleen door het spel van Bunschoten en Kruijver, maar ook van (in steeds wisselende rollen) van de dochters van de laatste, Karlijn Kruijver en Minke (tekst en regie) Kruijver.

Heb in de afgelopen jaren verschillende voorstellingen van Het Volk gezien  en vanavond blijkt dat ik niet de enige ben. De kleine zaal van de Goudse Schouwburg zit vol fans.

Het is hun laatste reizende voorstelling. Als ik meer van de heren wil zien, moet ik voortaan nar De Toneelschuur in Haarlem. Iets om in de gaten te houden dus.

De eerste echte theatervoorstelling post-corona in een volle Goudse Schouwburg vanavond. En wat heerlijk dat het gelijk toneel is met twee grote sterren: Anne Wil Blankers en Hans Croiset in Het oog van de storm.

Zag de voorstelling deze week voorbijkomen op internet en er bleken nog kaartjes beschikbaar te zijn. Geen moment geaarzeld.

Eindelijk weer het echte theatergevoel en bovendien is toneel voor mij het ultieme schouwburggeluk. Al tijdens mijn middelbare school (ja, lang, heel lang geleden) kennisgemaakt met toneel. Het was de tijd dat je bij drie voorstellingen korting kreeg bij de schouwburg in Gouda en dan was er ook nog het voordeel van cjp, het cultureel jongeren paspoort.

Het oog van de storm is een familiedrama en handelt rond de aftakelende André (ooit een gevierd schrijver en dichter (Hans Croiset) en zijn overleden echtgenote en rots in de branding Madeleine (Anne Wil Blankers). Zij is zichtbaar voor en praat met haar man en hun twee dochters. Een schimmenspel, zogezegd.

Een ingewikkeld verhaal, je moet je aandacht er goed bijhouden. Het kost me geen moeite. Een mooi stuk met fantastisch spel van Croiset en Blankers, maar ik had ook niet anders verwacht van deze  coryfeeën uit de Nederlandse toneelgeschiedenis.

En wat is het heerlijk om te zien dat toneel zich nog in een grote belangstelling mag verheugen; de zaal is bijna uitverkocht. En wat klinkt het weer mooi dat luide applaus na afloop van de voorstelling.

Eindelijk dan toch weer in het café vanavond. Nou ja, een virtuele dan, via Zoom. Uit de inzendingen onder de 115 bezoekers is de naam van het etablissement Avondslok geworden.

Het café komt naar me toe vanuit Maastricht. De drank en de hapjes zijn midden in de week vanuit de Limburgse hoofdstad al thuisgebracht via de postbode. 

Nee, ik heb niet te diep in het glaasje gekeken. Het is de voorstelling Kroegverhalen door Toneelgroep Maastricht. 

,,In deze vervreemdende tijd van isolement en social-distancing wordt het verlangen naar collectieve ervaringen met de dag groter’’, zegt het gezelschap. ,,De beste plek voor een collectieve ervaring is het theater of het café. Die twee worden in Kroegverhalen gecombineerd.

,,De avond is feitelijk geen voorstelling, eerder een ontmoeting. Het concept is zo simpel als een gewone avond in de kroeg: er zijn mooie verhalen, lekkere hapjes en drankjes, er is goede muziek en de gelegenheid met elkaar te praten. Toneelgroep Maastricht (TM) hoopt met Kroegverhalen een beetje ontroering, verstrooiing en verbondenheid te brengen aan allen die dat op dit moment moeten missen.’’

De voorstelling is gebaseerd op Kronkels van journalist, schrijver en dichter Simon Carmiggelt (1913 – 1987), die sinds oktober 1946 een column had in dagblad Het Parool. Ik ken ze vooral van de uitzendingen op televisie. Als Kronkel (zijn pseudoniem) verhaalde hij wat hij hoorde en meemaakte in een Amsterdams café, of elders in de stad. 

De uur durende voorstelling van Toneelgroep Maastricht, met Michel Sluysmans in de rol van de verteller. Hij noemt Carmiggelt op de website van TM ‘de meester van het korte verhaal over de eenvoudige mens’. ,,Beter dan Carmiggelt’s kroegverhalen krijg je het niet.’’

Sluysmans doet geen poging Carmiggelt te imiteren. Het verteltempo ligt hoger. De zeven kroegverhalen die hij vertelt, gezeten aan de toog van Avondslok (de naam is gekozen uit de inzendingen via de chatfunctie van Zoom), zijn wel op dezelfde manier opgebouwd. Ze worden afgewisseld met wat muziek van het gelegenheids countryduo Polly en Bruce (actrice Sanne Samina Hanssen en muzikant Woody Veneman). 

Toneelgroep Maastricht maakt er geen eenrichtingsverkeer van. Via Zoom kunnen de toeschouwers ook elkaar zien in de gallery. Wel zijn tijdens de voorstelling de microfoons van de bezoekers op mute gezet. Wel mogen ze open als Sluysmans een paar mensen naar eigen kroegbelevenissen vraagt, of tijdens het meezingen met tussenlied The wild rover.

En ook na afloop. Na de voorstelling blijft Zoom aan staan en wie wil kan met de andere bezoekers napraten. Net zoals in een echt theater. alles opgeteld ben ik zeer te spreken over de voorstelling.

OK, er gaat niets boven echt schouwburgbezoek, maar het is veel en veel beter dan zomaar iets op tv bekijken. De interactie, het genieten van de vanuit Maastricht aangeleverde borrelbox, maken deze Kroegverhalen tot een zo volwaardig als mogelijke theateravond in coronatijd. Complimenten dus voor Toneelgroep Maastricht.

Hieronder een YouTube-filmpje ‘Achter de schermen’ bij Kroegverhalen. En daaronder een tv-aflevering van Kronkels door Simon Carmiggelt.

De Goudse Schouwburg heeft een aardig programma opgezet voor de tweede helft van dit jaar. Niet alles is mijn smaak, maar het aanbod is wel gevarieerd. En ik ben al blij dat met alle coronabeperkingen die er wel mee gepaard gaan, ik weer kan genieten van theatervoorstellingen.

Uit het programma heb ik de volgende voorstellingen gekozen, allemaal in december, dus nog ver weg.
Klik op de naam van de artiest om wat te weten te komen over de voorstelling.

03/12: Diederik van Vleuten, De aanbidding der Wijzen
17/12: Dolf Jansen, Oudejaars 2020
23/12: Youp van ’t Hek, Korrel Zout

En nu maar afwachten of mijn bestellingen worden gehonoreerd.

19/01 heb ik nog een inhaalvoorstelling. Het betreft de toneelvoorstelling van Het Volk, De bezoeking. Een van mijn favo gezelschappen. Ik probeer elke productie van ze te boeken.
Deze zou aanvankelijk in april gespeeld worden, maar door corona ging dat niet door. Kaartje is geldig gebleven. Dus deze voorstelling is al in the pocket.

[UPDATE] Al mijn gewenste voorstellingen zijn toegekend. Het wordt een mooie decembermaand.

Vorige keer in de kleine zaal van de Goudse Schouwburg, nu in de grote zaal: Othello. Een hedendaagse uitvoering van het beroemde werk van William Shakespeare door Het Nationale Theater. Een verhaal rond de zwarte antiheld Othello, nog steeds actueel: hoe gaat een witte wereld om met het succes van een zwarte man?  Othello speelt zich af tegen de achtergrond van de oorlogen tussen Venetië en het Ottomaanse Rijk in de zestiende eeuw.

Prachtig spel van Werner Kolf als generaal Othello (in dienst van de Senaat van Venetië) en de mooie Sallie Harmsen als zijn Desdemone (dochter van senator Brabantio).
En ook geweldig spel van Rick Paul van Milligen als vaanrig Jago die Othello haat, omdat die wel en hij geen generaal is geworden. Anderen te zien lijden is zijn grootste bevrediging. .

Simpel, maar doeltreffend decor, goed lichtwerk, het ook al overtuigende spel van de overige acteurs en mijn liefde voor Sheakespeaere maakten dat ik van de openingscene tot en met de zelfmoord van Othello meer dan geboeid heb genoten van deze voorstelling.

En ik was niet de enige. Kennelijk allemaal grote liefhebbers van Shakespeare in de bijna uitverkochte zaal. Van begin tot einde nauwelijks een kuchje gehoord. Ook heel fijn: geen pauze. Je wordt niet uit je aandacht voor het spel gehaald voor de koffie of een wijntje.

Vanmiddag een kijkje genomen achter de schermen van de Goudse Schouwburg. De techniekruimte, de orkestbak, kleedkamer, artiestenfoyer, podium, coulissen enzovoorts.

Heb dat één keer eerder gedaan, maar dat was meer dan een kwart eeuw geleden, tijdens de bouw. Toen was er nog gen toneeldoek, de lampen hingen er nog niet. Een kale boel.

De Goudse Schouwburg is mijn theater. Hier zie ik de meeste voorstellingen. Dan is het best eens leuk om te zien hoe hoog het decor de lucht in kan en hoe al die spotlights worden bediend.

Geleerd dat het theater (nog) niet kan overschakelen op de veel zuiniger led-lampen: die zijn niet dimbaar. En dat moet wel. Vindt de schouwburg zelf ook jammer. Er hangen een paar honderd lampen en een groot deel van het energieverbruik resulteert in warmte, maar een klein deel in licht. Ook gezien hoe live kan worden gemonitord of er niet teveel geluid wordt geproduceerd. In die techniekruimte is ook een mini-museumpje met oude apparatuur. Normaal niet toegankelijk voor het publiek, net als trouwens de andere ruimten achter de schermen.

Als kers op de taart op het podium de soundcheck meegemaakt van het Jazz Orchestra of the Concertgebouw, dat vanavond een concertje geeft in de grote zaal. Grappig om achter de muzikanten langs te lopen, al waren er maar een paar aan het oefenen. De foto boven dit verhaal heb ik van achter het orkest gemaakt.

Mooi om in de orkestbak aan een waslijntje programmaboekjes van decennia geleden te zien hangen, met daarin onder andere voorstellingen met Rita Reys, Toon Hermans en vele, vele anderen. Er is veel veranderd. Waren er vroeger zo’n 50 voorstellingen per jaar, nu het zesvoudige.

Als ik volgende maand weer naar de schouwburg ga voor een toneelvoorstelling (Othello, door Het Nationale Toneel) ga, kijk ik toch wat anders naar de toneelruimte en de decors.

HIeronder (in YoutTube) nog enkele foto’s van vanmiddag:

 

Een van de langste toneelvoorstellingen die ik heb bijgewoond in mijn leven in de Goudse Schouwburg. Gas, 4,5 uur (19.30 – bijna 00.00, inclusief twee pauzes), door toneelgroep Jan Vos.

Me geen seconde verveeld. Ook geen moment gehad dat de vermoeidheid toeslaat. Vanaf de openingsscene geboeid gekeken naar hoe zich de gasboringen in Groningen zich hebben ontvouwd.
Een maatschappelijk toneelstuk in drie delen (een marathon dus eigenlijk, of bingewatchen), waarbij elk deel een verschillende tijdsperiode verbeeldt. 1960, als iedereen denkt een graantje te kunnen meepikken van de komende boringen en dus aangekondigde rijkdommen, 1978 als het verzet klinkt (‘Groningen geen wingewest’) en 2014 als mensen naar de kloten gaan door de aardbevingen en de zeer stroperige (en dat is nog zacht uitgedrukt) van de afhandeling van de schade. Het laatste deel maakt de gaswinning ook in de voorstelling tot een nationale tragedie.

Het verhaal speelt zich af rond hotel Boelens. Een oud familiehotel in Hoogezand-Sappemeer waar ook gedurende de voorstelling de tijd heeft stilgestaan. Het verhaal wordt gespeeld door één naam die ik ken van veel andere (solo)voorstellingen die ik van hem heb bijgewoond: Helmert Woudenberg. In de eerste twee delen vind ik hem als de hotelier Andries Boelens wat op de achtergrond aanwezig. Pas in het laatste deel, waarin hij Bert de directeur van de NAM is, is hi in zijn element en merk ik toch wat een geweldige acteur hij is.

Twee spelers springen er uit voor mij vanavond Trudi Klever als Bette, de dochter van Andries Boelens en Reinout Bussemaker als Alfred Bergman, de geoloog/ingenieur die in het begin van het spel de Groningse gasbel in kaart brengt en later blijft terugkeren, vooral omdat hij Bette niet kan vergeten. Ze dragen voor mij het spel en ben ik vooral onder de indruk van hun rol in het slotstuk als ze bejaard zijn.

En dat het stuk zo fascinerend is en mij van begin tot eind in zijn greep houdt, komt niet in de laatste plaats door de geweldige tekst van schrijver Tjeerd Bischoff. En verder goede regie een bijzonder fraai en functioneel decor en passende muziek.
Kortom, een avondje uit om met heel veel genoegen op terug te kijken.