Categorie: Theater

Lange zit is bij deze toneelvoorstelling geen straf

Geweldige voorstelling van Toneelgroep Maastricht gisteravond in de Goudse Schouwburg. Een lange zit (de voorstelling duurt ruim drie uur), maar bij ‘Augustus: Oklahoma’ vloog de tijd voorbij.

Het uit 2013 daterende stuk (van de Amerikaanse scenarioschrijver Tracy Letts ) speelt zich af in de ieder jaar warmer wordende maand augustus, op het platteland van de Amerikaanse staat Oklahoma, waarvan de oorspronkelijke bewoners ooit zijn verjaagd.

Senopsis van Toneelgroep Maastricht: Daar staat het statige ouderlijk huis van de zussen Weston. Als hun vader spoorloos verdwijnt, keren ze met aanhang terug om hun moeder bij te staan in het verdriet. Maar wat een samenkomst van troost en verbintenis had moeten zijn blijkt een explosieve confrontatie waarin oude wonden worden opengereten en weggestopte emoties onherroepelijk aan het licht komen.

Dialogen
Het verhaal van Augustus: Oklahoma wordt helder gebracht ondanks de flinke bezetting. Met niet minder dan dertien spelers (!) is voor de pauze ruim aandacht om alle karakters en familieverbanden in deze productie van Toneelgroep Maastricht over het voetlicht te brengen. Na de pauze is er meer ruimte voor de lach in het publiek door de geestige, maar nog steeds scherpe dialogen.

Alle acteurs verdienen een pluim (ik geef het je te doen zo’n lange avond te spelen), maar ik vond met name Ariane Schluter (als de aan medicijnen verslaafde moeder Violet Weston) en Wendell Jaspers (dochter Barbara) er boven uit steken.
Compliment ook voor regisseur Michel Sluysmans. De voorstelling was ge-wel-dig! En wat blijft de Goudse Schouwburg toch een heerlijk, gastvrij theater. Vanaf binnenkomst ben je een avond uit.

Decor
Ben nooit zo van een pauze in een voorstelling, maar er viel dit keer niet aan te voorkomen. Het ombouwen van het decor kostte veel tijd. Na van het pauzedrankje genoten te hebben, zat ik al weer tijdig in de zaal van de Goudse Schouwburg. En het geluid van het ombouwen was door het toneeldoek heen te horen en duurde tot vlak voor het begin van het tweede deel.  

De voorstelling is nog tot 14 april te zien in verschillende theaters in het land. Wie van een goede toneelvoorstelling houdt, raad ik aan een kaartje te bemachtigen.

Far side of the world, maar dan dicht bij huis

Na bijna vijf jaar weer live optreden meegemaakt van de Schotse rockformatie Tide Lines. Destijds in Inverness bij toeval, nu bewust gekozen. Geen spijt van de reis en de lange wachttijd in de rij.

Het concert vanavond was in Paradiso in Amsterdam (daarover later meer), dus binnen. De vorige keer was 31 december 2018 tijdens Oudejaarsavond of Hogmanay in het Northern Meeting Park aan de oever van de rivier Ness in Inverness wel anders. In de open lucht dus en koud. Ging voor Hogmany zelf en wilde me laten verrassen door de muziek. Na de opzwepende muziek van The Trad Project en Blazin Fiddlers kwam daar voor mij de beste band van de nacht: Tide Lines. (foto hieronder)

Waarom? Wel, leadzanger Robert Robertson (voorheen zanger bij een andere goede band Skipinnish) heeft dezelfde hoge tenorstem als Donny Munroe, de vroegere leadzanger van die andere band waar ik dol op was, Runrig.

Ik was niet de enige onder de circa tienduizend bezoekers van deze Hogmany die onder de indruk was. De volgende ochtend tijdens het ontbijt in de jeugdherberg werd er druk en vol lof over nagepraat.

Een paar weken geleden zag ik via social media voorbij komen dat Tide Lines in Amsterdam zou optreden. Geen moment geaarzeld en gelijk ticket geboekt voor het optreden in Paradiso in Amsterdam.

Bijna vooraan

Daar niet zo druk als in Inverness. Het vijf kwartier durende concert was in de (kleine) bovenzaal. Was ondanks de lange wachtrij (veel jongelui voor een ander optreden in de grote zaal) redelijk op tijd binnen. Zo op tijd zelfs, dat ik bijna vooraan stond. 

Nou houd ik van de muziek van Tide Lines en van enkele andere Schotse bands, maar om nou te zeggen dat ik de teksten van de nummers ken… In de wachtrij buiten informeerde een fan uit Groningen wat mijn favoriete nummer was. Daar moest ik het antwoord op schuldig blijven. En binnen tijdens het concert werden de refreinen van nummers massaal meegezongen door het hossende publiek. Behalve dus door mij. Niet meezingen. Ook niet meehossen. Dat laatste zal mijn calvinistische opvoeding wel debet aan zijn. Alleen van het slotnummer kende ik het refrein: Far side of the world (Dance with a Highland girl). Bekijk en beluister het op onderstaand YouTube filmpje.

Heerlijk om de groep in Nederland te horen. En begin april treedt Tide Lines wederom op in Amsterdam. Dan in het kleine zusje van Paradiso: Bitterzoet. Kaartje heb ik al gekocht! In de tussentijd doe ik het met de muziek van Tide Lines op Spotify.

Sodemieter op met steeds weer ‘Gouda laat je horen’

Heerlijke avond met Ierse muziek van de Kilkennys. OK, Schotse muziek heeft mijn voorkeur, vooral de folk, maar dit komt als ‘second best’.

De viermansformatie is eind jaren negentig opgezet door twee schoolvrienden uit de Ierse stad waar de groep haar naam aan heeft ontleend. The Kilkennys brengt eigen werk, maar ook werk van anderen. Ook vanavond ontbreken evergreens als Whiskey in the jar van The Dubliners en Some say the devil is dead (Some say the devil is dead, the devil is dead, the devil is dead
Some say the devil is dead and buried in Killarney
More say he rose again, more say he rose again, more say he rose again
And joined the British army) van Wolfstone niet.

En natuurlijk wordt ook Molly Malone ten gehore gebracht, het ‘volkslied’ van Dublin. En we mogen de refreinen meezingen (‘Alive, alive, oh, Alive, alive, oh, Crying, “Cockles and mussels, alive, alive, oh‘). Altijd leuk. 

Uilleann pipes
Allemaal prachtig uitgevoerd door fantastische stemmen, heerlijke muziek op gitaren, banjo’s en natuurlijk de Ierse instrumenten bij uitstek, de Uilleann pipes en de bodhrán.
En vanaf de zitplaats op rij 1 goed zicht op het bespelen van de instrumenten.

Het enige dat me al snel tegenstaat tijdens het concert is het om de haverklap vragen of Gouda er zin in heeft en ‘Gouda laat je horen’. Sodemieter op. Een of twee keer is leuk, maar meer niet.

De voorstelling in de Goudse Schouwburg, samen bezocht met A. B., besloten met een lekker glaasje Talisker whisky. 

Over paar weken wel Schotse muziek, dan in Paradiso in Amsterdam. Daar speelt de Schotse groep Tidelines, die ik voor het eerst hoorde tijdens Hogmany in Inverness in 2018.

R.I.P. Helmert Woudenberg

Schokkend bericht dat acteur Helmert Woudenberg (78) is onverwacht overleden. Heb door de jaren heen genoten van zijn (solo)voorstellingen in de Goudse Schouwburg.

Het eerste stuk was ‘Jezus’, in 2003. Dat bezocht samen met een naamgenote (maar geen familie) van hem. In de voorstelling gaat het over de doop in de Jordaan, de verzoeking in de woestijn, de tempelreiniging, brood en wijn en de kruisiging.

Was onder de indruk van de monoloog. Niet afgeleid door vele decorstukken, kon ik me volop concentreren op het verhaal zelf. Vond de voorstelling zo goed, dat elk jaar als het programmaboek voor het nieuwe theaterseizoen verscheen, ik gelijk op zoek ging naar een voorstelling van Woudenberg.

Zo bezocht ik in de loop der jaren zijn stukken Leefbaar, Waterman, Ubermensch, God vergeeft, Kuyper & Wihelmina, Landverrader, Mozes en Het vierde gezicht.

Voor het laatst zag ik hem in Gas, een vier uur durende voorstelling van toneelgroep Jan Vos op kerstavond 2019. Een actueel stuk over de gasboringen en de gevolgen daarvan voor de Groningers, waarin Woudenberg de rol van hotelier Andries Boelens vertolkte.

In de serie 10 Geboden in dagblad Trouw van augustus 2005 zei hij over zijn leven: ,,Ik ben niet iemand die bij de pakken neer gaat zitten. Dat heb ik nooit gedaan. Ik vind dat ik, ondanks alle nachtmerries, een bijzonder leven heb. Ik ben een gezegend mens…”

Dag lieve Helmert. Bedankt voor al je bijzondere theatervoorstellingen.

Hilarisch spel over kloof tussen bestuur en burger

Heerlijke avond toneel in de Goudse Schouwburg. Het Nationale Theater bracht Laagland op de planken. Een vlijmscherpe en komische voorstelling. Waarin de kloof tussen het (stads)bestuur en omwonden van een omstreden woningbouwplan zichtbaar wordt.

In de kleine gemeente Langwetering wordt de rust ruw verstoord als de plaatselijke recreatieplas wordt aangewezen als bestemming voor klimaatneutrale waterwoningen.

De drijvende woonwijk is ontwikkeld door de succesvolle tech-ondernemer Hugo (Joris Smit).

Tijdens een ‘keukentafelgesprek’ op het gemeentehuis blijkt echter dat de lokale bewoners, onder aanvoering van de flexwerkende elektromonteur Ferry (Mark Rietman), niets moeten hebben van Hugo’s goede bedoelingen.

Als journalist herken ik veel van de gebruikte termen die de wethouder en haar rechterhand bezigen. Termen om het volk zoet te houden en voor de bestuurders gangbaar zijn, maar de wenkbrauwen doen fronsen van het volk.
En ja, door een foutje is een tweede brief met informatie en beslistermijnen niet verzonden. ,,Maar ja, we kunnen nu niet meer terug.’’  Zeer herkenbaar in dit stuk van Het Nationale Theater.

Goed spel, simpel maar doeltreffend decor. Een heerlijke toneelavond.

Purcell goes celtic

Verrassend concert vanavond in theater Kunstmin in Dordrecht. Drie zeer getalenteerde Ierse folk muzikanten die hun Keltische muziek lieten samensmelten met werken van 17e -eeuwse componist Henry Purcell. Zijn barokmuziek ging moeiteloos over in bijvoorbeeld de opzwepende tonen uit de uilleann pipes (Ierse doedelzak) van de 18-jarige Cian Smith.

De kruisbestuiving van zo op het oog, of beter op het gehoor, twee totaal verschillende muziekstijlen is geen toeval. Het is een project van pianist/componist Julian Schneemann met het Nederlands Blazers Ensemble (NBE).

Hij vertelde afgelopen zondag in het tv-programma Podium Klassiek (altijd +1 als het om verrassende muziek gaat) dat als je goed luistert er veel raakvlakken zijn in de werken van Purcell en de Ierse Keltische muziek. Purcell hoorde veel volksmuziek om zich heen, en omgekeerd putten de volksmusici dankbaar uit de serieuze muziek.

,,Veel muziek van Purcell wordt gevormd door liederen en dansen die vergelijkbaar zijn met de Ierse airs, jigs en reels.’’

Wat in de uitzending zondag ten gehore werd gebracht was voor mij direct reden een kaartje te kopen voor een van de concerten van het NBE met de drie Ierse muzikanten. In Dordrecht dus.

Polka
Drie Ierse muzikanten inderdaad. In de zaal kun je een speld horen vallen als Piaras Ó Lorcáin/Pearse Larkin (20) met zijn donkere stem begint te zingen. En het waarschijnlijk wel 100 jaar oude lied dat hij zondag zong ‘Seán Gabha’, zingt hij nu weer. En al snel met een ‘koor’ van de NBE-muzikanten.

Het lied gaat naadloos over in ‘Lone mountain’, uit de opera Dido and Aeneas van Purcell. En als derde deel weer een Ierse traditional, Julia Clifford’s polka van de naamgeefster van dit stukje. Hier voegt de uilleann pipes zich er bij. En in een volgend nummer bespeelt Smith een fluit. Prachtig.

Robbie Walsh is de derde muzikant op zijn bodhrán, de Ierse trommel. Een solostuk uiteraard, maar verder vooral ondersteunen aan de rest van alle muziek vanavond.

En een viool mag niet ontbreken bij celtic folk. Daarin werd vanavond voorzien door Emmy Storms.

En nu lijkt het net alsof het me vanavond alleen om de keltische kant van het muziekprogamma is gegaan. Niets is minder waar. De muzikanten van het Nederlands Blazers Ensemble (onder leiding van Barty Schneemann) brengen fantastische muziek ten gehore, ook zonder de Ieren.

Het enthousiasme bij het spelen van de werken van Purcell spat er vanaf. Juist door de verschillende instrumentgroepen voor het voetlicht te brengen, maak je op een perfecte manier kennis met wat het NBE allemaal in huis heeft. Petje af.

Over Kunstmin: ben verwend met de prachtige Goudse Schouwburg, maar wat een fantastisch gebouw is het theater van Dordrecht.

Sinds de opening in 1890 wel een paar keer (grondig) verbouwd, maar de allure van de grote zaal is behouden gebleven. Een genot om juist hier het concert te hebben bijgewoond.

Hieronder het optreden van NBE met de Ieren op 5 november 2023:

Grandioos stadsfeest rond mijn huis

Heerlijk stadsfeest in centrum Gouda vandaag. Middagprogramma en een grandioze afsluiting op de Markt in de avonduren.

Het feest, De Verwondering, is een vervolg op de maandenlange viering van Gouda 750 jaar stadsrechten in 2022. Het smaakte naar meer en financieel kon het uit. Weet niet wat het gekost heeft, maar er is niet beknibbeld op kwaliteit. En een programma met activiteiten voor jong en oud.

Het feest begon afgelopen donderdag en ook vrijdag was er van alles te doen, maar tja werk he, dus niets bijgewoond.

Zaterdag wel. Voor de kids was er de Buzzz (ja, met 2x een z, geen tikfout) waarbij ze met skelters met daarboven een bij of wesp die met vleugels flapperde. En een silent disco (foto links). Ook leuk, een bioscoop in miniformaat (bakfiets): Bakkie Bike Cinema. Nee, ik heb er niet in plaatsgenomen.

In de St.-Janskerk een duurzaamheidsmarkt (er moet ook iets educaties in het programma natuurlijk) en circusachtige acts op de Markt, Achter de Waag. Nieuwe Markt en in de omliggende straten, zelfs voor mijn huisdeur. Heel leuk was de ‘verende’ show Springtime. Een romantische komedie in de traditie van de stomme film.

Drukker

Vanavond ogen uitgekeken bij Tac O Tac (acrobatiek uit Frankrijk), de vreemde creaturen van Pansectirapti en Saurus, met meer dan manshoge monsters die zich tussen het publiek begeven. Zie filmpje hieronder.

Net als ik waren er veel stadgenoten en bezoekers die genoten van het gratis festival, want het was beduidend drukker in de binnenstad dan op een gewone zaterdag.

Al met al: voor herhaling vatbaar.

Op naar het volgende feest. Van komende dinsdag tot en met zondag is er kermis in mijn voortuin. Zal er geen euro uitgeven, maar wel kijken, vooral ‘s avonds als de lichtjes het plein feeëriek verlichten.

Twee oud-collega’s van me op de planken theater Gouda dit seizoen (en raad eens wie er kaartjes heeft)

Het nieuwe schouwburgseizoen in de Goudse Schouwburg levert me herinneringen op aan twee oud-collega’s in de 48 jaar dat ik vanaf oktober dit jaar actief ben als journalist.
Eentje uit de begintijd (Youp van het Hek, toen nog Joep) en een van veel later (Mark van der Werf). Lijkt me mooie afsluiting van mijn journalistieke loopbaan.

Elk jaar kijk ik reikhalzend uit naar het aanbod in het theater in Gouda. Ben ook dit jaar niet teleurgesteld door de variëteit, al had er naar mijn smaak (maar dat is dus puur persoonlijk) wat meer toneel in gemogen. Maar misschien was er niet meer te bieden dit nieuwe theaterseizoen. Mar goed, deze buit is alvast binnen:

21/11: Laagland, door Het Nationale Theater (toneel)
22/11: Meester Mark (mijn oud-collega bij Rijn en Gouwe)
24/11: The Kilkennys (Ierse folk)
09/12: Lebbis & Jansen (cabaret, Oudejaarsconference)

05/01: Augustus: Oklahoma Toneelgroep Maastricht (toneel)
09/01: Youp van het Hek, De laatste ronde (mijn oud-collega bij Distrifood/Foodpress)
03/02: Diederik van Vleuten:  Bouwjaar ’61

Misschien komen er nog wat voorstellingen bij de komende maanden. Ik zie wel. Sta in elk geval voor één voorstelling in de wachtrij: Peter Pannekoek (20 oktober, cabaret). Hij is goed, dus al mag ik maar in het schellinkje zitten…

100 jaar oude Kersentuin van Anton Tsjechov blijft het bekijken waard

Na – op één dag na – tien jaar weer een opvoering gezien van De Kersentuin. Het uit 1904 daterende werk van de Russische schrijver Anton Tsjechov. Het laatste stuk dat hij schreef voor zijn dood handelt over de weduwe Ljoebov die treurt om de ontrouw van haar Parijse minnaar.

Zij komt uit Parijs om de zomer door te brengen bij haar broer op het landgoed waar ze is opgegroeid. Daar wachten haar echter andere problemen. Wegens financiële nood moet het landgoed worden verkocht, tenzij er zomerhuisjes op gebouwd worden voor vakantiegangers uit de stad. Ljoebov weigert de werkelijkheid en de veranderende tijd onder ogen te zien. Maar die werkelijkheid is meedogenloos.

De Kerstentuin die Toneelgroep Maastricht vanavond in de Goudse Schouwburg heeft opgevoerd, is aan gepast aan de huidige tijd. En wat andere aanpassingen. Zo komt Ljoebov nu niet uit Parijs, maar uit New York. En ook niet omdat haar geliefde haar heeft verlaten, maar vanwege een mislukte carrière als actrice. Geen idee waarom deze veranderingen zijn doorgevoerd.

Nou ja, regisseur Michel Sluysmans zegt dat het dik 100 jaar oude stuk nog steeds actueel is, maar wel een actualisatie nodig had. ,,Het stuk gaat over de veranderende tijd en hoe daarmee om te gaan, een thema dat ruim 100 jaar later niet minder relevant is maar wel en geactualiseerde interpretatie verdient. Jibbe Willems heeft op de fundamenten van Tsjechov een prachtig nieuw stuk geschreven, waarin zijn humor, melancholie, liefdesperikelen en mensbeeld helemaal zijn geïmplementeerd in de wereld van nu.’’

Toch blijft het heerlijk om het verhaal opnieuw (na april 2013 en ergens in 2010) weer te zien in de Goudse Schouwburg. Goed spel van Anniek Pheifer (Ljoebov) en Jeroen Spitzenberger (ondernemer Lopachin) en de andere spelers. Bijzonder vond ik de bijdrage van Beppe Costa die niet alleen de rol van bediende Firs speelt, maar ook een multi-instrumentalist is tijdens de voorstelling.

En uiteraard was ik weer blij dat de voorstelling geen pauze kende die je uit het verhaal rukt. Gewoon iets meer dan twee uur genieten. De tijd vloog voorbij.
Al met al: 5 sterren van mij.
Fotocredits: Ben van Duin

Hieronder de trailer van het stuk:

Mijn theatervoorstellingen in seizoen 2022/2023

Uitgesteld, uitgesteld, maar nu besteld (en deels gekregen): mijn keuze voor het nieuwe theaterseizoen in de Goudse Schouwburg:

15 december 2022: Dolf Jansen – Flitsbezorgd (oudejaarsconference)
21 januari 2023: Scrum – Back to Basic (heerlijke Schotse en Ierse folk)
4 april 2023: Bert Visscher – Dat zie je een ander niet doen
12 april 2023: De Kersentuin – Toneelgroep Maastricht

Wil ook graag naar jubileumvoorstelling 30 jaar Goudse Schouwburg (ik ken de oude nog, heb de bouw en opening nieuwe meegemaakt, dus ja…), maar daar zijn nog geen kaartjes voor te bestellen.

En nog meer wil ik graag naar voorstelling Youp van ’t Hek in maart volgend jaar. Zijn geen (of nog ergens in ’t schellinkje) te krijgen, dus sta op wachtrij.

Zou mooi zijn in het jaar dat ik de journalistiek vaarwel zeg, de man te zien die opmaker was bij de tijdschriften waar ik in 1975 mijn journalistieke carrière begon. Het is, heeft hij aangekondigd, ook zijn laatste kunstje. Duimen dus.

Hoe dan ook al vier mooie voorstellingen in the pocket.