Puffinnest

Voor het nieuwe seizoen van de Goudse Schouwburg, heb ik de volgende voorstellingen aangevraagd:

01/10: Sara Kroos – Boheems
03/11: Karakter – Bordewijk (toneel)
07/12: The Tenors (Irish, close harmony, pop, jazz, opera)
23/12: Dolf Jansen
19/02: Celtic Folk Night
31/03: Bert Visser – Afijn
04/03: Carmen (opera, Bizet)
09/04: Tsjechov � De Meeuw (toneel)
15/04: Jan Akkerman
20/05: Lebbis
09/06: NUHR

Oud Schots nieuws, maar toch. Hoor net op de radio dat afgelopen zaterdag de uitvinder van de geldautomaat, de Schot John Shepherd-Barron na een kort ziekbed is overleden in het Raigmore hospital in Inverness.
De eerste machine, afgekeken van snoepautomaat voor chocoladerepen, werd in 1967 geplaatst. De bankpas bestond nog niet; hij gebruikte een speciale cheque met als beveiliging het radioactieve goedje carbon 14. De gebruikte hoeveelheid was zeer gering en kon geen kwaad, heeft hij altijd gezegd.
Shepherd-Barron (84) koos voor een pincode van vier cijfers. Het verhaal wil dat zijn vrouw zijn zescijferige legernummer niet kon onthouden, dus een evenlange PIN-combinatie zou dan ook problemen geven.
Onbeperkt geld uit de muur halen was er in de begintijd nog niet bij; je kreeg per keer maximaal tien pond.
De eerste machine werd in 1967 geplaatst in het noord-Londense Enfield, bij Barclays Bank.
Shepherd-Barron, geboren in India, gestudeerd in Edinburgh, was directeur van een drukkerij voor speciaal papier (de Engelse tegenhanger van onze Joh. Enschede &Zn.), toen hij de cash machine bedacht. Hij lag in bad, moest nog naar de bank om geld te halen en kwam er achter dat de bank inmiddels dicht was. Hij kon het niet verteren dat hij als bezitter van het geld niet op elk gewenst moment bij dat geld kon komen. Overigens wil het verhaal dat er in 1939 al een vorm van een geldmachine heeft gestaan in New York, maar die werd enige tijd na de installatie verwijderd wegens gebruik aan belangstelling van de kant van de consument.

Acht minuten durend filmpje van de uitbarsting van de IJslandse vulkaan Eyjafjallaj�kull. Indrukwekkend.

Gisternacht is de Amerikaanse jazzpianist Hank Jones (91) overleden. Jones, de grand old man of the jazz piano begon zijn carri�re toen hij dertien was. Hij speelde met grootheden als Coleman Hawkins, Ella Fitzgerald, Charlie Bird Parker, Artie Shaw, Benny Goodman, Lester Young en Tommy Flanagan. Als pianist en orkestleider werkte Jones (the Jazz Master) ook mee aan de beroemde Broadwaymusical Ain�t Misbehavin�, gebaseerd op de muziek van Fats Waller. Door zijn bijdrage aan deze musical kreeg Jones eind jaren zeventig meer bekendheid onder een groter publiek. In 2009 kreeg Jones (klik op die site vooral op 6 and 4) een Grammy Lifetime Achievement Award. Kort erna speelde hij op het The Hague Jazz, waar ik hem � bij toeval � heb horen spelen. Op uitnodiging van R. de R. woonde ik het festival bij en we raakten na een paar optredens elders in het complex, verzeild in de grote zaal van het congrescentrum. Dar speelde Jones met het Metropole Orkest. 91 Jaar en dan nog zo de sterren van de hemel spelend. Een pareltje. Geweldig! Hij droeg uit dat hoe oud je ook bent, je de mooiste muziek ter wereld kunt blijven spelen.

Max Havelaar, wie heeft op middelbare school niet moeten lezen of dat met plezier gedaan?
Vanavond was het als hoorspel (via deze link terug te beluisteren) bij de Avro. Heerlijk. A: een goed verhaal en B: een hoorspel van enige inhoud op de Nederlandse radio.
Voor wie zegt: hoe zat het ook alweer? Hier een tekst van internet (luiheid, dan hoef ik het zelf niet te typen�)

Max Havelaar verscheen in 1860. De auteur was Eduard Douwes Dekker; als pseudoniem koos hij Multatuli, d.w.z. ik heb veel gedragen.
Het boek werd opgedragen aan zijn vrouw, Everdine Huberte Baronesse Van Wijnbergen. Het is geschreven in een voor die tijd zeer fris en levend Nederlands en valt op door zijn oorspronkelijke compositie. In de eerste hoofdstukken is Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie te Amsterdam, aan het woord; hij wil een boek over koffie schrijven (zie de ondertitel van het boek). We leren Droogstoppel kennen als een bekrompen, materialistisch en fantasieloos mens. Aangezien zijn principe is: “waarheid en gezond verstand”, heeft hij geen enkele waardering voor po�zie. Als volontair is bij hem in huis Ernest Stem, zoon van een bevriende relatie, uit Hamburg. (“Hij schijnt vlug en bekwaam, maar ik geloof dat hij schw�rmt.”)
Een vroegere schoolmakker van Droogstoppel, Sjaalman, zendt de makelaar een pak manuscripten, met het verzoek er het een en ander van uit te geven. (Droogstoppel spreekt schamper van “Sjaalman”, want hij is “een schoolkameraad die een sjaal draagt in plaats van een jas, en die niet weet hoe laat het is”.) De jonge Stern zal uit het pak di� manuscripten overschrijven, die Droogstoppel voor zijn boek kan gebruiken. Wel zal de makelaar af en toe een hoofdstuk tussenvoegen, “om aan ’t boek een solide voorkomen te geven”.
Bij het vijfde hoofdstuk (de indeling in hoofdstukken is van Jacob van Lennep) begint het eigenlijke verhaal. Dit is het relaas in romanvorm van wat Douwes Dekker zelf is overkomen.
Aan het eind van het boek neemt Douwes Dekker zelf het woord en zegt hij dat de strekking van zijn roman tweedelig is: hij eist een betere behandeling van de inlanders en eerherstel voor zichzelf. Om dit te bereiken draagt hij zijn boek op aan “Willem den Derden, Koning, Groothertog, Prins ….. meer dan Prins, Groothertog en Koning ….. Keizer van ’t prachtig rijk van Insulinde dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd……”
Wat is Max Havelaar overkomen ? In 1855 wordt Max Havelaar door de Gouverneur-Generaal benoemd tot assistent-resident van Lebak. Dit geschiedt tegen de voordracht van de Raad van Indi� in; de toestanden in Lebak (Zuid-Bantam) zijn slecht en de G.G. ziet in Havelaar iemand met hart voor de inlanders.
Begin 1856 komt Havelaar met zijn vrouw Tine en z’n zoontje Max in zijn standplaats Rangkas-Betoeng aan; op 22 jan. houdt hij de beroemde toespraak tot de hoofden van Lebak, waarin hij gewag maakt van de slechte toestanden te Lebak. Havelaars voorganger, Slotering, had er al over geschreven; hij was echter gestorven. (Havelaar meende ten onrechte dat hij vergiftigd was.) Oorzaak van de misstanden is de Regent, een inlands vorst. Hij eigent zich bezittingen van zijn landgenoten toe en laat hen onbezoldigd voor zich werken. Havelaars onmiddellijke superieur, de Resident van Bantam, Slijmering genaamd, is op de hoogte van deze wantoestanden, maar doet er niets tegen. Havelaar richt vermaningen tegen de Regent, echter zonder resultaat. (De Regent werd slecht gehonoreerd en moest een uitgebreide hofhouding onderhouden.) Havelaar verneemt bij geruchte, dat zijn voorganger vergiftigd is door de schoonzoon van de Regent. Hij verzoekt de Resident de inlandse vorst naar Serang te roepen en zijn medestanders gevangen te zetten. De inlanders zullen dan vrijuit kunnen spreken. De Resident schrikt zeer van dit in zijn ogen overijlde optreden en reist naar Rangkas-Betoeng. Havelaar en Slijmering komen niet tot overeenstemming; de eerste wil handelend optreden, de tweede wenst de zaak te sussen. De Gouverneur-Generaal wordt in de zaak gekend en Havelaar wordt overgeplaatst; hij krijgt een offici�le afkeuring in een kabinetsmissive. Hij accepteert dit niet en vraagt ontslag. Dit wordt hem terstond verleend op 4 april 1856. Hij tracht zijn handelwijze persoonlijk te verdedigen bij de Gouverneur-Generaal. Deze staat op het punt om naar Nederland terug te keren en wenst Havelaar niet in audi�ntie te ontvangen.
Einde van de roman. De laatste bladzijden neemt Douwes Dekker zelf het woord (zie hierboven).<BR<De feiten zijn door de auteur zeer nauwkeurig en waarheidsgetrouw weergegeven.
De meeste personen uit de roman zijn historisch, zodat de Max Havelaar niet alleen een tendensroman is, maar ook een sleutelroman. Slijmering is in werkelijkheid Brest van Kempen, de Gouverneur-Generaal is Duymaer van Twist, Havelaars voorganger Slotering is Carolus, controleur Verbrugge is Van Langeveld van Hemert, Duclari is Collard. De Indische figuren worden bij hun werkelijke naam genoemd; alleen de personen uit het verhaal “Sa�djah en Adinda” zijn verzonnen. Dit verhaal is ingevoegd als illustratie van de kwalijke praktijken der inlandse hoofden en het niet optreden van het Ned. bestuur.
Na zijn ontslag is, Douwes Dekker naar Europa teruggekeerd; op een hotelkamertje in Brussel ontstond in 1859 de Max Havelaar. De eerste uitgaven zijn verzorgd door Jacob van Lennep, aan wie Multatuli zijn rechten had overgedragen. Het succes dat Multatuli van zijn boek had verwacht, is aanvankelijk niet gekomen, mede door de dure uitgave (vier gulden per exemplaar), die Van Lennep in beperkte oplage liet verschijnen. Verder had Van Lennep hier en daar iets uit de tekst weggelaten. Een en ander is hem door Multatuli zeer kwalijk genomen; een proces is gevolgd. Aan het eerste hoofdstuk gaat nog een “Onuitgegeven Toneelspel” vooraf. De beschuldigde, Lothario, moet ondanks de vele bewijzen van zijn onschuld hangen. De uitdrukking “Barbertje moet hangen” is dus eigenlijk niet juist: Lothario moet hangen.

Het stuk begint met Droogstoppel, werkzaam voor Last & co:
Ik ben makelaar in koffi, en woon op de Lauriergracht No 37. Het is mijn gewoonte niet, romans te schrijven, of zulke dingen, en het heeft dan ook lang geduurd, voor ik er toe overging een paar riem papier extra te bestellen, en het werk aan te vangen, dat gij, lieve lezer, zo�ven in de hand hebt genomen, en dat ge lezen moet als ge makelaar in koffie zijt, of als ge wat anders zijt. Niet alleen dat ik nooit iets schreef wat naar een roman geleek, maar ik houd er zelfs niet van, iets dergelijks te lezen, omdat ik een man van zaken ben. Sedert jaren vraag ik mij af, waartoe zulke dingen dienen, en ik sta verbaasd over de onbeschaamdheid, waarmee een dichter of romanverteller u iets op de mouw durft spelden, dat nooit gebeurd is, en meestal niet gebeuren kan. Als ik in mijn vak — ik ben makelaar in koffie, en woon op de Lauriergracht No 37 — aan een principaal — een principaal is iemand die koffie verkoopt — een opgave deed, waarin maar een klein gedeelte der onwaarheden voorkwam, die in gedichten en romans de hoofdzaak uitmaken, zou hij terstond Busselinck & Waterman nemen. Dat zijn ook makelaars in koffie, doch hun adres behoeft ge niet te weten. Ik pas er dus wel op, dat ik geen romans schrijf, of andere valse opgaven doe. Ik heb dan ook altijd opgemerkt dat mensen die zich met zoiets inlaten, gewoonlijk slecht wegkomen. Ik ben drie�nveertig jaar oud, bezoek sedert twintig jaren de beurs, en kan dus voor de dag treden, als men iemand roept die ondervinding heeft. Ik heb al wat huizen zien vallen! En gewoonlijk, wanneer ik de oorzaken naging, kwam het me voor, dat die moesten gezocht worden in de verkeerde richting die aan de meesten gegeven was in hun jeugd.

Zo, genoeg literatuur voor vandaag. Wat zeg ik, voor deze week�

Zouden er nog steeds mensen zijn die in deze vorm van criminaliteit trappen? Kreeg mailtje van Drbillyingram die zich voordoet als �Security Advisor Rabo Bank.(NL)�:,,We zijn contact met u op om u eraan te herinneren dat onze Account Review Team een aantal ongewone activiteit in uw account ge�dentificeerd. In overeenstemming met Rabobank gebruikersovereenkomst en ervoor te zorgen dat uw account niet is toegankelijk via frauduleuze locaties, de toegang tot uw account is beperkt. Uw account toegang zal beperkt blijven totdat dit probleem is opgelost kunt u inloggen in uw account door te klikken op mijn account activiteit hieronder:�� .
Daaronder volgt een aanklikbare link naar ‘mijn account-activiteit’.
Ha, meneer de crimineel Drbillyingram, als u echt van de Rabobank was, zou ik onmiddellijk overstappen naar een andere bank waar ze de Nederlandse taal beter machtig zijn…

Vandaag brief gekregen van Stedin, netbeheerder van mijn energieboer Eneco. Moet meterstanden doorgeven in verband met een switchverzoek van mijn kant. Switchverzoek, heb ik me laten uitlegen, is de term die dat soort bedrijven gebruikt voor overstappen.
Heel vreemd, want ik ben niet overgestapt en ben dat ook niet van plan. Vindt dat teveel gedoe, hoewel klant blijven bij Eneco nu ineens ook veel gedoe oplevert. Nuon heeft mij ook nooit een brief gestuurd in de sfeer van Welkom nieuwe klant.
En alsof dat nog niet vervelend genoeg is, corrigeren van dat switchverzoek kan niet zomaar. Stedin is uitvoerende partij voor de meterstanden. Nuon (kennelijk mijn nieuwe energieleverancier) kan mijn naam en adres niet vinden in systeem. Eneco wel, maar mij terugzetten in de administratie kan wel zes weken (!) duren. Nuon dame callcenter gaat wel uitzoeken of ze iets kan vinden en heeft beloofd me vanmiddag nog terug te bellen. Ben benieuwd.
Is het niet heel vreemd dat iemand een ander zomaar van energieleverancier kan laten veranderen, zonder dat de bewuste persoon daarvan in kennis wordt gesteld door de betrokken energieboeren en het slachtoffer er pas achter komt als Stedin een brief stuurt met verzoek meterstanden door te geven? En wat gebeurt er in die zes weken? Eneco zal mijn maandelijkse voorschotbedrag niet willen hebben (want ben officieel geen klant meer) en Nuon krijgt het niet van mij (want geen klant). �k Vrees dat die twee bedrijven dan onderling ineens heel goed kunnen communiceren en het financi�le verhaal afdekken. Kortom, ik blijf betalen.
Het is wel zaak dat politiek of consumentenorganisaties de overstap (o nee, switchverzoek�) aan strakkere regels bindt. Bijvoorbeeld dat zo�n overstap pas mogelijk is na ontvangst van een getekende opdracht. Het huidige systeem is zo krom als een hoepel. Een miskleun.
Wordt vervolgd.

En voor wie deze maandag te zwaar vindt, hier iets om te lachen. Uit de Two Ronnies:

Vanmiddag met Andr� weer eens ouderwets naar de pub geweest, O�Caseys, in Den Haag. Paar pinten Kilkenny en een lekker maal.

Vrije dag, dus eens langs wat feestelijkheden lopen in mijn eigen stad. Hieronder wat foto’s en vergeet niet even via de webcam naar de Markt te kijken. De kraampjes die je vandaag (woensdag 5 mei) ziet, zijn die van de wekelijkse vlooienmarkt die weer is begonnen. Elke week prullaria te kust en te keur, tot ergens in september.

Goed, bevrijdingsdag dus. Onder andere optreden van de percussiegroep Xamme Ramme, twee dansgroepen van Turkse jongeren, het Goudse draaiorgel De Lekkerkerker en nog veel meer. Ontspannen sfeer, zonnetje, volle terrassen, veel mensen bij de rijdende kraam van Say Cheese Gouda.