Puffinnest

Apie het nieuwe woord dat L heeft geleerd vandaag in Diergaarde Blijdorp. Bij ontvangst van mijn nieuwe abonnement, bedacht ik me dat ik nog wat vrijkaartjes van dit jaar had liggen en dus zondagmiddag met D, J en de kleine naar Blijdorp gegaan. Ze vond het schitterend al die vogels, eenden, de tijgers, alle vissen in het Oceanium en natuurlijk de gorilla�s (,,apies��). En uiteraard zat ze op de terugreis naar huis uitgeteld in haar stoeltje. En haar oudoom wat later op de avond op de bank ook�

Lang maar leuk, zo kan ik het beste de toneelvoorstelling De familie Avenier omschrijven. Lang, omdat de voorstelling al om zeven uur begon (tja, dat had ik ff niet gezien, maar �k mocht toch naar binnen om aan zijkant op klapstoeltje te zitten tot de pause) en inclusief pauze tot bijna elf uur duurde. Het was geen komedie zoals de Mounties, maar het stuk zat vol (taal)grappen. Ze gaan te snel om ze later nog met dezelfde kleur te kunnen navertellen. Een perfecte voorstelling en dus vijf sterren.

Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemsen en Hans ter Laag werden vandaag 25 jaar geleden in El Salvador doodgeschoten door soldaten van het regeringsleger, terwijl zij contact zochten met
strijders van de guerrillabeweging FMLN.
Bizar om na 25 jaar de IKON-reportage te zien uit El Salvador. Het was de laatste bijdrage van de vier journalisten. Hij zou het eerste deel moeten zijn van een tweeluik, maar het tweede deel is dus nooit gemaakt. Het ging om de levenssituatie van een gezin in de stad San Salvador, het tweede deel zou de situatie van een gezin op het platteland moeten zijn. Een brug waar de ploeg al filmend overheen zou gaan, zou de kloof tussen beide symboliseren. Nu was de brug het slot. Heel vreemd.
Bij de herdenking, vanmiddag in De Balie in Amsterdam, werd me duidelijk dat het niet goed zit tussen de vier families. Je zou verwachten dat de moord ze op een of andere manier bij elkaar zou hebben gebracht. Dat blijkt niet zo. Er zit wrijving tussen. Vermoedelijk is dat te herleiden tot de niet aflatende drijfveer van Koster om door te gaan en het loerende gevaar van het Salvadoriaanse leger te negeren. Verwijten is misschien te hard � daar ken ik de verhoudingen niet voor � maar de families van de drie andere vermoorde journalisten lijken het Koster nog wel kwalijk te namen dat hij zijn collega�s heeft meegezogen. Koster was een verzetsstrijder, hoorde ik de zus van geluidsman Jan ter Laag zeggen. Maar van anderen hoorde je dat Koster eerder als eens gevangen was genomen in Chili en daar lange tijd had doorgebracht in een voetbalstadion dat als tijdelijke gevangenis dienst deed. Dat hij daar levend uitkwam, spoorde hem juist aan door te gaan met het in beeld brengen van mensen die in onderdrukking leven. ,,Overleven verplicht��, was zijn motto, en gelijk ook het thema van de bijeenkomst in Amsterdam vanmiddag.
Wat me vandaag met de neus op de feiten drukte, was de leeftijd van Ter Laag. Hij was 25 jaar geleden 25, precies mijn leeftijd in 1982. Dat heb ik me de afgelopen dagen niete beseft. Dus terwijl ik braaf een stukje voor de krant tikte in het veilige Gouda, zat mijn leeftijdgenoot en vakbroeder daar zonder het te weten met een doodvonnis op zijn voorhoofd geplakt.
Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd. Vier journalisten in ��n keer vermoord door een dictatuur. Dat maakt indruk. Zoveel journalisten, hoorde ik vanmiddag, waren er destijds niet tegelijk om het leven gebracht. Tijdens de hele burgeroorlog in El Salvador (1980-1992) kwamen in totaal zeventien journalisten om het leven. Toch mag het geen reden zijn niet meer naar dat soort gevaarlijke gebieden te gaan, zegt de nieuwe minister van Ontwikkelingssamenwerking, Koenders tot de zaal, bij de in ontvangsnemeing van een boekje en dvd over de gebeurtenissen van toen. ,,De pers is nodig in de strijd voor mensenrechten en de strijd tegen armoede. Persvrijheid komt ten goede aan het recht op ontwikkeling of het recht op voedsel.��
O ja, Koster was geliefd bij de bevolking van El Salvador, hoorde ik vanmiddag nog eens. Zijn naam is nog steeds gekend. Zo zeer zelfs, dat daar zondag ook een herdenking is voor de moord van 25 jaar geleden.

De beroemde foto van de vier IKON-journalisten, gemaakt kort voor de moord

Een uitgebreid artikel over Koos Koster is te lezen op de site van
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG).

In De Balie in Amsterdam is zaterdag 17 maart een symposium ter gelegenheid van de herdenking dat 25 jaar geleden Koost Koster en zijn collega�s werden vermoord. Het symposium is georganiseerd door Lokaal Mondiaal.
Die organisatie geeft in kort bestek weer wat er destijds is voorgevallen. Hieronder de tekst van haar website:
De IKON-ploeg was in El Salvador om verslag te doen van de situatie in het land dat op weg was naar verkiezingen. El Salvador verkeerde sinds 1979 ineen burgeroorlog en aanzienlijke gebieden bevonden zich onder controle van de rebellen van het FMLN. Twee jaar eerder was Koster ook al in het land geweest om een reportage te maken over de doodseskaders in El Salvador. Deze reportage had grote internationale impact en richtte de schijnwerpers op het land, maar zowel de Salvadoraanse als de Amerikaanse regering vonden dat Koster eenzijdig te werk was gegaan en te pro-FMLN berichtte.
Op 7 maart 1982 begonnen Koster en zijn team met het maken van interviews met gevangen guerrillero�s in de Mariona gevangenis. Openlijk bedankten de gevangenen de journalisten voor hun steun in de strijd. Op 11 maart werd Koster opgehaald door agenten in burger en ondervraagd, nadat de autoriteiten een briefje hadden gevonden op het gedode lichaam van een guerrillastrijder met zijn naam en adres in San Salvador daarop. Een dag later verscheen er een artikel in de Salvadoraanse pers met de foto�s van de Nederlandse journalisten. In het artikel werden ze beschuldigd van steun aan de subversieven.
De ook in El Salvador aanwezige IKON-collega Jan Schmeitz waarschuwde Koster nog om heel voorzichtig te zijn. Zelfs contacten van het FMLN suggereerden Koster dat het misschien beter was om het land even te verlaten. Desondanks vertrokken Koster en zijn team op 17 maart met een minibus richting Chalatenango om daar door mensen van het FMNL te worden opgehaald. Onderweg constateerden ze dat hun auto werd gevolgd door een terreinwagen die vaak gebruikt werd door veiligheidsdiensten. Bij Santa Rita werden ze opgewacht door vier strijders van het FMLN. Ze verlieten de weg en trokken via een paadje het land in. Nog geen honderd meter verder werd het vuur op de groep geopend. Slechts ��n guerrillero slaagde erin in te ontkomen.
De moord op de IKON-ploeg was voorpaginanieuws in de hele wereld. Vooral in Nederland sloeg het in als een bom. Er kwamen diverse herdenkingsdiensten en de moord zorgde voor een enorme betrokkenheid van de Nederlandse bevolking bij de bevrijdingsstrijd in El Salvador. De Nederlandse regering stelde een onderzoek in dat draaide om de vraag of het Salvadoraanse leger wist van de komst van de groep en bewust een hinderlaag had gelegd met de intentie de journalisten te vermoorden. Het onderzoek van diplomaat J. W. Bertens concludeerde dat noch opzet, noch toeval kon worden bewezen. Wel dat de journalisten waren gedood door gericht vuur op afstand vanuit handvuurwapens. De Truth Commission van het United States Institute of Peace concludeerde in een rapport dat de journalisten wel degelijk werden gedood in een bewust gelegde hinderlaag op basis van vooraf gekregen informatie, dat het leger de feiten voor onderzoek heeft willen verbergen, en dat de staat van El Salvador in gebreke is gebleven bij het onderzoeken, berechten en bestraffen van de schuldigen.

25 Jaar geleden werden vier IKON-jurnalisten vermoord in El Salvador. Vermoord, omdat ze de wereld de waarheid van El Salvador wilden laten zien. Een jubileum met een zwarte rand. Als journalist sta ik er deze week bij stil. Al jaren lees en hoor ik van collega�s wereldwijd die omwille van hun werk, hun roeping, het vrije woord worden vermoord. Maar met de moord op
Koos Koster
Jan Kuiper
Joop Willemse
Hans ter Laag
op 17 maart 1982, kregen deze honderden, misschien wel duizenden doden onder collega�s, in Nederland een naam, een gezicht. Daarom de komende dagen aandacht voor de vier omgekomen Nederlandse collega�s.

Een hele middag Johan Sebastian Bach (1685-1750) op cello meegemaakt. Alle zes solo suites, achter elkaar gespeeld door zes cellisten: Taco Kooistra (suite 1 in G Major, BWV 1007), Frances-Marie Uitti (suite 2 in D Minor, BWV 1008), Timora R�sler (suite 3 in C Major, BWV 1009), Jeroen den Herder (Suite 4 in E Flat Major, BWV 1010), Jaap ter Linden (Suite 5 in C Minor, BWV 1011) en Dmitri Ferschtman (suite 6 in D Major BWV 1012).
Niet alles even boeiend, maar wel leerzaam. Dus zie ik dit uitje van vanmiddag in de Goudse Schouwburg maar als ckv, culturele en kunstzinnige vorming. Alle suites kenden eenzelfde opbouw: prelude, allemande, courante, sarabande, de galanterie�n menuet I, II, I (of Bourr�e I, II, I, of Gavotte I, II, I) en Gigue. Van dat alles herkende ik maar ��n stukje: de prelude uit de eerste suite, omdat die in een van de afleveringen van Inspector Morse is te horen.
Toch mooi om zes suites van Bach te horen, die tot in het begin van de twintigste eeuw onbekend waren en destijds bij toeval in Barcelona werden ontdekt door de toen twaalfjarige Pablo Casals (1876-1973). Pas op 25-jarige leeftijd heeft hij ze voor het eerst uitgevoerd en na hem nog velen. Bach componeerde de cellosuites rond 1720, toen hij als kapelmeester werkzaam was aan het hof van prins Leopold van Anhalt-K�then. Ze zijn ‘op schrift’ gezet door Bach’s tweede vrouw Anna Magdalena. Zo, hebben jullie ook even stukje muziekgeschiedenis gehad…
Het aardige van het spel door zes solisten is dat je zes van klank verschillende cello�s hoort en ook zes verschillende manieren van spelen. Mooiste spel en de warmste klank vond ik die van Dmitri Ferschtman, wiens instrument nog maar drie jaar oud is. Het slechtste vond ik het spel van Kooistra, omdat hij a) van bladmuziek speelde, b) halverwege midden in het spel een keer moest stemmen en c) zijn barok cello voor mijn oren te scherp klonk.
Het geheel van zes suites werd door twee pauzes onderbreken, eenmaal voor een lichte lunch en eenmaal voor high tea. Dat was dus jammer voor mij. Lunch en zoetigheid zijn aan mij niet besteed. Maar de koffie in de schouwburg smaakte prima en was er in overvloed. Al met al een zeer wel bestede middag.

Al een tijd niets gemeld over de bloeddruk. Nou, die is tot voor dik een week te hoog gebleven. Daarom een week geleden een ander, extra medicijn gekregen (voor de deskundigen onder de lezers: Nifedipine) en die pil slaat kennelijk goed aan. Afgelopen vrijdag bij controle bij huisarts en ook daarna bij de thuiscontroles, is de bloeddruk bijna �gewoon�: 124/87.

Wat heerlijk om je een avond helemaal te kunnen onderdompelen in goede muziek. Vanavond in deGoudse Schouwburg naar concert geweest vanBl�f. Op rij 6, maar vermoedelijk ook elders in de zaal, komt het geluid zo helder op je af, dat het lijkt alsof je op het podium naast de artiesten staat.. Paskal Jakobsen, Peter Slager, Bas Kennis en Norman Bonink speelden de sterren van de hemel. Nieuwe nummers, net geschreven in de Ardennen en wat gouwe ouwes, dat laatste om de echte die hard fans tevreden te stellen. Al gelijk aan het begin een leuke binnenkomer, het nummer Welkom in ons huis, mooie ballads, de bekende hoge zang van Jakobsen en het fantastische pianospel van Kennis en het ook oogstrelende drumspel van Bonink, het is allemaal heerlijk genieten. Mooie, gevoelige teksten in nummers als Omarm, Hart tegen hart en zo gaat het maar door.
Ik behoor niet tot de fanclub, zal ook niet naar elke concert van Bl�f, maar een paar jaar na het optreden in Ahoy was het leuk de Zeeuwse band weer eens live te zien.
Toch nog een minpuntje. Het concert is gelardeerd met een prachtige lichtshow, maar waarom moeten die fel brandende lampen bij een van de laatste nummers recht op mijn gezicht gericht worden. Hoogst irritant. Daarom geen vijf sterren!