Voor mijn vakorganisatie zaterdag vertoefd in Maastricht. Prachtige stad waar ik te weinig kom (maar dat geldt natuurlijk voor veel meer Nederlandse steden). Fraai uitzicht – bij uitbundig zonlicht op de Maas. In de (plas)pauzes van de twee bijeenkomsten waarvoor ik hier ben in het European Journalism Centre, heb ik van vijfde verdieping af prachtig zicht op de rivier.
Maar de Maas is niet de reden dat ik hier ben. De jaarvergadering van de NVJ, wordt s middags gevolgd door de Dag van de Persvrijheid. Die begint elke keer met de onvrijheid, want wereldwijd zijn er talloze collegas die het leven laten in hun ijver het publiek te vertellen wat er in hun land en de rest van de wereld gebeurt. En als ze niet worden gedood, maken ze in veel landen grote kans te worden opgesloten, gemarteld. Persvrijheid is niet vanzelfsprekend. Freedomhouse houdt de stand van zaken bij. In iets meer dan een derde van alle landen kent persvrijheid, in nog eens een derde is sprake van een gedeeltelijke persvrijheid en in de rest niet. De situatie wordt zorgelijker. Landen waar het de goede kant leek op te gaan (Birma, Rusland, China), is de klok teruggezet. En niet alleen ver weg is sprake van dit soort situaties. Ook Turkije is reden tot zorg.
De landen met de beste persvrijheid zijn Finland en IJsland. Nederland is iets gezakt op de lijst, door twee zaken rond majesteitsschennis en door de inbraak door ex-GPD-journalisten die waren overgestapt naar het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het computersysteem van hun oude werkgever. De landen onderaan de lijst (dus met de reputatie van de minste persvrijheid (of misschien is ontbreken van persvrijheid een betere uitleg) zijn/blijven Birma, Cuba, Libi, Noord-Korea en Turkmenistan.
De Dag van de Persvrijheid kent ook de Persvrijheidlezing. Dit keer is het de beurt aan Jonathan Zittrain, hoogleraar internetbeheer en regulering aan de Universiteit van Oxford en hoogleraar Rechten aan de Harvard Law School, die prachtige staaltjes van internet (on)zin over ons uitstort. Boeiend, geen moment slaat de verveling toe in de warme, propvolle zaal. De man is een begenadigde spreker, die met humor en prachtige voorbeelden iedereen blijft boeien. Prachtige voorbeelden van hoe China Google nog tegenhoudt. Maar ons tegelijk voorhoudt dat waar wij boos zijn dat China sites blokkeert, de Verenigde Staten hetzelfde doen. Dat land heeft China met succes verzocht een muzieksite waar bestanden gratis te downloaden waren voor internetters in de VS te blokkeren. En de VS hebben er ook voor gezorgd dat bepaalde Canadese sites niet meer te bezoeken zijn in de States, omdat Amerikanen daar tv-series op bekijken. Kortom, kijk niet alleen naar Verweggistan als het om inperkingen van de vrijheid van informatie gaat.
De co-referent van Zittrain zou Peter Fleischer zijn van de internetzoekmachine Google, maar die kreeg enkele weken geleden koudwatervrees. Zijn plaats is ingenomen door Hayden Hewitt, een van de oprichters van LiveLeak, de site waarop enkele weken geleden Fitna, de film van Geert Wilders, is geplaatst.
Kortom, een boeiende dag. Het afsluitende diner is zo gezellig, dat een bezoekje aan het Vrijthof er bij inschiet. Nou, dat maak ik zondag nog wel goed. Een kopje koffie op die plek in de zon, lijkt me een prima revanche.
Puffinnest 