Soms heb je van die theaterpareltjes waar je met meer dan heel veel genoegen op terugkijkt. Zo’n pareltje is de voorstelling Mijn nachten met Churchill, van Diederik van Vleuten. Vooraf gedacht dat het alleen maar over Churchill zou gaan, met de hoop op veel citaten. Een geschiedenisles derhalve. Niets is minder waar. OK, veel feitenkennis, veel mooie citaten – geciteerd met de stem die echt heel veel weg heeft van Churchill – en vertellende beeltenissen van de man. Maar in de voorstelling van de anglofiel Van Vleuten (,,als er geen verkeer is, wil ik nog wel een slinks rijden’’) verweven met zijn eigen familie. Over zijn vader – die Churchill zeer goed kon imiteren – en zijn oom Dick, die tijdens de Boerenoorlog in Zuid-Afrika bewaarder was van de gevangenis in Pretoria waar de oorlogsverslaggever Churchill was geïnterneerd. Heel – lang – verhaal hoe oom Dick even niet keek, waarop Churchill kon ontsnappen en uiteindelijk premier van Groot-Brittannië werd. ,,Als dat niet was gebeurd, zou de wereld er heel anders uitgezien hebben.’’ Om dat mooie verhaal te b3sluiten met de opmerking dat hij in het archief in Den Haag alle kranten uit die tijd heeft nageplozen, foto’s heeft bekeken en voor dat hele verhaal over oom Dick niet met minste bewijs had gevonden.
En zo gaat deze geweldige voorstelling nog even door. Uiteraard hier en daar een link met de actualiteit. Hij citeert Churchill: The best argument against democracy is a five-minute conversation with the average voter’’ ,,Nou, daar hebben we vorige week,’’ doelend op het Oekraïne-referendum, ,,het bewijs van gemerkt.’’ En natuurlijk ontbreekt een van de bekendste citaten van Churchill niet: We shall defend our island, whatever the cost may be, we shall fight on the beaches, we shall fight on the landing grounds, we shall fight in the fields and in the streets, we shall fight in the hills; we shall never surrender.’’
Dan even Amsterdam. Dat hij de tram instapt en aan de bestuurder vraagt om deze tram naar het Leidseplein gaat. In plat, onvervalst Amsterdams luidt het antwoord: ,,Als ik hem in zijn achteruit zet, wel.’’ ,,O, dus had kan ik bete de tram in de andere richting nemen.” ,,Ja, dat lijkt me wel, Columbus.’’ De zaal ligt plat.
Of over het Nederlands elftal dat in 1988 Duitsland in de halve finale van het EK verslaat. ,,De tweede keer dat Duitsland op eigen bodem is verslagen’’. En dan weer een historisch Churchillfeitje en een verhaaltje over zijn jong overleden zus (,,zij besloot voor altijd 23 te blijven’’) die stemmen in haar hoofd hoorde. Of over de Amerikaanse soldaten die op Margraten begraven liggen.
Verhalen, waarbij het soms zo stil is in de volgepropte grote zaal van de mooie Goudse Schouwburg, dat je een speld kunt horen vallen.
Van Vleuten bewijst voor mij met deze voorstelling een historyteller pur sang. Je mocht willen dat je zo vroeger geschiedenisles had gekregen. De voorstelling – in een regie van Berend Boudewijn – duurt bijna twee uur en ik heb nog nooit zo lang, zo stil aan iemands lippen gehangen.
Puffinnest 