400 jaar oude ‘drone-opname’ van Leiden

Op ooghoogte – letterlijk – vandaag details bekeken van een van de gebrandschilderde ramen (glas-in-lood) in de St.-Jan, het monumentale kerkgebouw in mijn ‘achtertuin’ in Gouda.

Een eenmalige actie van de kerk (nog als zodanig in gebruik, maar ook museum) ter gelegenheid van de heropening van de Nederlandse (binnen)musea. Na een sluitingsperiode van bijna een half jaar én diverse beperkende maatregelen kan het publiek weer genieten van cultuur. De Museumvereniging en het Nationaal Theater Fonds organiseren de cultuurbrede campagne: Mooier dan ooit. Deze ludieke actie is hier onderdeel van.

Met een gesponsorde hoogwerker, kan het publiek mee omhoog, tot bijna de bovenzijde van het raam. En dat is hoog. Het gebrandschilderde raam begint op enkele meters hoogte en is zelf ruim elf meter hoog.

Ooghoogte
Het bezoek op hoogte is bij glas 25, het Ontzet van Leiden. Deze en de ander 71 andere gebrandschilderde ramen in de langste kerk van Nederland natuurlijk al vaker gezien, maar nooit letterlijk op ooghoogte. Je ziet nu details die anders vanaf de grond verborgen blijven.

OK, je kunt afbeeldingen opzoeken op internet en waarschijnlijk heft de kerk er ook ansichtkaarten van, maar nu met eigen ogen aanschouwen wat de ontwerper (de Leidse burgemeester Isaac Claesz. van Swanenburg) en de makers, de Delftse glazeniers/glasschilders Dirck Jansz. Verheyden en na diens overlijden in 1603 zijn leerling Dirck Reiniersz. van Douwe) vierhonderd jaar geleden hebben bedacht en uitgevoerd is vele malen indrukwekkender.

Je ziet een Hollandse lucht met daaronder een wel erg waterrijk landschap. Twee steden spelen hier de hoofdrol. Bovenaan in de verte is de stad Leiden te zien, linksonder met de torens en de molen de stad Delft. Het geheel oogt als met een drone gemaakt.

Geuzen
Anders dan de naam wellicht doet vermoeden, is het glas of raam geschonken door de stad Delft. Het stadsbestuur koos het spectaculaire Leidens ontzet als onderwerp, omdat deze succesvolle militaire operatie van de geuzen onder leiding van prins Willem van Oranje vanuit Delft over het water werd uitgevoerd. Tegen de zin van het grootste deel van de bevolking had de Prins verordonneerd het hele gebied tussen Leiden, Delft en Gouda onderwater te zetten.

In de jaren voor 1601 besloot Leiden aan Gouda een glas te schenken met de parallel uit de Bijbel van ‘Het Ontzet van Samaria’ (Glas 26). Later koos Delft voor ‘Het ontzet van Leiden’.

Het bijzondere van al deze ramen is dat alle ontwerptekeningen of cartons (schaal 1:1) bewaard zijn gebleven. Ze liggen onder goede condities opgerold in een kluis van de kerk. Bij toerbeurt worden delen tentoongesteld in het naast de kerk gevestigde Museum Gouda.

Bekijk hieronder een kort filmpje, gemaakt vanaf de hoogwerker, met details van het gebrandschilderde raam Ontzet van Leiden.

Genieten in het Openluchtmuseum

Dag 2 van mijn eigen Museumweekeinde doorgebracht in het Openluchtmuseum in Arnhem. Schitterend weer, een groot verschil met zaterdag. 

De verplichting een tijdslot te nemen pakt weer goed uit. Niet te druk (jammer voor het museum, maar fijn voor de bezoeker), dus ruimte genoeg om rustig rond te kijken. En foto’s te maken zonder lang te wachten tot mensen uit beeld zijn verdwenen.

Trams
Bijzonder genoten van het rondrijden van meer verschillende trams door het park dan ooit. Het museum viert dit jaar dat er 25 jaar lang hier trams rondrijden. Naast die van de RET kan nu dus ook een ritje worden gemaakt met Haagse trams.

De oude gebouwen, molens, bruggen en ambachten blijven elk bezoek weer boeiend.
En met het zeer zachte, zonnige weer is het geen straf her en der even op een bankje neer te strijken.

Het was niet mijn eerste bezoek aan het Openluchtmuseum en zeker ook niet het laatste.

Hieronder een fimpje van de tramritten vandaag. En daaronder nog een fotoblok

Coronabeperkingen voor de Zuiderzee

Voor het eerst in vier jaar tijd vandaag bezoek gebracht aan het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.

Uiteraard leuk omdat dit soort uitjes weer mogelijk zijn dankzij de coronaversoepelingen. Deed het ook vanwege het voorspelde mooie weer. En ik ken mezelf, voor ik het weet zit ik toch groot deel van de dag binnen achter de pc.

Nou, dat van dat zonnige weer is niet uitgekomen. Het was vooral bewolkt. Het mocht de pret niet drukken. Fantastische kennismaking met schepen en gebouwen in dit museum.

Net als voor andere musea en bijvoorbeeld dierentuinen geldt dat je een tijdslot moet boeken waarop je naar binnen mag. Coronabeperkingen voor de Zuiderzee… 

Hoepel
Nou, volgens mij waren vandaag voor het Zuiderzeemuseum lang niet alle tijdsloten uitverkocht. Het was lekker rustig. Het kostte geen enkele moeite ergens 1,5 meter afstand te bewaren. Alleen bij de pleinen waar kinderen spelletjes kunnen doen was het wat drukker, maar touwtje springen en de hoepel zijn toch niet aan mij besteed…

Voor het museum is de rust jammer natuurlijk, maar de situatie bood mij de gelegenheid in alle rust te kuieren langs de gebouwen en in de huisjes van rond de voormalige Zuiderzee een kijkje te nemen.
Een heerlijke authentieke sfeer. Genieten van het verleden, wat bewaard is gebleven bij de overgang van Zuiderzee naar Waddenzee. Niet alleen gebouwen, maar ook ambachten als netten boeten, het tanen van netten en zeilen. En die kinderspelen dus.

Binnenmuseum
De corona versoepelingen geven het Zuiderzeemuseum nog niet alle vrijheid. Het binnenmuseum blijft nog gesloten. Ach, dan heb ik later reden om nog eens naar dit museum te gaan. Tot die tijd doe ik het met een virtuele rondleiding daar.

Om de horeca te steunen heb ik het bezoek afgesloten met een glaasje wit op een van de terrassen in het museum.

Hieronder een filmpje van mijn bezoek aan het Zuiderzeemuseum

Lopend langs de Linge

Bezoek aan Gorinchem vanochtend, bijna aan het einde van mijn twee wekende durende vakantie. Toeval. Nog nooit geweest. Rit per trein. Heen via Dordrecht, terug via Den Bosch over de MerwedeLingelijn.

Aardig – in elk geval droog – weer voor een korte stadswandeling door het historische centrum van deze vestingstad en langs de oevers van de Boven Merwede en de Linge.

Coronaproof. Net als in februari in Heusden, geen drukte. Geen haast, dus volop tijd om te genieten van historische en goed gerenoveerde of gerestaureerde gebouwen, gevels en gevelstenen, beelden, de sluis bij de Lingehaven en me vergaapt aan de scheve St. Janstoren van de Grote Kerk.

Waar ik ook loop in het oude deel van Gorinchem ik kijk steeds omhoog. Geleerd van een vroegere wethouder monumentenzorg in Gouda. Vaak is de begane grond verrommeld, maar de verdiepingen en vooral de daken tonen veelal nog (iets van) de oorspronkelijke bouwstijl. Vind wel dat de verrommeling van de puien hier meevalt.

Beelden

Met weinig wind en zwaar een zonnetje is het heerlijk lopen langs de Boven Merwede. Weinig scheepvaartverkeer vanochtend, maar dat maakt de wandeling er niet minder om. En ook in het straatbeeld valt voldoende te zien, zoals de beelden in het Wilhelminapark bij de Buiten de Waterpoort.

Nadeel van een bezoek in coronatijd is wel dat je nergens in kunt. Zo kun je de toren beklimmen voor een prachtig uitzicht over ‘stad en ommeland’, maar nu dus niet. De kerk zelf is ook dicht, net als het Gorcums Museum. En ik heb nog niet alle hoekpunten van de vestingwerken gezien. Aan de andere kent: ik heb redenen genoeg om nog eens terug te keren naar deze stad.

Hieronder nog een kort filmpje van de Boven Merwede vandaag

Muziek voor het weekeinde

Nee, geen Matthäus Passion zoals je wellicht van mij zou verwachten vandaag. Wel iets om het lange paasweekeinde mooi door te komen.

Pianomuziek. En iets meer dan honderd stukken/stukjes zelfs, Een feestje voor in de auto, niet te hard in de tuin, of halfzacht als op je op de bank ligt te doezelen.
Grote variëteit: Bach (uiteraard!), Glass, Händel, Brahms, Beethoven, Einaudi, Schumann….

Je moet er wel Spotify voor hebben, vrees ik. Dus alleen voor die  happy few een bijzonder goed lang weekeinde toegewenst met deze heerlijke muziek.
En tik een eitje…
Goed (paas)weekeinde)!

https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DXah8e1pvF5oE

Eindelijk weer een avond in het café

Eindelijk dan toch weer in het café vanavond. Nou ja, een virtuele dan, via Zoom. Uit de inzendingen onder de 115 bezoekers is de naam van het etablissement Avondslok geworden.

Het café komt naar me toe vanuit Maastricht. De drank en de hapjes zijn midden in de week vanuit de Limburgse hoofdstad al thuisgebracht via de postbode. 

Nee, ik heb niet te diep in het glaasje gekeken. Het is de voorstelling Kroegverhalen door Toneelgroep Maastricht. 

,,In deze vervreemdende tijd van isolement en social-distancing wordt het verlangen naar collectieve ervaringen met de dag groter’’, zegt het gezelschap. ,,De beste plek voor een collectieve ervaring is het theater of het café. Die twee worden in Kroegverhalen gecombineerd.

,,De avond is feitelijk geen voorstelling, eerder een ontmoeting. Het concept is zo simpel als een gewone avond in de kroeg: er zijn mooie verhalen, lekkere hapjes en drankjes, er is goede muziek en de gelegenheid met elkaar te praten. Toneelgroep Maastricht (TM) hoopt met Kroegverhalen een beetje ontroering, verstrooiing en verbondenheid te brengen aan allen die dat op dit moment moeten missen.’’

De voorstelling is gebaseerd op Kronkels van journalist, schrijver en dichter Simon Carmiggelt (1913 – 1987), die sinds oktober 1946 een column had in dagblad Het Parool. Ik ken ze vooral van de uitzendingen op televisie. Als Kronkel (zijn pseudoniem) verhaalde hij wat hij hoorde en meemaakte in een Amsterdams café, of elders in de stad. 

De uur durende voorstelling van Toneelgroep Maastricht, met Michel Sluysmans in de rol van de verteller. Hij noemt Carmiggelt op de website van TM ‘de meester van het korte verhaal over de eenvoudige mens’. ,,Beter dan Carmiggelt’s kroegverhalen krijg je het niet.’’

Sluysmans doet geen poging Carmiggelt te imiteren. Het verteltempo ligt hoger. De zeven kroegverhalen die hij vertelt, gezeten aan de toog van Avondslok (de naam is gekozen uit de inzendingen via de chatfunctie van Zoom), zijn wel op dezelfde manier opgebouwd. Ze worden afgewisseld met wat muziek van het gelegenheids countryduo Polly en Bruce (actrice Sanne Samina Hanssen en muzikant Woody Veneman). 

Toneelgroep Maastricht maakt er geen eenrichtingsverkeer van. Via Zoom kunnen de toeschouwers ook elkaar zien in de gallery. Wel zijn tijdens de voorstelling de microfoons van de bezoekers op mute gezet. Wel mogen ze open als Sluysmans een paar mensen naar eigen kroegbelevenissen vraagt, of tijdens het meezingen met tussenlied The wild rover.

En ook na afloop. Na de voorstelling blijft Zoom aan staan en wie wil kan met de andere bezoekers napraten. Net zoals in een echt theater. alles opgeteld ben ik zeer te spreken over de voorstelling.

OK, er gaat niets boven echt schouwburgbezoek, maar het is veel en veel beter dan zomaar iets op tv bekijken. De interactie, het genieten van de vanuit Maastricht aangeleverde borrelbox, maken deze Kroegverhalen tot een zo volwaardig als mogelijke theateravond in coronatijd. Complimenten dus voor Toneelgroep Maastricht.

Hieronder een YouTube-filmpje ‘Achter de schermen’ bij Kroegverhalen. En daaronder een tv-aflevering van Kronkels door Simon Carmiggelt.

De geschiedenis leeft in Heusden

Met broer F. vandaag een bezoek gebracht aan de vestingstad Heusden in Noord-Brabant.

Nog nooit geweest. Wist amper van het bestaan. De naam misschien wel eens gehoord, maar dat het een vestingstad is, wist ik al helemaal niet. Kwam op het idee door de NTR-serie De strijd om het Binnenhof. In de aflevering over Rutger Jan Schimmelpenninck komt Heusden in beeld. (Weet niet hoelang de uitzending is te zien op NPO Start) Met (lucht)opnamen van de vestingwerken en de historische binnenstad wordt verhaald hoe de stad in 1787 de burgemeester afzet, de kant kiest van de Patriotten, het begin van een revolutie.

Nou, voor even dan. De dwarsgezeten Prins van Oranje riep de hulp in van het Pruisische leger dat in Nederland waar de Patriottische opstand gaande was, flink heeft huisgehouden. In onder andere Heusden was sprake van heuse plunderingen.

De beelden van de stad deden mij de plaatsnaam noteren voor een dagbezoek. Vandaag dus. De auto geparkeerd op de Tramhaven en van daaruit met de klok mee de omwalling rondgelopen. Beetje modderig, want de smeltende sneeuw van vorige week heeft haar sporen nagelaten.

Niet alles is origineel. Een oude uit België afkomstige standerdmolen is pas in 1971 hier gebouwd, net als later (zie foto boven dit verhaal) twee identieke, nieuwe exemplaren. Gemalen wordt er niet, Op gezette tijden draaien ze ‘voor de prins’. En het vroegere ziekenhuis is nergens te bekennen. Alleen de naam Gasthuisstraat herinnert er nog aan. Hetzelfde geldt voor de Synagogestraat. Geen synagoge te bekennen.

Met plezier loop je over de steile, voetgangersbrug over de haventoegangen. Je raakt de kanonnen aan die op de verschillende bolwerken staan. En de opgemetselde contouren van een oude stadsmuur met stadspoort is ook het bekijken waard.

En geniet ook van de moderne kunst, zoals de Zandloper, op het Zuiderbolwerk en de Gevelkijker (foto rechts), in de Pelestraat, ter herinnering aan de decennia lange restauratie van gevels in de stad..

Heusden is klein, maar wil laten zien dat het groot is in gevoel voor zijn geschiedenis. Gevels zien er overweldigend uit. En waar een kleinere Catharijnekerk (niet te verwarren met die eerder genoemde op een andere plek in de stad) staat, valt in stenen in de grond de omvang van een vroegere kerk te zien.

Historisch niet verantwoord, maar toch wel leuk om te bezoeken en te fotograferen is de reconstructie uit 1987 van het uit de twaalfde eeuw stammende kasteel van Heusden (foto hieronder). Kennelijk een geliefde plek voor de Heusdenaren in combinatie met de speeltuin die er bij ligt.

De omwalling van Heusden is ook het aanzien waard. Je krijgt een goed beeld van stad en ommeland en de Bergsche Maas. Je kijkt de historie in. Door de relatief beperkte omvang van Heusden is niets ver weg.

Nadeel van het bezoek aan Heusden vandaag is dat vanwege de coronamaatregelen alle horeca dicht is. Een kopje koffie of een frisje op een terras in de historische binnenstad zit er dus niet in.
Reden dus om na het coronatijdperk Heusden nogmaals te bezoeken.

Hieronder een filmische impressie van het bezoek aan Heusden.

Sneeuwpret

Eindelijk dan echt winter in Gouda. Sneeuw, sneeuw en nog eens sneeuw. Of we de beloofde 20 cm hebben gehaald, weet ik niet. Maar feeëriek is het wel vanochtend in de binnenstad als geheel en mijn voortuin in het bijzonder.

Jammer dat vanochtend vroeg een veegauto van stadsreiniging Cyclus al als een dolle rondjes rond het stadhuis reed. Voor de eerste mensen die zich rond 07.00 uur met kinderen en sleetje naar de Markt spoeden is dat een domper.

Gelukkig is het vrijwel onophoudelijk blijven sneeuwen – niet van die dikke vlokken, maar stuifsneeuw – waardoor de Markt toch al snel weer helemaal wit kleurt.

De Markt is niet de enige plek waar het sneeuwvermaak – inclusief sneeuwballen gooien – is vanochtend. Het is ook volop sleetje rijden in het Houtmansplantsoen. Roetsjen vanaf de zeedijk (ter hoogte van de molen die in mijn filmpje – zie onder – zichtbaar is), kinderen en hun ouders lijken er geen genoeg van te krijgen.

En ik ben niet de enige die vanochtend al voor 07.00 uur buiten aan het fotograferen en filmen is. Op tal van vooral Anton Pieckachtige plekken is het druk met mensen met de camera in de aanslag.

En nog belangrijker: na veel sikkeneurigheid rond corona is het vandaag winterfeest in Gouda.
Iedereen naar buiten voor gratis sneeuwpret.

Fort Sint Pieter

Voor het weer had ik niet naar Maastricht gehoeven. Ondanks de – niet voorziene – bewolking was het stadsbezoek de moeite waard. De looproute weer wat verder uitgebreid. Nu een bezoek aan Fort Sint Pieter, een dik 300 jaar oud rijksmonument net buiten de binnenstad.

Had geen idee dat Maastricht een fort heeft – ik ga meestal op de bonnefooi naar de Limburgse hoofdstad en zie wel waar bij toeval ik terecht kom. Nu werd mijn aandacht er naar getrokken toen ik vanaf de stadsmuur in de verte boven op een heuvel iets van een fort meende te ontwaren.

Aangezien er toch geen gelegenheid was vandaag om een terras te bezoeken, maar de kant op te lopen van het fort, nog niet wetende of het een lange of korte wandeling zou worden. Dat laatste, zo bleek.

Vanwege corona is het fort zelf niet te bezoeken, dus vandaag er maar omheen gelopen. Ziet er imposant uit.
De buitenkant alleen al doet mij besluiten hier nog eens naar toe te gaan in de tijd dat beheerder Natuurmonumenten weer bezoekers toelaat om een kijkje binnen te nemen en wat meer over het verleden te horen dan op internet is te vinden. Ben vanaf eind maart twee weken vrij, dus wie weet…

De parkeerplaats is overvol, dat me doet vermoeden dat mensen voor meer dan alleen voor het fort komen. Dat klopt. Lopend op een hoge omwalling/muur zie ik wandelaars in het groene gebied in de nabijheid.

Op een kaart thuis ontdek ik dat het zelfs een zeer uitgestrekt gebied is. Dat moet ik een volgende keer ook maar eens ontdekken. Dan desnoods maar wat korter op het terras…

Hieronder een kort filmpje over het fort

Meer dan koek in Deventer

Zeer zonnige dag voorspeld, dus hup met de trein voor stadsbezoek. Dit keer aan Deventer. De stad van de Deventer koek, maar nog zoveel meer.

Ben er in januari 2017 al eens geweest. Destijds de bekendste gebouwen bekeken en met veerpont naar de overzijde van de IJssel om de Bolswerkmolen op de kiek te zetten. Dat nu weer gedaan (zie foto links hierboven) , alleen niet met de pont over, maar te voet via de Wilhelminabrug.

Vanaf deze kant van de rivier heb je – zeker op een zonnige dag als vandaag – schitterend uitzicht op Deventer, met de toren van de Lebuinuskerk als niet te missen kenmerk van de stad. Zie de foto hierboven.

Voor de terugtocht met de pont naar het centrum van Deventer even vertoefd in het Worpplantsoen en de uit 2012 daterende muziekkoepel (goede kopie van de 1955 gesloopte octogonale versie) van Nering-Bögel. De koepel zelf is niet bijzonder, maar aan de binnenzijde is tegen het plafond de geschiedenis van de ijzergieterij en machinefabriek van die naam.

Aan de stadzijde rondwandeling gemaakt in de driehoek tussen de IJssel en de Wilhelminabrug. En al wandelend was ik ineens bij de Muntentoren. Een oud stukje Deventer dat verstopt lijkt alsof de stad niet trots is op dit bouwwerk. Minstens zo onopvallend en verscholen is de oude waterpomp tegen een muur.

En even rondgekeken in de fraaie Bergwegkerk. Niet meer in gebruik als godshuis, maar ‘podium’ voor concerten en dergelijke. Bijzonder fraai om hier rond te lopen als het zonlicht door de ramen langs de pilaren schijnt.

Verder genoten van fraaie versieringen aan gebouwen, zoals de een verwijzing naar de ‘koperen ketel’, waarin in vroeger tijden valsemunters levend in de komende olie werden gekookt. De ketel zelf hangt nu in het museum de Waag, vanwege de kwetsbaarheid.


Een gevelsteen gewijd aan Sint Nicolaas, het snijraam Davo verdedigt zijn burcht en nog veel meer. Er moeten nog zoveel meer gevelstenen en snijramen te vinden zijn in Deventer, dat er alle aanleiding is nog eens terug te keren.

Bekijk hieronder een filmpje van het bezoek aan Deventer.